Drie manieren om ongebruikelijk creatief te zijn

Buiten de lijntjes: schuivende parkeerplaatsen in Kijkduin

Mensen met grote arbeidsbeperkingen weer aan het werk helpen vraagt om ongebruikelijke creatieve tactieken. Drie voorbeelden die laten zien wat er wél kan.

Als journalist schrijf ik vaak over manieren om mensen 'op een grote afstand van de arbeidsmarkt' aan een passende baan te helpen. Die grote afstand kan van alles inhouden: langdurige werkloosheid, niet of nauwelijks opleiding, een verslaving of een psychische beperking.

Voor veel mensen met een arbeidsbeperking is dat werk er gewoon niet. Het lijkt haast een onmogelijke opdracht. Via mijn opdrachtgevers Cedris, Start Foundation en MVO Nederland kwam ik de afgelopen maanden in contact met ondernemers die wel degelijk mogelijkheden zien om deze mensen aan een klus of een baan te helpen.

Dat vereist vaak een andere manier van kijken. Wat kan er wel?

Kies werknemers die floreren bij monotoon werk

Een bedrijf schakelt mensen met een autistische stoornis in voor routinematig werk dat grote zorgvuldigheid vereist: het voorbereidende werk voor het scannen van documenten. Deze medewerkers voeren het werk wat langzamer uit dan uitzendkrachten, maar de kwaliteit en het werkplezier zijn uitstekend. De medewerkers komen en gaan met een grote glimlach. Daar wordt iedereen blij van.

Vraag: welke saaie /routinematige taken heb jij, die voor anderen juist interessant zijn?

Knip en plak nieuwe banen

Een ziekenhuis stelt een speciale medewerker aan die de hele dag bedden van de ene afdeling naar de andere brengt. De verpleegkundige hoeft daardoor niet meer van haar eigen afdeling af en kan de patiënten daardoor meer aandacht geven.

Ook in andere branches zijn voorbeelden te vinden van deze manier van 'functiecreatie': een schoenenwinkel neemt een magazijnmedewerker in dienst, die gepaste schoenen terug in de dozen stopt. De verkopers kunnen zich volledig op de klanten richten. Op kantoren komen speciale medewerkers voor kopieertaken en het rondbrengen van post en ontlasten daarmee de secretaresses.

Vraag: wat kun jij zelf wegknippen bij diverse onderdelen en op een nieuwe manier samenvoegen?

Neem doelbewust laagopgeleiden aan en leid ze zelf op

Het Helmondse bedrijf Tolhuis Rioolinspecties gebruikt computers en andere hoogwaardige meetapparatuur om de Nederlandse riolen te onderzoeken. Het werken met deze apparatuur vergt kennis op MBO-niveau en veel verantwoordelijkheidsgevoel.
Dat werk geeft Tolhuis graag in handen aan laagopgeleide medewerkers. Sterker nog, dit bedrijf neemt deze medewerkers doelbewust aan, net als mensen ouder dan vijftig jaar, die vrijwel geen kansen meer hebben op een baan.

Eerder werkte Tolhuis met hoger opgeleide medewerkers, maar die stroomden snel door naar andere werkgevers, zoals gemeenten. Nu leidt het bedrijf zijn medewerkers zelf op. Dat werkt, want deze medewerkers blijven aanzienlijk langer.Als je er maar tijd in stopt, vormen vooropleiding en computerkennis nooit een probleem, is de ervaring bij Tolhuis. Wat echt verschil maakt, is de interesse en bereidheid om iets te leren.

Vraag: welke veronderstellingen (bijvoorbeeld over opleidingsniveau) kun jij loslaten of omkeren?

Hoe pak jij lastige vraagstukken aan? Welke creatieve benadering werkt voor jou? Laat het me weten via de reactieknop!

Lees ook:

• Vijf manieren om lastige kwesties lenig op te lossen 
• De Ferrari-aanpak: keer het om

Gratis minicursus: ga ideeën vangen

Je eigen alertheid en vindingrijkheid kun je prima trainen. Bijvoorbeeld door ideeën te vangen in je vakantie. Geef je op voor deze gratis  minicursus Ideeën Vangen. Vijf dagen lang ontvang je zomerse opdrachtjes in je mailbox. Eenvoudig, leuk en ontspannend.

Lees ook het volgende artikel

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Speeltijd, teamtijd en Googletijd

Ben je ook heerlijk ontspannen teruggekomen van vakantie, vol inspiratie en nieuwe voornemens? Voor je het weet zit je weer in je dagelijkse routine en is dat geïnspireerde gevoel snel verdwenen. Wat nu?

Op vakantie had je alle tijd om je open te stellen om nieuwe indrukken op te doen, te spelen, boeken te lezen, te mijmeren, rond te dwalen, je grenzen te verleggen met spannende sportactiviteiten of lekker te eten.

Dat kun je in je eigen leef- en werkomgeving ook doen: door er bewust tijd voor in te plannen. Denk eens aan:

• Herinnertijd: Leg voorwerpen uit je vakantie op je werkplek: foto's, het boek dat je in je vakantie las, de wandelkaart. Misschien heb je lavendel gekocht in Zuid-Frankrijk of een ander lekker geurtje opgeduikeld. Zet het neer op je werkplek. Deze dingen prikkelen je brein en voeren je daarmee direct terug naar je vakantie, inclusief de ontvankelijke en ontspannen stemming waarin je je bevond.
  
• Teamtijd: Organiseer een after holiday-bijeenkomst met je team, die je aankleedt met passende hapjes en drankjes. Veel mensen gebruiken hun vakantie voor reflectie en het opdoen van nieuwe inspiratie. Wat heb je op je vakantieadres gezien, gehoord, geproefd of ervaren, dat je inspireert? Wat is bruikbaar voor jullie werk?
• Speeltijd: Maak komende week tijd vrij om te spelen of iets anders te doen dat je inspireert. Beslis pas kort van te voren wat je gaat doen. Dat is misschien iets dat je sinds je kindertijd niet meer ondernomen hebt en wellicht in je hart nog steeds leuk vindt, zoals vliegeren of skaten. Of doe iets dat je op afgelopen zomer op je vakantieadres ondernomen hebt.
  
• Tijd voor nieuwsgierigheid: Plan een afspraak met jezelf waarin je gaat doen wat je zelf leuk vindt. Ga alleen en vul naar jouw behoefte. Ga bijvoorbeeld minstens twintig minuten wandelen zonder voorbedacht plan. Zet je zintuigen wijd open en volg je eigen nieuwsgierigheid. Besteed aandacht aan wat je tegenkomt.
• Googletijd: Plan één middag in de week op je werk voor je eigen plannen of ideeën. Zet je telefoon en computer uit en werk minstens twee uur aan wat jij leuk vindt. Op deze manier volg je de 'Googlemethode' waarbij medewerkers twintig procent van hun werktijd mogen besteden aan hun eigen projecten.
• Leertijd: Boek een workshop of conferentie. Denk ook aan het bezoeken van een bijeenkomst buiten je vakgebied. Zo blijf je jezelf nieuwe inspiratie geven.
  
• Kunsttijd: Hang een nieuw kunstwerk aan de wand of verwissel diverse kunstwerken van plaats. Je kijkt op die manier weer met nieuwe ogen naar je werkomgeving.
• Eettijd: Organiseer een inspiratiediner of een appeltaartontbijt voor je collega's of je naasten. Gezamenlijk eten zorgt voor een ontspannen sfeer, waar al snel nieuwe ideeën opbloeien.

Wat doe jij om je inspiratie na de vakantie vast te houden? Laat het weten in de reactie.


Nog meer inspiratie?

• Werkplekideeën om creatieven te laten vliegen
• Pas je werkplek aan voor meer inspiratie
  

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek nu bij Managementboek.

Hoe je geïnspireerd blijft in je werk

Je bent tevreden over je werk, maar je merkt dat je veel op routine vaart. Je schrijft je stukken of je nota’s bijvoorbeeld altijd op dezelfde manier. De inhoud en de presentatie mogen wel wat frisser. Of je aanpak mag best wat spannender worden.

Om mij heen hoor ik vaak van dit soort geluiden. De inhoud van het werk is prima, de collega’s zijn leuk, meelevend en gezellig en de manager is een stimulerende sparringpartner. Toch is de frisheid waarmee je aan dit werk begon er langzamerhand af. Je doet je taken naar behoren, maar de bevlogenheid is weg. Soms mis je net dat vleugje inspiratie dat je echt laat sprankelen.

Hoe zorg je dat je die inspiratie weer terug krijgt en dat je werk dus weer leuker wordt? Creatieve denktechnieken helpen daarbij. Denk eens aan de volgende manieren.

1. Frisse blik
Haal iemand van buiten erbij. Een zogeheten ‘frisdenker’ heeft die frisse blik die jij niet meer hebt. Zo’n persoon laat je weer met nieuwe ogen naar je werk kijken.

2. Andere vorm
Giet je werk eens in een andere vorm. Schrijf je altijd nota’s? Maak er eens een gebruiksaanwijzing van. Of giet je boodschap in de vorm van een songtekst. Vertel je onderwerp aan iemand die er nog niets van af weet en beeld het uit met gebaren.
Dat wil niet zeggen dat je je stuk ook in deze vorm moet opleveren. Maar het feit dat je op een andere manier met je onderwerp bezig bent, zorgt ervoor dat je op nieuwe gedachten komt. En met die gedachten kun je je uiteindelijke nota veel beter en creatiever maken.

3. Nieuwe verbindingen
Kies drie willekeurige woorden in een woordenboek. Zijn er manieren om deze woorden met je huidige werk te verbinden? Welke nieuwe gedachten komen er in je op?

4. Afstand nemen
Verplaats je in de toekomst. Stel je eens voor hoe je werk er over een jaar uit ziet. Uit een experiment blijkt dat proefpersonen die zich in de toekomst verplaatsen, hun taak creatiever oplossen dan degenen die zich voorstelden hoe hun leven er morgen uit zou zien. Met een verre toekomstblik neem je meer afstand. Dat stimuleert je brein om abstracter en breder te denken.

5. Onderzoekslab
Beschouw je werkplek als een onderzoekslaboratorium. Ook als je veel routinewerk hebt, kun je onderzoeken, zaken uitproberen en nieuwe dingen ontdekken. Experimenteer met een andere aanpak, stel jezelf een uitdaging of maak er een spel van. Zorg voor variatie. Vrijwel elke taak kan interessant worden als je je taken als uitdagend beschouwt.

Inspiratiebronnen
Nog meer ideeën om je werk creatiever te maken vind je in dit overzicht van inspiratiebronnen. Ook staan deze en andere tips beschreven in het nieuwe boek Lenig Denken dat ik samen geschreven heb met Marenthe de Bruijne en Rineke Rust. Het boek is te koop in de boekwinkel of online, onder meer bij Managementboek.

Verder lezen:

• Waarom nieuwsgierigheid veel oplevert
• Drie keer creatiever op je werkplek
  

Werkplekideeën om creatieve personen te laten vliegen

De persoonlijke motivatie is het belangrijkst voor een creatieve persoon om tot grootse prestaties te komen, zoals ik in mijn vorige blogstukje schreef. Toch kun je als organisatie wel veel doen om een optimale werkplek voor creatieve medewerkers te scheppen.

Een mens gedraagt zich namelijk naar de ruimte waar hij is. Een goede werkplek zorgt ervoor dat een creatieve medewerker zich thuis voelt, zich gemakkelijk kan focussen en kan ontspannen. En dat is belangrijk, want focus en ontspanning zijn de twee gemoedstoestanden, waartussen creatieve prestaties zich bewegen.

• Geef creatieve personen de gelegenheid om hun eigen omgeving in te richten. De een floreert bij stilte, de ander juist bij geluid. Schrijver Simon Vestdijk zette de stofzuiger aan om zich te concentreren op zijn schrijfwerk, anderen hebben graag hun eigen muziek om zich heen. Een muziekspelertje met koptelefoon is prima. Denk daarnaast ook aan andere factoren, die het persoonlijke werkplezier kunnen bevorderen. Een raam met uitzicht of juist niet? Een eigen wand met inspirerende teksten en plaatjes? Of verschillende ruimtes voor verschillende soorten werkzaamheden?
• Varieer met licht op verschillende werkplekken. Het meest ideaal zijn verschillende soorten verlichting die je los van elkaar kunt bedienen. Je kunt op deze manier het licht aanpassen aan verschillende soorten werkzaamheden, zoals een werkplek voor concentratie en een plek voor ontspanning. Als het plafond uitgelicht wordt, wordt de ‘denkruimte’ ook voor je gevoel groter.
  
• Zorg voor veel planten en verse bloemen, kunstwerken en versiering. Mensen in een aangeklede kantoorruimte met planten hebben een lagere bloeddruk dan mensen in een kale kantoorruimte, zo hebben wetenschappers uitgevonden. Het zorgt voor daling van het cortisolniveau, waardoor mensen zich vrolijker voelen en zich beter kunnen concentreren.
• Zet een kast met open vakken neer waarin iedereen iets dierbaars of iets inspirerends zet. Houd een permanente expositie over wat iedereen inspireert.
• Maak een uitstalkast met briljante ideeën. Of gun geweldige maar nooit uitgevoerde ideeën hier een ereplaats.
• Geef mensen gelegenheid hun eigen gereedschap uit te kiezen. Een excellente timmerman is gehecht aan de juiste hamers, beitels en schaafmachine, fotografen zweren bij een bepaalde camera. Dus waarom ook niet mensen 'achter het bureau' hun eigen gereedschap laten uitzoeken waarmee ze het beste uit de voeten kunnen? Voor de een is dat een bijzondere pen, voor de ander een bepaald softwarepakket.

"Elk zaadje heeft de mogelijkheid in zich een boom te worden. De groei wordt bepaald door de hoeveelheid water en voedingsstoffen, ruimte voor de wortels, warmte en zonlicht, ruimte voor de takken, insecten die de bladeren vernielen enzovoort."
Judith Zadoks en Tini van de Wetering, uit: Natuur werkt!

Verder lezen:

• De werkplek als energizer
• Maak van je werkplek een pretpark
• De zegeningen van timemanagement voor creatieven

Acht manieren om creatieve personen voor je te laten vliegen

Je hebt een aantal creatieve mensen in je team zitten, die hun werk graag doen. Je zou graag hun prestaties willen bevorderen, maar je bent er al achter dat een strakke target of meer druk niet helpt. Een aangename werkomgeving dan misschien? Hun prestaties meer toejuichen? Of een hogere beloning?

Best mogelijk dat dit soort pogingen in jouw team vruchten afwerpt, maar succes is allerminst verzekerd. Je kunt creatieve prestaties namelijk niet afdwingen door mensen simpelweg opdracht te geven 'iets innovatiefs' te bedenken, ze te overladen met loftuitingen of door ze te belonen met een hoger salaris. Niet omdat creatieve mensen niet geïnteresseerd zijn in geld, status of andere beloningen, maar omdat de wijze waarop zij gemotiveerd raken veel complexer in elkaar zit.

Bij creatief werk geldt bij uitstek dat mensen ‘intrinsiek gemotiveerd’ zijn: het werk is zélf een beloning. Een creatieve medewerker (lees: journalist, vormgever, fotograaf, ontwerper, etc.) heeft zijn werk niet gekozen vanwege het geld of de status, maar omdat hij fotografie, ontwerpen, schrijven of wat voor werk dan ook geweldig graag wil doen. Zo graag, dat velen het ook wel gratis zouden willen doen. "Geld is niet de drijvende kracht", schrijft Natalie Goldberg in haar boek 'Schrijven vanuit je hart'. "Ik voel me rijk wanneer ik tijd heb om te schrijven en arm wanneer ik regelmatig mijn salaris krijg, maar geen tijd heb om met mijn echte werk bezig te zijn."

Met een flitsende tafeltennistafel, loungeruimte, een hoger salaris, de mogelijkheid om aan een prijsvraag mee te doen of een prettige werksfeer (allemaal factoren voor de extrinsieke motivatie) kom je dus niet ver genoeg. Het zijn factoren die wel meehelpen, maar die toch op de tweede plaats komen.

In plaats van creatieve mensen allerlei beloningen in het vooruitzicht te stellen – van welke aard dan ook – is het dus slimmer om ervoor te zorgen dat zij zich kunnen focussen op de taak, die ze uit zichzelf zo graag doen. Daarbij kun je als teamleider er wél voor zorgen dat creatieve personen hun werk zelf aantrekkelijker en betekenisvoller vinden.

1. Zorg dat het werk een uitdaging bevat. Hoe kun je de opdracht lastiger maken (of inspirerender of extremer?) Ook junior-medewerkers verdienen een interessante klus, waarin ze hun tanden kunnen zetten. Uitdaging en belangstelling voeden het leerproces. Een groot deel van de bevrediging van creatief werk vloeit voort uit de ontdekking van iets dat je nog niet eerder wist en uit het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden.
2. Zorg voor betekenisvol werk. Welk hogere doel dient de opdracht? Maak dat expliciet. Werk wordt aantrekkelijker wanneer we voelen dat het tot iets belangrijks leidt.
3. Bied focus, maar geef ook vrijheid. Vertel precies wát de medewerker moet maken en de criteria waar het aan moet voldoen, maar laat het ‘hoe’ over aan hem.
   
4. Help creatieve personen om zich te concentreren, zodat ze in een flow terecht komen. Laat ze niet gestoord worden, tenzij het belangrijk en urgent is. Geef hen ook de tijd om ideeën te laten rijpen.
5. Zorg voor het juiste werk voor de juiste medewerker. Geef taken die bij zijn talenten passen. Waardeer dus ook verschillen tussen mensen en maak gebruik van hun uiteenlopende mogelijkheden.
   
6. Bied een verhaal. Veel creatieve personen raken gefrustreerd door te directieve opdrachten. Een verhaal is daarentegen een goede manier om alle leden van een team dezelfde richting in te krijgen zonder te preken. Verhalen inspireren mensen en zetten de verbeeldingskracht in gang.
7. Zorg voor speelruimte en bied een veilig klimaat voor mislukkingen. Fouten horen erbij; er valt veel van te leren.
   
8. Vier een afgerond project met het team. Dat voedt de inspiratie. Houd bijvoorbeeld een gezamenlijk ontbijt op het werk of organiseer een picknick met collega’s.

"Een leider hoort eigenlijk als een boer of tuinman te zijn. Je kunt planten niet dwingen om te groeien, je kunt wel de juiste condities voor groei creëren."
- Ken Robinson

Verder lezen:

• Kom in je creatieve flow
• Durf fouten te maken
• Het geheim van een excellerend creatief team
  

Lees ook:

• Maak van je werk een spel

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken

Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

Tips voor een creatieve loopbaan

Creatieve inspiratie is besmettelijk, schrijft de Canadese kunstenares Keri Smith in haar boek Living Out Loud (2003). En zo is het, want nu ik haar kleurrijke boekje herlees, krijg ik weer veel energie om aan de slag te gaan met schrijven, fotograferen en schilderen.

Keri Smith geeft in het hoofdstukje How to make a Living doing what you love in haar boek allerlei tips om een creatief leven te starten. Tegelijkertijd stuitte ik op deze lijst van Dr. Zoltan, die maar liefst 81 ideeën geeft om een creatieve loopbaan te beginnen. Uit beide lijsten - met veel overeenkomsten - heb ik een paar aansprekende aanbevelingen geselecteerd.

• Zoek mensen uit waar je wat van kunt leren of die van jou kunnen leren. Omring jezelf daarvoor met mensen die succes hebben in jouw werkveld of eventueel op een ander terrein. Zoek contact met mensen die al een broodwinning hebben gemaakt met wat jij wilt doen. Lees over hen. Maak van hen een rolmodel voor jouw loopbaan en jouw leven. (Keri Smith)
• Laat zakelijke overwegingen niet je creatieve productie beperken. Creativiteit staat op nummer één, daarna komt de zakelijke kant. Een CD duurt 80 minuten, maar jouw verbeelding is eindeloos (Tip 8 van Dr. Zoltan).
• Zoek overal naar inspiratie. Kijk naar mensen en dingen om je heen en probeer een verhaal in hen te vinden (Tip 60 van Dr. Zoltan).
• Je zit nooit vast aan je huidige situatie, want je kunt altijd weer fris opnieuw beginnen. Als een project mislukt (noem het liever een leermoment) kun je altijd weer een nieuwe start maken (Keri Smith).
• Gebruik wat je nu voorhanden hebt. Ernest Hemmingway schreef op servetjes. Keith Haring schilderde metrostations. Ray Eamses ontwierp stoelen in een kleine slaapkamer (Keri Smith).
• Start nu. De omstandigheden zijn nooit perfect. Je hebt nooit genoeg spaargeld. Je portfolio is nooit compleet. Je hebt misschien nooit de goede ruimte of apparatuur. Dit zijn overtuigingen die je jezelf oplegt. Je zult nooit de tijd hebben als je niet nu begint (Keri Smith).

"Ga niet waar de weg je leidt, maar ga waar geen pad is en laat je sporen achter."
- Ralph Waldo Emerson

Tips voor startende ondernemer (2)

Welkom lezers van de internetcolumn van Jaap Meijers in dagblad Trouw van vandaag over het starten van een eigen ZZP-praktijk. Op het lijstje van websites voor meer informatie staat ook mijn weblog, dus ik verwijs jullie hierbij graag even door naar de relevante posts.

• Alle tips tot nu toe. In mijn jonge bestaan als ZZP'er heb ik al aardig wat andere starters op weg geholpen. Mijn rijtje tips en adviezen vind je hier.
• Zelfstandig ondernemers leveren een belangrijke bijdrage aan de economie, zeker ook in tijden van crisis. Lees hier waarom ZZP'ers goed zijn voor de innovatie.
• Houd het persoonlijk. Eén van de redenen waarom ik me erg prettig voel als ZZP'er, staat beschreven in dit stukje over de P van Persoonlijkheid. Dat heeft alles te maken met je belangrijkste marketinginstrument: jezelf.
• Zoek de mensen die bij je passen om mee samen te werken. Een stukje over mijn zoektocht naar de ideale boekhouder.

Nu ik enkele maanden bezig ben, merk ik dat ik alleen maar enthousiaster word. Laat je dus niet afschrikken door allerlei regels en bepalingen van de Belastingdienst en andere officiële instanties. In vergelijking met enkele jaren geleden hebben deze organisaties ervoor gezorgd dat het nu een stuk gemakkelijker is om te starten als zelfstandig ondernemer.

Veel plezier!

Doorwerken tot je 67e

Toen onze kennis Karel 56 werd, kreeg hij een gunstig aanbod van de directie om vervroegd uit het werk te stappen. Directie blij, want die zette met deze afvloeiingsregeling eenvoudig enkele honderden werknemers buiten de deur. Karel blij, want hij zou voortaan alle tijd hebben om aan zijn huis te klussen en fietstochtjes te maken.

Maar dat viel tegen voor Karel. Hij schoof het schilderen van de kozijnen steeds weer voor zich uit. Want wat maakte het uit of hij vandaag op de ladder klom of morgen? Een eindje fietsen was ook niet meer zo leuk als vroeger, want hij had geen doel meer voor die tochtjes.

Toen hij de gelegenheid kreeg om folders te gaan bezorgen, maakte hij daar gretig gebruik van. Ten opzichte van het salaris dat hij bij zijn vorige baas altijd verdiend had, waren de verdiensten voor de folders een fooi. Maar hij had tenminste weer een doel in zijn leven om zijn bed voor uit te komen, dus hij was er erg blij mee. Hij kan zich weer nuttig maken en houdt bij wat er in zijn bezorgwijk allemaal gebeurt.

Als de AOW-plannen van het kabinet doorgaan, zal ook de pensioengrens in de praktijk waarschijnlijk bij 67 jaar komen te liggen. Dat betekent dat in de toekomst mensen dik tien jaar later afscheid nemen van hun werkende leven dan Karel. Worden de lange doorwerkers daarmee beroofd van levensgeluk? Gelet op de ervaringen van Karel denk ik van niet.

Tips voor de startende ondernemer

Als je een zwembadblauwe auto aanschaft, zie je ineens overal andere zwembadblauwe auto's rijden. Zo vergaat het mij nu ook nu ik zelfstandig ondernemer ben geworden. De wereld lijkt vol met starters. Uiteraard geven we elkaar graag allerlei tips en adviezen. Dit is mijn lijstje.

• Op de site Lancelots staat alles bij elkaar wat de startende ondernemer wil weten.
• Een meer algemene checklist voor de startende ondernemer.
  
• Werken met een laptop kan overal. Vind met de werkplekzoeker een gezellig café met wifi.
• Voor kleine bedrijven is een andere manier van marketing nodig dan voor grote bedrijven. Hoe dat precies werkt, lees je in het boek Calimeromarketing, ook bekend als het 'rode boekje'. Zie ook mijn eerdere blog over de P van Persoonlijkheid.
• In aanvulling daarop een mooie lijst met dertien punten om meer aandacht te trekken als zelfstandige. De hele blog van Miranda Apeldoorn is trouwens erg informatief om te volgen!
  
• Online gereedschappen, zoals deze om via internet een lijst van de bestede uren bij te houden of om online te factureren.
  
• Verhuur je diensten niet per uur, maar zet een dienstverleningsproduct in de markt, bijvoorbeeld in de vorm van diverse pakketten. Een stuk helderder voor de klant, beter voor de marketing.
• Bespreek met je opdrachtgever relevante punten voordat je aan de slag gaat om onduidelijkheden of onenigheid achteraf te voorkomen. Als je geen briefing krijgt, stuur er dan zelf één waarin je de afspraken bevestigt. Kijk voor een voorbeeld van een briefing voor zakelijke communicatieopdrachten op de website van Kor Goutbeek.
  
• Rekengereedschap om een reëel uurtarief te bepalen.
  
• Een lijst met tips hoe je jezelf van angsten kunt bevrijden rondom het bestaan als zelfstandig schrijver.
• Persoonlijkheid, netwerk en ondernemingsstrategie zijn het belangrijkst voor het succes van zelfstandig ondernemers. Lees er meer over op de site Het is de vent, niet de tent.
• Netwerken zijn uiteraard belangrijk om aan nieuwe opdrachten te komen. Nieuwe waardevolle contacten doe je niet alleen op tijdens borrels of officiële netwerkbijeenkomsten, maar (juist) ook op andere plekken: in je privéleven, in je buurt en niet te vergeten tijdens workshops en cursussen. Daar tref je namelijk gelijkgestemden met soortgelijke interesses aan.
• Noem jezelf zo min mogelijk freelancer ( dat betekent 'huurling') of zzp'er, maar gewoon zelfstandig ondernemer.
  

Anticrisisbericht: waarom zelfstandig ondernemers zo goed zijn voor innovatie

Het aantal zelfstandig ondernemers zit in de lift. De afgelopen drie jaar is het aantal zzp'ers jaarlijks met tien procent gegroeid tot bijna 400.000. Sinds de economische crisis lijkt die groei zelfs nog veel sneller te gaan.

Onrustbarend, roepen sommigen. Het zouden noodsprongen zijn van mensen die hun vaste baan verliezen en geen andere uitweg meer zien. Bedrijven zouden vaste werknemers buiten zetten om ze op een goedkope wijze weer in te huren zonder sociale lasten te betalen.

Uit wetenschappelijk onderzoek van Arjan van den Born - hij promoveert volgende week - blijkt het tegendeel. Zelfstandig ondernemers willen helemaal geen vaste baan, maar kiezen uit eigen beweging voor vrijheid en autonomie. Wetenschappers geven hen gelijk. Onderzoek toont namelijk aan dat zelfstandig ondernemerschap mensen gelukkiger maakt. Het biedt hen niet alleen meer autonomie en flexibiliteit, maar ook kunnen zij beter gebruik maken van hun professionele vaardigheden.

Een nog veel verstrekkender conclusie van Van den Born is dat het inhuren van zelfstandige professionals het beste diversiteitsbeleid is dat je maar kan wensen. Overheidsorganisaties en bedrijven doen enorm hun best om meer vrouwen, allochtonen, gehandicapten, ouderen en jongeren aan te nemen, omdat dit de ideeënrijkdom binnen de organisatie sterk bevordert.

Dat kan veel sneller en effectiever, namelijk door losse individuen in te huren. Bij het inschakelen van ZZP'ers worden namelijk veel meer individuen in een veel hogere frequentie met elkaar in contact gebracht dan bij het aannemen van verschillende categorieën vaste werknemers. De professionals zorgen voor veel wisselende invalshoeken en brengen daarmee ook sneller de innovatie en creativiteit op een hoger niveau.

De Amerikaanse economisch geograaf Richard Florida - bekend van zijn boek The Rise of the Creative Class - ziet de huidige financiële crisis als een grote fundamentele omslag naar een andere economie die draait om kennis en creativiteit. Het inhuren van zelfstandige professionals past uitstekend bij de flexibiliteit en innovatiekracht, die voor deze economie noodzakelijk zijn.

Het komt dan ook goed uit dat het inhuren van een professional met specialistische deskundigheid dankzij internet en andere digitale media veel gemakkelijker geworden is. Ondernemingen werken nu veelal met dezelfde software en bedrijfsprocessen, waardoor het voor professionals eenvoudig is geworden om telkens voor een andere opdrachtgever te werken. Bovendien zijn veel productieprocessen tegenwoordig helemaal zelf op een laptop uit te voeren, zoals voor mij het laten drukken van een boek in elke gewenste oplage.

ZZP'ers zijn dus geen zielige afdankertjes van de ingestorte economie. Het ziet er eerder naar uit dat zij de hoop op betere tijden vertegenwoordigen.

Verder lezen:

• Tips voor de startende ZZP'er (1)
• Tips voor de startende ZZP'er (2)
• Ideeën voor een creatieve loopbaan
• Mijn start als ondernemer: de juiste sprong
• De P van Persoonlijkheid

De P van Persoonlijkheid

Kiplekker, zo voel ik me in mijn nieuwe ondernemersvel. Maar om te formuleren wat mij precies zo blij maakt, vind ik toch moeilijk. Het is natuurlijk heerlijk om mijn eigen tijd te kunnen indelen, flexibel te zijn en grote vrijheid te genieten. Maar dat kan bij een goede werkgever meestal ook, dus daar zit het niet in.

Vandaag las ik het boekje Calimeromarketing - waar kleine bedrijven groot in kunnen zijn van Karen Romme. Kleine ondernemers hebben geen grote budgetten om mediacampagnes te houden of marktonderzoeken te doen, betoogt de schrijfster. Dat hoeft ook niet, want het belangrijkste marketinginstrument van de kleine onderneming is de ondernemer zelf. Zijn enthousiasme, betrouwbaarheid, vakkennis en directe inzetbaarheid maken hem aantrekkelijk voor opdrachtgevers. De P van Persoonlijkheid dus.

Dankzij Romme weet ik nu een stuk beter waarom het zelfstandig ondernemerschap zo prettig is. Dingen die ik ontzettend leuk vind om te doen, zijn nu ineens óók belangrijk voor mijn eigen onderneming. Kleine ondernemers werven geen klanten, maar werken aan relaties. Allerlei activiteiten waarbij ik iets samen doe met anderen, zijn nu dus pure marketingactiviteiten. Je kunt netwerken op een borrel of seminar, maar ook via vrijwilligerswerk. Dus ik hoef niet te twijfelen of ik wel tijd heb voor de organisatie van het straatfeest.

Ook heel nuttig voor de P van Persoonlijkheid is tijd steken in het verdiepen van mijn vakkennis en persoonlijke vaardigheden. Als kleine ondernemer moet ik het volgens Romme hebben van mijn deskundigheid op mijn vakgebied, dus dit behoort eveneens tot de calimeromarketing. En dat valt me bepaald niet zwaar, want ik heb het allerleukste deel van mijn werk tot mijn corebusiness gemaakt.

Dit stukje op dit weblog schrijf ik nu niet meer alleen voor mijn lol, maar ook om mijn inspiratiebronnen met anderen te delen én te laten zien waar mijn P voor staat. Niet alleen voor Persoonlijkheid, maar ook voor Plezier.

Anticrisisbericht: crisis, hoe zo?

In mijn mailbox zaten de afgelopen week twee enquetes van organisaties voor zelfstandig ondernemers en freelance journalisten. Beide enquetes waren bedoeld om een antwoord te krijgen op de vraag of zzp'ers dan wel zelfstandig werkende journalisten de klappen van de crisis incasseren. De vragen hadden een buitengewoon negatieve insteek. Of mijn tarieven al afgeknepen waren? Of ik tegen een lege orderportefeuille zat aan te kijken? Of ik onder (nóg) slechtere condities mijn werk moet doen om het hoofd nog enigszins boven water te houden?

Het kan natuurlijk zijn dat ik vrolijk rondvaar op een Titanic en de ijsbergen niet zie, die zich onder de waterspiegel verborgen houden. Want ik herken de veronderstellingen van de vragenstellers helemaal niet. Ik heb meer dan genoeg werk. En ik denk niet dat ik de enige ben, want op een bijeenkomst met veel andere zelfstandige journalisten hoorde ik eenzelfde geluiden. Sterker nog, er werd gezocht naar collega's die een overvloed aan werk konden overnemen.

Dezelfde journalistenorganisatie stuurde ook nog een enquete om te peilen of verslaggevers in 'moeilijke stadswijken' gehinderd dan wel geintimideerd worden bij hun werk. Ook daar waren namelijk signalen over, die de organisatie wat beter in kaart wilde brengen. Het was dezelfde negatieve insteek als de enquete over de crisis: de vragensteller ging er bij voorbaat al van uit dat het erg lastig is om je met notitieblokje of camera in een Prachtwijk te begeven. Gelukkig was er helemaal aan het eind van de vragenlijst nog een vakje open, waar ik kon melden dat ik in de Schilderswijk, Laak of Moerwijk nog nooit iets negatiefs heb meegemaakt.

Journalisten dienen toch te weten dat je met een bepaalde toonzetting de geënqueteerden al een bepaalde kant op stuurt. Dus als je volgende week de presentatie van onderzoeksresultaten hoort over de gevolgen van de crisis voor zzp'ers, dan zou ik die maar met een korrel zout nemen.

Het virus

Mag jij nog steeds niet een dagje thuiswerken van je baas? Zulke werkgevers bestaan inderdaad nog. Ze piepen en kreunen over de beveiliging van het computernetwerk en over virussen die de kantoorbestanden gaan besmetten.

Wacht maar totdat het grote griepvirus toeslaat. Eens in de tien tot vijftig jaar breekt die los. Echt los, bedoel ik. Een grieppandemie, die wereldwijd voor ontwrichting van de samenleving zorgt.

De directie Crisisbeheersing van het ministerie van BZK bereidt zich hier serieus op voor, samen met andere overheden en instanties. Er zijn allerlei noodscenario's geschreven, virusremmers ingeslagen en tv-spotjes gemaakt om ons in tijden van crisis te informeren. Om die spotjes niet gedateerd te laten lijken, hebben de figuranten geen bril op en dragen zij tijdloze kleding. Dát de griepepidemie uitbreekt is geen vraag meer, maar wanneer nog wel.

Zelfs de Nederlandse Bank bemoeit zich ermee, want het griepvirus kan ervoor zorgen dat de economie in elkaar zakt. Wereldwijd. Als die tenminste niet al plat ligt door een eerder voorbijkomend kredietcrisisje.

Dikke kans dat de Grote Griep dankzij de betere gezondheidszorg niet zoveel slachtoffers vergt als destijds de Spaanse Griep deed. Die eiste in 1918-1919 naar schatting 20 tot 40 miljoen slachtoffers. Veel meer doden dan tijdens de Eerste Wereldoorlog die net was afgelopen. Maar wel komen er massaal ziekmeldingen binnen bij organisaties. Bij een grieppandemie wordt gemiddeld dertig procent van de bevolking ziek. Ook op jouw IT-afdeling is éénderde van de medewerkers geveld.

Op dat moment moet het nog niet zieke deel van de bevolking massaal thuis gaan werken, staat in de noodscenario's. Zij zijn essentieel om de rest van onze samenleving draaiende te houden en nog grotere chaos te voorkomen. Vooral woonwerkverkeer via het openbaar vervoer moet vanwege de grote besmettingskans absoluut vermeden worden. Voor zover er al bussen en trams rijden natuurlijk, want de chauffeurs zijn ook massaal ziek.

De gevolgen van een pandemie zijn eigenlijk niet te bevatten. En dan gaat het alleen nog maar om een aanval van griepvirus, die na een weekje of acht weer voorbij gedreven is. Je kunt er nauwelijks iets aan doen. Behalve dan dat je die thuiswerkplek alvast kunt regelen, natuurlijk.

Hockeymama

Sarah Palin presenteert zich als de American dream voor vrouwen: het uiterlijk van een voormalige schoonheidskoningin, een flitsende bestuurlijke carrière, in je vrije tijd een ruige sport en straks misschien wel vice-president van de Verenigde Staten. En ook nog een reeks kinderen opvoeden natuurlijk. Sarah Palin als de hockeymom-next-door, die het allemaal prima voor elkaar heeft.

Veel vrouwen in mijn omgeving blijven steken in de rol van hockeymama's. Met twee kinderen die op verschillende dagen trainen, rijden ze vier keer per week op en neer naar de hockeyclub. De weekendwedstrijden komen daar nog eens bij, net als hun eigen bijdragen als teamcoach of vrijwillige bardame.

Veel van deze hoogopgeleide vrouwen hebben hun eigen baan ingeruild voor een kleine deeltijdbaan of helemaal opgegeven. Dat afhaakmoment vond meestal ergens plaats in de eerste twee levensjaren van hun eerste kind. De creche beviel best goed, maar het gejakker er omheen steeds minder. Vaders en moeders moesten iedere dag strijd leveren met openbaar vervoer of files om op tijd de kinderen op te halen. Het gezinsleven werd herhaaldelijk lamgelegd door buikgriepvirussen, die kinderen en ouders aan elkaar doorgaven. Kinderen sliepen slecht, waardoor ouders met slaapogen op hun werk zaten en nog bevattelijker werden voor een virusje. Het model waarbij partners allebei werken en voor de kinderen zorgen, zakt dan als een plumpudding in elkaar.

Het kabinet denkt dat vrouwen wel meer gaan werken of terugkeren in het arbeidsproces als de kinderopvang goedkoper wordt en ruimer voorhanden is. Volgens mij slaat de politiek de plank daarmee flink mis. Mannen en vrouwen willen vooral weten hoe ze het georganiseer erom heen rond moeten breien. En ze willen op hun werk de nodige flexibiliteit hebben om arbeid en zorg te combineren. Zo lang dat niet goed geregeld is, blijven veel hoogopgeleide moeders hockeymama's.

Baseer je vooroordeel nooit op een naam

Bij een horecazaak met de naam Goudfazant denk ik aan een ouderwetse zaak met een donkerbruin interieur en tafelkleedjes of op zijn best aan een rommelige uitspanning in het bos met zand op de vloer. Maar het restaurant op de uitnodigingskaart stond in Amsterdam-Noord, dus het moest het eerste wel zijn.

Mijn advies: baseer je vooroordeel nóóit op een naam. Want de Goudfazant is bij afstand de meest hippe horecagelegenheid waar ik het afgelopen jaar geweest ben. Want wie komt er nou op het idee om een loods in te richten met eettafeltjes, oude auto’s en bestelwagens? Ook de grauwe muren met zwarte strepen en de enorme schuifdeuren zouden in een garage niet misstaan.

Het restaurant zat ook nog eens op een bijna onvindbare locatie. Nadat je met de pont het IJ overgestoken bent, fiets je eerst over een stuk industrieterrein. Vervolgens passeer je een hoog hekwerk en moet je - op eigen risico volgens de waarschuwingsborden - tussen de vrachtwagens door slalommen. Even voorbij de pauzerende personeelsleden van de zoveelste werkplaats blijkt daar inderdaad de Goudfazant te huizen. Het is dat ik witte tafelkleedjes ontdekte – inderdaad wel tafelkleedjes – want anders had ik beslist rechtsomkeer gemaakt naar de bewoonde wereld.

Spontaan komt geen sterveling op het idee om op dit rommelige bedrijventerrein naar een interessant restaurant te zoeken. En daarom was deze plek wél de uitgelezen locatie voor de inspiratie- en discussiebijeenkomst, die hier vanmiddag plaatsvond. Want de bijeenkomst ging er juist over dat bedrijventerreinen zo saai en doods zijn, dat geen mens er buiten de standaard kantooruren levend wil worden aangetroffen. Bedrijven moeten spannend en aantrekkelijk zijn, ook buiten de normale werktijden. Hekken open, showelementen erbij. Experience, heet dat tegenwoordig.

Moet dat nou echt? Ja, dat moet echt. Want het is niet meer van deze tijd dat je ruimte voor maar één ding gebruikt, in dit geval voor productie en reparatieactiviteiten. Leren, recreëren, natuurbeleving en evenementen horen er ook bij. Bedrijven moeten bovendien steeds meer op zoek naar werknemers, die ze willen boeien en binden. Mondige mensen die welbewust hun woning uitkiezen, gerichte carrièrestappen maken, een persoonlijke kledingstijl ontwikkelen en veel energie steken in de juiste schoolkeuze voor hun kind, laten zich niet wegstoppen in een standaarddoos op een bedrijventerrein, waar verder niets te beleven valt.

Spannende bedrijventerreinen, ik had zelf nog niet bedacht dat ik daar persoonlijk behoefte aan had. Dat je op een zondagmiddag een fietstochtje door het bedrijventerrein wilt maken, zeg maar. Maar hier in Amsterdam-Noord heb ik het licht gezien. Als je dwars door de blokkendozen op een horecazaak aan het water stuit waar je ook nog zilte zeelucht kunt opsnuiven, is dat absoluut een spannende beleving. Zelfs als de naam goudfazant luidt.


Naschrift: Ook sommige 'kantoorslaven' willen graag dat bedrijventerreinen spannender worden. Een werknemer van het behoorlijk troosteloze bedrijventerrein Plaspoelpolder richtte er een website voor in. Belangstellenden kunnen daar zijn lunchwandelroutes met klinkende namen downloaden. Ook voor een virtuele tour, het versturen van een e-card en deelname aan de Plaspoelpolderhyves!

Hyves en Marktplaats op je werkplek

"Nieuwe media" worden ze genoemd, maar zo nieuw zijn ze al lang niet meer: digitale media en de vele toepassingsmogelijkheden daarvan. Organisaties die geen intranet hebben met allerlei toeters en bellen op het gebied van "nieuwe media", denken in ieder geval dat ze hopeloos achteraan sloffen. Webpolls, filmpjes en discussiefora lijken een must voor iedere zichzelf respecterende organisatie.

Maar daar blijft het niet bij. Vandaag surfte ik op het intranet van een grote organisatie, waarin medewerkers uitgenodigd werden hun netwerken te delen, hun persoonlijke profiel in te vullen en hun buitenbaanse activiteiten bekend te maken. Een soort Hyves voor collega's. Waar dat allemaal nuttig voor is, staat vandaag beschreven op Frankwatching. In navolging van de CEO konden de medewerkers zelfs een eigen blog opzetten. In het ideale geval zou dat weblog moeten zorgen voor het delen van kennis, maar dat leek nog niet erg doorgedrongen tot de medewerkers.

Gelukkig houden de medewerkers hun deelname aan het interne social network heel eenvoudig, zag ik. Een van de meest populaire rubrieken is het prikbord, een soort Marktplaats.nl voor intern gebruik. Hier bedelen ouders namens hun kinderen om uitbreiding van de smurfencollectie.

Creativiteitsenzymen

Laat ik hem Karel noemen. Terwijl de andere deelnemers langzaam het bovenzaaltje binnendruppelden, had hij al lang en breed koffie ingeschonken voor zichzelf. Hij had er als regiomedewerker zelf meer dan twee uur reistijd opzitten, terwijl de meeste collega's van Karel uit de directe omgeving kwamen.

Dit groepje werknemers kwam die ochtend bijeen voor een ideeënsessie voor hun blad, waaraan ik via mijn werk een bijdrage lever. Karel bleek een enthousiaste deelnemer en deed diverse suggesties. Toen de bijeenkomst na twee uur afgelopen was, drentelde hij wat onrustig heen en weer. Hij had meer van de bijeenkomst verwacht, meldde hij, want er zaten nog een heleboel ideeën in zijn hoofd. En die moesten er ook nog uit!

Gelukkig had Karel ook een lange terugreis voor de boeg. Per mail ontvingen we later de serie ideeën die hij tijdens die tocht ontwikkeld had. Hij had een te hoog gehalte van het enzym creatifyne, schreef hij er nog bij. Gewoonlijk kwam dit enzym 's ochtends vrij tijdens het douchen, maar treinreizen waren kennelijk ook stimulerend.

De ene plek is beter voor het opwekken van ideeën dan de andere plek. De douche is een bekend ideeënverzamelpunt, maar de file ook. Organisaties zouden eens moeten nadenken hoe ze die plekken kunnen creëren en uitbouwen, zodat er méér nieuwe dingen bedacht worden. Het Ideeëncentrum noemt ook de koffie-automaat, de stilte- of meditatieruimte en de wandelgangen. Of de trein, natuurlijk. Méér heen -en weer reizen in de baas zijn tijd, het heeft zijn voordelen.

Link:
Ideemomenten volgens het Ideeëncentrum

Breinschakelen

Multitasking: we schijnen het steeds beter onder de knie te krijgen. Aan twee artikelen tegelijk werken, ideeën verzamelen voor het volgende interview, een telefoontje doorverbinden en meeluisteren naar het gesprek van je collega's achter je. Maar vermoeiend is het wel, dat heen- en weerschakelen.

Toch kun je van dat vaak onvermijdelijke schakelwerk ook een deugd maken, beweert Jeffrey Baumgartner. Als je voortdurend je losse-flodder-gedachten noteert in een opschrijfboekje naast je, verlos je je brein van ballast en houd je focus op je eigenlijke taak.

Maar er is meer. Ideeën die opborrelen bij taak 1 maar bedoeld zijn voor taak 2, zijn vaak creatiever dan wanneer je je alleen met taak 1 zou bezighouden. Bovendien ontstaan er tussen twee uiteenlopende taken vaak nieuwe verbindingen. De kunst is dus niet alleen om losse gedachten over de andere taak op te schrijven, maar bewust ook naar die nieuwe verbindingen op zoek te gaan. Multi-thinking, noemt Baumgartner dat.

Het is ook dé truc voor vergaderingen, die veel te lang duren en op het oog weinig productief zijn. Noteer lustig al je invallen die met andere onderwerpen te maken hebben. Hoe meer notities, hoe meer kans dat er iets echt bruikbaars bij zit.

En anders ga je gewoon droedels tekenen. Op het oog wat nutteloze tekeningetjes, in werkelijkheid creatieve bronnen voor nog meer nieuwe hersenverbindingen.

De ijsjesfactor

Helpt loonsverhoging om werknemers te belonen en te stimuleren tot nog betere prestaties? Nauwelijks of hoogstens tijdelijk, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Honderd euro extra op de girorekening wordt natuurlijk zeker gewaardeerd, maar de werknemer is al snel gewend aan het hogere salaris. En de persoon in kwestie voelt zich nauwelijks geprikkeld om extra zijn best te doen, laat staan dat zijn creativiteit gestimuleerd wordt.

Dat kan beter én goedkoper. Uit enkele opmerkelijke experimenten van psychologe Alice Isen bleek dat vriendelijke opmerkingen en kleine verrassinkjes veel meer effect hebben. Kleine cadeautjes brachten artsen tot creatieve topprestaties, schrijft Stefan Klein in zijn boek 'De geluksformule'. In hun euforische stemming wisten ze veel bedrevener en fantasierijker een diagnose te stellen. De onverwachte gift liet de dopaminespiegel in de hersenen van de artsen licht stijgen. En dopamine zet de grijze cellen aan tot informatieverwerking en sterkere concentratie.

Een prettige verrassing kan het denken dus soepeler laten verlopen. Hoe blijer iemand is, hoe meer creativiteit en betere beslissingen. Bedrijven doen er daarom goed aan hun werknemers af en toe te verblijden met een Sinterklaassurprise, een schouderklopje of een ijsje op een warme zomerdag. Al blijft het natuurlijk wel de kunst om deze "ijsjesfactor" telkens weer onverwacht toe te passen.

Marrière maken

Werkgevers zitten niet te wachten op moeders die tijdig vertrekken om het kind van de opvang te halen. Het salaris van de moeder gaat vrijwel volledig op aan de kosten van kinderopvang. En wie werkt, mist het eerste tandje en de eerste stapjes.

Wie al deze verhalen hoort en leest in de media, moet haast wel denken dat het vrijwel ondoenlijk is om moederschap en carrière te combineren. Geen wonder dat vrouwen erg lang aarzelen over hun zwangerschap. Of als toch de knoop doorgehakt is, een part-time baan nemen of zelfs helemaal hun baan opgeven.

Toegegeven, het wordt moeders met carrières lang niet altijd gemakkelijk gemaakt. Als je dagelijks met snerpende zenuwen in de file staat uit angst je kind niet voor sluitingstijd op te kunnen halen, lijkt me dat niet lang vol te houden. Of als je de zorg niet of nauwelijks kunt delen met je partner. Een kind dat veel ziek is of om andere redenen veel persoonlijke aandacht nodig heeft, brengt je natuurlijk ook in een andere situatie. En ik heb zeer grote bewondering voor de alleenstaande werkende moeders die alle lusten en lasten in hun eentje dragen.

Maar laten we nu eerlijk wezen: moeders met carrières profiteren ook van twee werelden. Ze doen aan zelfontplooiing, werken samen met andere mensen, leveren hun professionele bijdrage, en worden er nog voor betaald ook. Ze zijn een betrokken moeder zonder het verlengstuk van hun kinderen te worden en hebben ’s avonds wat boeiends te vertellen aan de eettafel. Ze zijn financieel voor een groot deel zelfstandig en weten zich ook na hun werkende leven verzekerd van voldoende inkomen. Huishoudelijke apparaten, internetwinkels en bezorgdiensten maken hun leven gemakkelijker. En voor de huishoudelijke werkzaamheden huur je een hulp in, in plaats van zelf te beknibbelen op je (vaak interessantere) werkuren.

Kinderen vinden het heerlijk om samen met andere kinderen te spelen, dus waarom niet op de kinderopvang? Onze eigen kinderen voelen zich er in ieder geval helemaal thuis. Er heerst altijd een gezellige en ontspannen sfeer, hoeveel kinderen er soms ook rondlopen. Als we ze komen ophalen, treffen we ze verdiept aan in een boek of tussen een massa legostukjes.

Eerste tandjes, woordjes of voetstapjes hebben we niet gemist. Wel hebben we enkele keren een kleine uitvoering op school misgelopen en moesten we afhaken bij het vervoer naar de kinderboerderij. Maar daar tegenover staat het bijhouden van de klassenwebsite in de avonduren, de organisatie van diverse kinderfestijnen in de straat en andere evenementen.

Het tijdwerk waarin de werkende moeder kind en carrière combineert, is trouwens circa 12 tot 15 jaar. Dan resteert er nog 15 tot 28 jaar werkend leven zonder grote belemmeringen.

Kind en carrière, het is soms wel goochelen met veel ballen in de lucht. Maar ondragelijk en onmogelijk is het allerminst. Aanstaande moeders, laat je niet ontmoedigen.