Ideeën vangen (1): omgaan met overvloed

Op IJsland viel ik afgelopen zomer van de ene verbazing in de andere. Zoals de fabelachtige 'verspilling' van energie. Wat kun je allemaal doen met overvloed?

Ideeënoogst

Deze zomer deden bijna vierhonderd deelnemers mee met mijn gratis minicursus Ideeën vangen. Hoogste tijd om de oogst binnen te halen. Eerder publiceerde ik deze en deze blogposts over de vondsten van enthousiaste deelnemers.
Deze week publiceer ik mijn eigen ideeënoogst, die ik ving tijdens onze rondreis door IJsland. Dit is de eerste aflevering.

Een van onze vakantiehuizen op IJsland was een afgelegen voormalige boerderij nabij de noordelijke kust. Het was een prettig huis met maar één nadeel: het was veel te warm. Een bizar gevoel om in de nabijheid van de poolcirkel in T-shirts door het huis te wandelen en dan nog steeds te puffen van de hitte.

De oorzaak was een loeiende radiator in de woonkamer, terwijl buiten de zon volop scheen. In het huis vonden we wel aanwijzingen om extra kachels bij te plaatsen, maar niets over het uitzetten van die radiator.

Geen draaiknop of thermostaat te bekennen.

Tot onze stomme verbazing legde de beheerder ons uit dat die knop helemaal niet bestond. Hij wees naar een klein wit huisje, dat verderop tegen de heuvel aangeplakt lag (op bovenstaande foto nog net zichtbaar boven het oranje dak). Daarin stond een generator, die met het water van een nabij gelegen gletsjer energie opwekte voor ons zomerhuis.

De harde boodschap voor ons: die generator moest zijn energie ergens kwijt. In onze radiator. Dus als wij in het huis van de overtollige warmte af wilden komen, zat er weinig anders op dan de ramen wijd open te zetten.

Langzaam drong tot ons door dat IJslanders dit gedrag géén zinloze energieverspilling vinden. Want IJsland heeft geen gebrek aan energie, maar juist een overschot. In feite is het hele land een grote vulkanische energieklont met gletsjers er bovenop.

Alles blubt en bubbelt er: een overvloed aan water en vuur.

De mooie kant is dat de IJslanders met waterkracht en geothermische energie maar liefst 99 procent van de energiebehoefte duurzaam opwekt. Maar er is zoveel energie, dat ze die ook ergens kwijt moeten.

Gevangen idee:

Wat gebeurt er als er geen schaarste is maar juist een overvloed aan een belangrijke hulpbron?

De IJslanders weten er op diverse manieren munt uit te slaan. Dank zij de warmte uit de aarde groeien er komkommers en tomaten in kassen, hoewel de gemiddelde buitentemperatuur in de zomer slechts 14 graden is. Ook hebben enkele aluminiumsmelters zich gevestigd in IJsland, gelokt door de goedkope energie. Op die manier weet het land een groot deel van de energie te 'exporteren' in de vorm van aluminium.

Veelvuldig gebruik van warm water is heel gewoon: midden in een lavaveld op de zuid-westpunt van IJsland is een fantastische spa aangelegd, gevuld met warm water van de nabijgelegen Svartsengi krachtcentrale. (De stoom van de spa en de centrale mengen zich moeiteloos met elkaar!)

De spa Blue Lagoon met op de achtergrond de stoomwolken van de krachtcentrale.

Ook bijzonder: een van de belangrijkste winkelstraten in Reykjavik heeft vloerverwarming, die de straat sneeuw- en ijsvrij houdt! En terwijl in Nederland zwembaden vaak niet rendabel geëxploiteerd kunnen worden, beschikt ieder kneuterig dorpje in IJsland over een eigen geothermisch zwembad.

Koken op aardwarmte in de open lucht.

Wat heeft Nederland in overvloed, terwijl we daar slimme dingen mee kunnen doen? 

• Ons afval? 
• Overvloedig regenwater? 
• Scholieren die voortijdig van school komen? 
• Vijftigplussers met een schat aan ervaring maar zonder werk? 
• Leegstaande kantoorgebouwen?

Hoe kunnen we daar groots mee uitpakken?

Komende dinsdag lees je deel 2 over de ideeënoogst uit IJsland.

Lees ook het volgende artikel

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Verse oogst ideeën (2)

Doe jij ook mee met de kijk- en doe-opdrachten van de minicursus Ideeën Vangen? Lees mee welke ideeën enkele andere deelnemers de afgelopen weken vonden:

Op een andere manier kijken - Foto Anne-Marie Krap

"Op een andere manier kijken: basis voor ideeën."
- Anne-Marie Krap 
 
"Draai iets om of breek een regel. Mensen zouden de frisheid van water weer moeten leren waarderen."
- Huub Koch

"Een campinggast heeft bijzondere reisgenoot meegenomen, een tamme ekster in kooi." #koesterenwatkwetsbaaris #ideeënvangen #liefdevolverzorgen.
- Trea Scholten

"Zullen we stenen zoeken? Wow, fossielen! #ideeënvangen #sixwordstory."
- Trea Scholten

"Wonderlijk dat ik op het ene eiland mij grijs en verlept voel en op een ander eiland vol kracht en kleur. Het is dus echt waar: Je straalt uit wat je bent. De dorpjes hier laten het mij zien én de mensen! Onthouden."
- Boudewijn Betzema

"Even knipperen met mijn ogen en het schaap verandert in een bever."
#wolkenkijken.
- Trea Scholten

"Eeuwenoude B&B HomeFarm, Biddestone.Genieten van tuin, spinnen en muizen, maar bovenal #ideeënvangen voor GHOSTSTORIES.... "
- Jacqueline van Zwieteren

"Bang voor bommeldingen?"
- Boudewijn Betzema

Lees ook de blogs van deelnemers:
- de ideeënvangsten van Jacqueline van Zwieteren
- de vlinderverwondering van Jacinta Kogelman 


Heb jij ook al mooie ideeën gevangen in je vakantie? Laat het me weten via de reacties op deze blog of op twitter met de hashtag #ideeënvangen.
Nog veel vangersgeluk!

Lees verder over eerder gevangen ideeën:

• Gevangen ideeën, de eerste oogst 
• Vijf verhalen uit Parijs

Ook meedoen met ideeën vangen?

Dat kan! Geef je op voor deze gratis  minicursus Ideeën Vangen. Vijf dagen lang ontvang je zomerse opdrachtjes in je mailbox. Eenvoudig, leuk en ontspannend.

Lees ook het volgende artikel

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Gevangen ideeën, de eerste oogst

Grote dingen zijn vaak als kleine ideeën begonnen." Ideeënvangst van Jacqueline van Zwieteren

Ruim driehonderd ideeënvangers zijn deze zomer al actief met de kijk- en doe-opdrachten van deze minicursus. De eerste vangsten druppelen binnen. Geniet mee van de eerste vangsten:

 "Grote dingen zijn vaak als kleine ideeën begonnen. Stonehenge, Wiltshire."
- Jacqueline van Zwieteren

"Bollewangenhapsnoet is misschien wel mooiste woord dat ik ving."
- Trea Scholten

"Abstract" - Gevangen idee van Boudewijn Betzema

"Ik bedacht me vanochtend dat er minstens vijf manieren zijn om naar mijn werkplek of weer naar huis te rijden! Welke kies ik vanavond? En waarom kies ik ze? Ik bedoel maar… ‘t zet lekker aan ‘t denken.”
- Boudewijn Betzema

“Zeer de moeite waard en leuk, al was het alleen om het recept van de sinaasappelsalade met Spaanse pepers.”
- Antoon Koehorst

"Samenwerken in plaats van tegenwerken. Collega's in plaats van concurrenten. Zo kan 't ook. #mooi."
- Jacqueline van Zwieteren

"Ik lees 'In Babylon' van Marcel Möring. Terwijl hier de mussen van het dak vallen = 't decor van 't boek een 5-daagse sneeuwstorm."
- Huub Koch 

 "Inlevingsvermogen. Halverwege een steile klim. #wow."
- Jacqueline van Zwieteren

"Leg op ieder trappetje een kussentje en je hebt zitplekken op iedere hoek van de straat."
- Trea Scholten

Heb jij ook al mooie ideeën gevangen in je vakantie? Laat het me weten via de reacties op deze blog of op twitter met de hashtag #ideeënvangen.
Nog veel vangersgeluk!

Ook meedoen met ideeën vangen?

Dat kan! Geef je op voor deze gratis  minicursus Ideeën Vangen. Vijf dagen lang ontvang je zomerse opdrachtjes in je mailbox. Eenvoudig, leuk en ontspannend.

Lees ook het volgende artikel

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

De mooiste ideeën vang je ergens anders

Domestic Services, wat zou dat nou zijn? Tilburger Ton Wilthagen liep in Leuven tegen een winkel aan met dit opschrift en volgde zijn nieuwsgierigheid.  

De winkel bleek dienstencheques te verkopen: waardebonnen waarmee huishoudens de hulp van 'poetsvrouwen' kunnen inkopen.

De klant betaalt slechts 7,50 euro per uur, terwijl de schoonmaakster een vast contract heeft bij het bemiddelingsbureau. Geen zwartwerk meer, een fatsoenlijke beloning voor de huishoudelijke hulp en goedkope dienstverlening voor particulieren: drie vliegen in één klap.

Ton Wilthagen is hoogleraar arbeidsmarkt aan de Universiteit van Tilburg. Hij houdt zich onder meer bezig met de vraag hoe het gat gedicht kan worden tussen de vraag naar arbeid (zoals huishoudelijke hulp) en het aanbod van werknemers met een lage opleiding en/of een arbeidshandicap.

De dienstencheque is in zijn ogen een geweldige vondst om de gapende kloof tussen vraag en aanbod te dichten. Precies wat hij al een poos zocht, want er zijn nieuwe manieren nodig om werkgelegenheid te creëren waar de hele samenleving baat bij heeft.

Sindsdien draagt hij de dienstencheque uit als een veelbelovend voorbeeld, dat in Nederland ook toegepast kan worden. Het kwam ook aan de orde aan dit interview dat ik onlangs met hem hield over 'werkgeven naar vermogen'.

Op een onbekende plek stel je jezelf meer open

Was het toeval dat Wilthagen juist in Leuven op dit idee stuitte? Niet helemaal, want hij is ook als hoogleraar actief op de universiteit van deze Belgische stad. Maar er is nog een reden: hij houdt zijn oren en ogen goed open. Overal kun je immers op ideeën stuiten, die je in je eigen werk kunt toepassen.

Toch zijn we juist op een onbekende plek alerter dan anders. De omgeving is nieuw, dus je kunt nog niet op routine je weg vinden. Je stelt je meer open, waardoor je meer ziet, hoort, proeft en ruikt. Al die zintuiglijke informatie prikkelt je brein. Geen wonder dat je in een vreemde omgeving gemakkelijk allerlei nieuwe ideeën opdoet.

Als je binnenkort op reis gaat, maak daar dan gebruik van. Zet je zintuigen op scherp. Stel je open voor nieuwe invallen. En kom met een rijke oogst naar huis.

Excelleren met ideeën

Meer en bétere ideeën vinden om successen te boeken in je werk? Dan is het programma Excelleren met Ideeën iets voor jou. Lees hier meer over dit gloednieuwe programma, waarmee je je inspiratiebronnen ten volle leert gebruiken, je grenzen verlegt en je ontvankelijkheid voor ideeën vergroot.

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Speeltijd, teamtijd en Googletijd

Ben je ook heerlijk ontspannen teruggekomen van vakantie, vol inspiratie en nieuwe voornemens? Voor je het weet zit je weer in je dagelijkse routine en is dat geïnspireerde gevoel snel verdwenen. Wat nu?

Op vakantie had je alle tijd om je open te stellen om nieuwe indrukken op te doen, te spelen, boeken te lezen, te mijmeren, rond te dwalen, je grenzen te verleggen met spannende sportactiviteiten of lekker te eten.

Dat kun je in je eigen leef- en werkomgeving ook doen: door er bewust tijd voor in te plannen. Denk eens aan:

• Herinnertijd: Leg voorwerpen uit je vakantie op je werkplek: foto's, het boek dat je in je vakantie las, de wandelkaart. Misschien heb je lavendel gekocht in Zuid-Frankrijk of een ander lekker geurtje opgeduikeld. Zet het neer op je werkplek. Deze dingen prikkelen je brein en voeren je daarmee direct terug naar je vakantie, inclusief de ontvankelijke en ontspannen stemming waarin je je bevond.
  
• Teamtijd: Organiseer een after holiday-bijeenkomst met je team, die je aankleedt met passende hapjes en drankjes. Veel mensen gebruiken hun vakantie voor reflectie en het opdoen van nieuwe inspiratie. Wat heb je op je vakantieadres gezien, gehoord, geproefd of ervaren, dat je inspireert? Wat is bruikbaar voor jullie werk?
• Speeltijd: Maak komende week tijd vrij om te spelen of iets anders te doen dat je inspireert. Beslis pas kort van te voren wat je gaat doen. Dat is misschien iets dat je sinds je kindertijd niet meer ondernomen hebt en wellicht in je hart nog steeds leuk vindt, zoals vliegeren of skaten. Of doe iets dat je op afgelopen zomer op je vakantieadres ondernomen hebt.
  
• Tijd voor nieuwsgierigheid: Plan een afspraak met jezelf waarin je gaat doen wat je zelf leuk vindt. Ga alleen en vul naar jouw behoefte. Ga bijvoorbeeld minstens twintig minuten wandelen zonder voorbedacht plan. Zet je zintuigen wijd open en volg je eigen nieuwsgierigheid. Besteed aandacht aan wat je tegenkomt.
• Googletijd: Plan één middag in de week op je werk voor je eigen plannen of ideeën. Zet je telefoon en computer uit en werk minstens twee uur aan wat jij leuk vindt. Op deze manier volg je de 'Googlemethode' waarbij medewerkers twintig procent van hun werktijd mogen besteden aan hun eigen projecten.
• Leertijd: Boek een workshop of conferentie. Denk ook aan het bezoeken van een bijeenkomst buiten je vakgebied. Zo blijf je jezelf nieuwe inspiratie geven.
  
• Kunsttijd: Hang een nieuw kunstwerk aan de wand of verwissel diverse kunstwerken van plaats. Je kijkt op die manier weer met nieuwe ogen naar je werkomgeving.
• Eettijd: Organiseer een inspiratiediner of een appeltaartontbijt voor je collega's of je naasten. Gezamenlijk eten zorgt voor een ontspannen sfeer, waar al snel nieuwe ideeën opbloeien.

Wat doe jij om je inspiratie na de vakantie vast te houden? Laat het weten in de reactie.


Nog meer inspiratie?

• Werkplekideeën om creatieven te laten vliegen
• Pas je werkplek aan voor meer inspiratie
  

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek nu bij Managementboek.

Vakantie vieren in je verbeelding

Vakantie is heerlijk om uit te rusten, de zinnen te verzetten en nieuwe inspiratie op te doen. Jammer dat het (meestal) maar enkele weken per jaar is. Maar virtueel op vakantie kan natuurlijk ook!

Ben je teruggekomen van vakantie en wil je je vakantiegevoel langer vasthouden? Of blijf je liever thuis en wil je toch de zinnen verzetten? Schakel je verbeelding in en ga lekker virtueel op reis.

• Ga surfen op internet. Veel grote musea bieden virtuele rondleidingen. Bezoek het Uffizi in Florence of het Louvre in Parijs. Op je eigen scherm kun je de prachtigste schilderijen zien zonder ervoor in de rij te staan.
• Plan een virtuele wereldreis. Zoek informatie over mogelijke bestemmingen, vraag informatie op bij ambassades en zoek naar goede vluchtverbindingen. Je komt vanzelf in de stemming.
• Verzin je eigen reis en schrijf daarover op de website Waar ben jij nu. Voeg foto's toe en laat anderen reacties sturen. Laat van je online virtuele reisdagboek een full colour gedrukt album maken.
• Post briefkaarten via Postcrossing en ontvang briefkaarten terug van onbekende mensen over de hele wereld.
• Lees een mooi boek over eilanden, ontdekkingsreizigers of emigranten en reis in gedachten de hele wereld over. Reis bijvoorbeeld met het boek Wegen der Verbeelding van Hella Haasse naar Frankrijk en beleef al lezend de spanning tussen fictie en werkelijkheid.
• Maak een mini-vakantietripje in je eigen omgeving. Zoek een leuk plekje vlakbij je huis of je werkplek. Stop allerlei benodigdheden in je tas alsof je écht op vakantie gaat: zonnebril, een lekker drankje, een goed boek, een snack en een trui (het weer kan altijd veranderen). Deze spullen zorgen ervoor dat je in de juiste stemming raakt. Ga naar je plekje en doe net alsof je dit parkje of zonnig parkje voor het eerst ziet.

 Veel vakantieplezier!

The first step in the journey is to lose your way.
- Galway Kinnell

Beste boeken voor meer creativiteit

Talrijke boeken zijn er inmiddels uitgebracht over creativiteit en innovatie. Lastig om een goede keuze te maken, want de meesten zijn ook aantrekkelijk vormgegeven. Mocht je nog een plekje over hebben in je koffer, dan beveel ik de volgende drie boeken aan:


1. Ontdek je creativiteit. Essentiële stappen om creatiever te leven - Guy Claxton & Bill Lucas

Een basisboek voor persoonlijke creatieve ontwikkeling, waarbij de schrijvers creativiteit opvatten als een essentiële vaardigheid om flexibel te reageren op veranderingen. In dit boek staan oefeningen en voorbeelden om los te komen van vastgeroeste gewoonten en onzekerheid en verwarring te waarderen. Het biedt zowel tips en aanknopingspunten voor meer creativiteit op je werk als ideeën voor een creatiever leven. De auteurs besteden veel aandacht aan het inzetten van je onderbewuste/intuïtie en het gebruik van 'soft focus'.

2. Ja-maar... huh? De techniek van het omdenken - Berthold Gunster

Auteur Berthold Gunster lanceert de 'ja-en-houding' als alternatief voor het veelgehoorde 'ja, maar'. Dat vereist een andere manier van denken, door Gunster 'omdenken' genoemd. Aan de hand van veel verhalen en opmerkelijke voorbeelden schotelt Gunster voor hoe dat in zijn werk gaat. Daarbij doet hij diverse strategiën uit de doeken, die veel met creatief denken te maken hebben: rol verwisselen, ontregelen en omkeren.

3. Creativiteit Hoe? Zo! Inzicht, inspiratie en toepassingen voor het optimaal benutten van uw eigen creativiteit en die van uw organisatie - Igor Byttebier

Een uitgebreid leer-, doe- en oefenboek, vooral bedoeld om de creativiteit van organisaties te ontdekken en te ontwikkelen. Het boek zoomt vooral in op de verschillende fases van het creatieve proces van ideeën genereren, samenbrengen en doorontwikkelen. Met veel mooie teksten en inspirerende beelden.

I love to explore and taste and imagine.
- Oliver Sacks

Verder lezen:
Tips om tijdens je vakantie ideeën op te doen

Help, ik verveel me zo (2): overschakelen

Zes weken zomervakantie voor de boeg en de kinderen kondigen op de eerste dag al aan dat ze zich vervelen. Herkenbaar voor veel ouders, vermoed ik. Wat doe je dan?

Onze jongste zoon (8) beleefde gisteren zijn eerste vakantiedag. Zijn grote broer is een week weg. Alle vriendjes die op loopafstand wonen, zijn op vakantie. Er ligt een grote stapel boeken klaar die hij wil lezen, maar daar heeft hij nu geen zin in. Tekenen? Nee. Buiten spelen? Regen. Een memoryspel uitknippen dat hij voor de vakantie had bewaard? Al klaar.

Voor kinderen is het even overschakelen. Het hele jaar is er van alles te beleven en te doen: school, huiswerk, clubjes, feestjes en vriendjes. Kinderen hoeven daardoor nauwelijks zelf na te denken wat ze willen doen. Logisch dus dat ze in de vakantie het ineens niet meer weten. De verleiding voor ouders is groot om opnieuw plannetjes te maken en kinderen bezig te houden.

Natuurlijk is het leuk om uitstapjes te maken en andere dingen te ondernemen met je kinderen. Maar laat ze ook vooral nietsdoen en zich hartgrondig vervelen. Houd je in en laat het kind zelf ontdekken wat hij wil gaan doen. Ja, dat levert gejengel op. Toch zal hij uiteindelijk iets vinden waarmee hij aan de slag gaat of een onverwachte speelkameraad treffen.

Iets aan het toeval over kunnen laten, is een belangrijke vaardigheid van creatieve personen. Het toeval helpt om uit een routine te komen en kan leiden tot nieuwe inzichten en oplossingen. Als kind kun je maar beter genoeg ruimte hebben gehad om invallen te krijgen en daarmee aan de slag te gaan.

Niels heeft uiteindelijk zijn playmobil weer tevoorschijn gehaald. Het eerste uur heeft hij alleen maar voorsorteerwerk gedaan, want hij heeft inmiddels een groot verhaal in zijn hoofd voor de poppetjes. Daar is hij nog wel even zoet mee.


Enkele tips:

• Minder is meer. Verveling betekent vaak dat een kind niet kan kiezen. Een kleiner aanbod aan speelmateriaal helpt: maak een selectie en berg de rest weg. Vorig jaar hadden we in ons vakantiehuisje alleen enkele spelletjes, magneetjes en tekenpapier bij ons. De kinderen hebben zich dagenlang vermaakt met een zelfbedacht spel met magneetjes en pionnen uit de spelletjesdoos.

• Geef ze de ruimte. Met eenvoudige middelen komen kinderen tot eigen ideeën. Geef ze daarom niet alleen kleurplaten maar af en toe ook een leeg vel.
  

• Zorg voor overzicht. In de zomervakantie missen veel kinderen ineens het overzicht. Maak op een groot tekenvel een schema, waarin je alle vakantiedagen een eigen hokje geeft. Geef aan wanneer je op vakantie gaat, wanneer er uitstapjes gepland zijn en wanneer de logeerpartijtjes zijn. De resterende tijd is vrije speeltijd. Laat je kind de verschillende activiteiten van passende kleurtjes voorzien. En iedere dag mag je kind een dag doorkruisen.

• De speelpot. Laat je kind een hele reeks activiteiten opschrijven op memoblaadjes die hij leuk vindt (of help je kind bij het opschrijven). Het moeten bezigheden zijn die hij helemaal zelf of met beperkte hulp kan uitvoeren: puzzelen, sudoku's oplossen, nog niet ingekleurde tekeningen afmaken, stoepkrijten, etc. Zorg ervoor dat er zowel binnen- als buitenactiviteiten bij zitten. Op ieder memoblaadje komt een aparte activiteit. Vouw alle blaadjes op en stop ze in een pot of trommel. Zodra je kind roept "Ik verveel me zo", mag hij een briefje uit de pot halen.

• Beweeg. Beweging levert vaak nieuwe ideeën op: veel mensen krijgen ingevingen tijdens een wandeling, fietstocht, hardlopen of andere activiteit. Dat geldt ook voor kinderen. Laat ze van de bank afkomen en in beweging komen. Grote kans dat ze ergens tegenaan lopen en een inval krijgen.
  

Verder lezen:

• Laat kinderen buiten de lijntjes gaan
• Help, ik verveel me zo (1): oude lappen
  
• Help, ik verveel me zo (3): graffiti onder het tafelblad
• Manieren om kinderlijk creatief te zijn
  

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken

Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

Lofzang op België

De nieuwsgierige buurvrouwen van Chateau du Fayt, Ardennen

Veel mensen denken dat België een suf vakantieland is. Laat ze maar denken. Wij weten beter.

1. In de Franse hypermarché's kun je de allerleukste en -lekkerste inkopen doen. Geweldig, wat een keuze aan etenswaren hebben ze daar. De Belgische Delhaize kan er echter ook wat van en is een stuk dichterbij!

2. Over etenswaren gesproken. Het Belgische bier is natuurlijk super, net als de bonbons, de wafels, frieten en nog veel meer. De chocolade uit België is terecht beroemd. In bijna ieder klein dorpje vind je bovendien wel een restaurant dat uitstekende maaltijden serveert voor een heel schappelijke prijs.

3. België heeft fantastische verblijfsmogelijkheden in de vorm van kastelen en landhuizen. Het land heeft ook talrijke mooie terrassen en pleinen. Zeker bij speeltuinen ligt vaak een mooi terras, zodat wensen van jonge ouders en hun kinderen optimaal bediend worden.

4. België heeft heerlijke, gladde snelwegen. Vooral in de Ardennen is het fantastisch heuveltje op, heuveltje af rijden.

5. België is gezegend met kleurrijke cultuur, voor iedere smaak wat wils. Van stripfiguren en Kabouter Plop tot Jacques Brel en prachtige Art Nouveau-architectuur in Brussel.

6. België is lekker dichtbij en biedt toch een compleet ander land en een andere volksaard. Het oversteken van de knoflookgrens maakt dat je een echte buitenlandervaring beleeft, maar dan op korte afstand.

7. België scoort goed op het gebied van ideeënmanagement, creativiteit en innovatie. Volgens het rapport Creative Economy 2008 van de Verenigde Naties speelt het land uitstekend in op de creatieve economie, onder meer met het uitgeven van boeken en muziek. Belgen hebben hun zaakjes sowieso beter voor elkaar als het gaat om regelingen en instanties, schreven Jorrit de Jong en Noortje Huijboom in hun boek Belgen doen het beter.

8. België bestaat uit een bijzonder samenvoegsel van Vlaams- en Franstaligen. Wie deze verbintenis wil beleven moet wel snel zijn, want België valt als land bijna uit elkaar.

9. En natuurlijk de typerende wit-blauwe koeien, die het groene landschap stofferen en je zo doordringend aankijken. Nieuwsgierig als ze zijn, laten ze je niet los. Helemaal op en top België.

Feestflow

Mensen met rare hoeden, felgestreepte beschilderingen, toeters en pruiken begeven zich al joelend naar de plek waar zij zich gezamenlijk achter het televisietoestel opstellen. De massaliteit waarmee Nederlanders zich in het oranje feestgedruis storten, laat zien dat feesten een oerbehoefte is.

Misschien hebben we dit soort nationale verbroederingsfestijnen wel meer nodig dan ooit, nu traditionele feestmomenten rond huwelijken en verjaardagen niet meer verplicht gevierd hoeven te worden. Om mij heen zie ik namelijk dat mensen dit soort persoonlijke mijlpalen steeds minder aanleiding vinden voor een feestje. Stellen die wél trouwen, maar dat niet vieren met vrienden en bekenden. Mensen die hun verjaardag stilletjes voorbij laten gaan. Jubilea die wel aangekondigd worden, maar nooit met een feest kracht bijgezet worden.

Ik snap deze mensen wel, want ik weet uit eigen ervaring dat je jezelf met het organiseren van een feest kwetsbaar opstelt. Niet alleen omdat je jezelf in het middelpunt van de belangstelling plaatst, maar ook omdat je als organisator je ziel en zaligheid legt in het welslagen van het feest. Als gasten voortijdig afhaken of – nog erger – vlak voor het festijn met een onduidelijke smoes afzeggen, voelt dat als een persoonlijk falen.

Toch denk ik dat feesten - en dan zeker de persoonlijke - te belangrijk zijn om te laten schieten. Vorig jaar besprak ik met enkele vriendinnen wat de hoogtepunten waren geweest in onze levens tot nu toe. Sommigen noemden een bijzondere reis, maar enkele anderen noemden één of meerdere gedenkwaardige feesten. Dat is volgens mij niet toevallig. Niet alleen het feest zelf maar ook de gezamenlijke organisatie en voorpret voorafgaand aan het feest, maakten het tot topervaringen.

Voor ons persoonlijk was het besluit om een trouwfeest te geven één van onze beste beslissingen tot nu toe. Het zelf vormgeven aan zo’n feest was op zichzelf al een geweldige ervaring, maar ook bracht het feest onze vriendenkring samen op een voor ons belangrijk moment. Dat heeft onze vriendschappen met al deze afzonderlijke personen niet alleen een belangrijke impuls gegeven, maar ook nieuwe banden geschapen tussen onze vrienden onderling. Achteraf gezien is het trouwfeest een geweldige investering in onderlinge verbondenheid geweest.

Feesten brengen mensen op een krachtige manier samen. Dat gaat wel beter als meerdere mensen betrokken zijn bij het welslagen van het feest. Dat hoeft niet in de rol van organisator, wél als actieve deelnemer. Iedere feestganger kan zijn inbreng leveren in de vorm van een speciale outfit, het meebrengen van een eigen gerecht of het voorbereiden van een gezamenlijk geschenk. Hoe meer mensen op die manier betrokkenheid leveren bij het welslagen van het feest, hoe groter de kick voor iedereen. Flow zelfs. Dat is waarom ik warme herinneringen heb aan de straatfeesten, sinterklaasfeesten, oudejaarsfeesten en al die andere feesten waarbij ik betrokken was. En dat is waarom ik doorga met vieren.

Inspirerend boek over feesten:
Vier je Leven, geschreven door Anne Teunis, 2008

Toeristenbewaking

"Heeft u een bom in uw tas zitten?", vraagt de politieagent van Toerisme en Antiquiteiten bij de ingang van de tempel in Karnak. Onze ontkenning komt hem goed uit, want dan hoeft hij het scannerapparaat niet aan te zetten.

De hoeveelheid bewakingscamera's en gewapende politie-agenten en militairen is enorm in Egypte. Maar dat zegt dus nog niets over de kwaliteit van de beveiliging. Nog niet eerder zag ik zoveel ongeïnteresseerde bewakers bij elkaar. Voor de ingang van ieder hotel hangen er minstens drie landerig op een rijtje stoelen. Iedere keer als we de metaaldetector passeren, gaat het alarm af. Maar niemand neemt daar verder aanstoot aan.

Egypte heeft de beveiliging van toeristen en toeristische trekpleisters sterk verhoogd naar aanleiding van de moord op 58 toeristen bij de tempel van Hatsjepsoet in Luxor in 1997. Ritten naar Abu Simbel of Luxor gaan per konvooi. Maar het rijtje toeristenbusjes valt tijdens de woestijnrit naar Abu Simbel al snel uit elkaar, zodat we het uitzicht op de Fata Morgana's geheel voor onszelf hebben. Aan de militair op de bijrijderstoel in ons eigen busje hebben we ook weinig, want die valt in slaap.

Als moslimfundamentalisten een aanslag willen plegen op losgeslagen westerlingen, moet dat ondanks al die bewakers toch niet moeilijk zijn. Van agressie tegen ons niet-moslims is op straat gelukkig evenmin iets te merken. De Nederlandse overheid is de afgelopen maanden doodsbenauwd geweest voor de haatgevoelens tegen Nederlanders als gevolg van de film Fitna van Geert Wilders. Achter de schermen stonden crisisteams paraat en lagen de evacuatieplannen klaar. Op onze hele reis in Egypte ontmoeten we echter niemand die op enige wijze naar de film verwees of zijn afkeer van Hollanders uitte. Integendeel, Hollanders zijn nog steeds de wandelende portemonnees die ze in Egypte altijd al waren.

Wat wel schrijnt, is de grote armoede. De voedselprijzen zijn ook in Egypte enorm gestegen. De mensen op straat proberen uit alle macht hun hoofd boven water te houden. Wat dat betreft hebben zij precies dezelfde belangen als de regering, die met de ontstellende hoeveelheid beveiligers de toeristen uit alle macht probeert te beschermen. Toeristen zijn als inkomstenbron van levensbelang.

En dat geldt dus ook voor de agenten, die geacht worden het wereldberoemde erfgoed van de oude Egyptenaren te beschermen tegen graffitikrassers, vandalen en misschien ook wel terroristen. Bij de Grote Piramides van Gizeh wenkt een agent ons om onder de afzetting door te kruipen, zodat we op het kolossale grafmonument van Cheops kunnen picknicken. We weigeren. De agent, die de baksjeesh door zijn neus geboord ziet, is niet blij met ons.

Egypte door kinderogen

Uitzicht over Cairo

"Ik dacht dat het verkeer in Nederland druk was, maar hier is het nog veel erger", zegt Jasper, kijkend naar het wegennet op palen, dat boven het bestaande wegennet van Cairo is gebouwd. Niet dat deze wegenuitbreiding soelaas biedt in deze mierenhoop van zeventien miljoen mensen, want het verkeer loopt voortdurend vast. Desondanks nemen ze na drie dagen Cairo met grootse gebaren afscheid van de miljoenenstad als we op het dakterras van het restaurant voor de laatste maal uitkijken over de betonnen gebouwen, de satellietschotels en de troep op de daken.

Het drukke en chaotische verkeer is voor Jasper en Niels één van de meest verbazingwekkende dingen van ons bezoek aan Egypte. De voetgangers die gewoon tussen de rijdende auto's door oversteken, de auto's die zich slingerend een weg zoeken tussen de andere verkeersdeelnemers, de stoplichten die er voor Jan Joker bij staan. "Het verkeer is hier echt héftig", vindt Niels. "Veel te gevaarlijk." Maar het is wel logisch dat autobestuurders er zo'n potje van maken, stelt Jasper. "Hier kun je je rijbewijs gewoon kopen." (Onze uitleg wat corruptie in een land als Egypte betekent, heeft eveneens diepe indruk gemaakt.)

Niels stelt tijdens de tochten door Cairo, Aswan en Luxor duizend-en-één-vragen. Vooral over de vele gesluierde vrouwen en andere zichtbare uitingen van de Islam. "In het woord moslim zit het woord slim", merkt hij op. "Betekent dit dat de moslims slim zijn?" Ook de armoede van mensen op straat zet hem aan het denken. "De farao's waren ontzettend rijk", verzucht hij na bezichtiging van de overvloedige gouden kostbaarheden van Toetanchamon in het Egyptisch Museum. "Wat oneerlijk dat de mensen op straat zo arm zijn!"

Grote indruk maken ook de vele verkopers van snuisterijen op straat die ons aanspreken met eentonige frases als 'Come to my shop' en 'Excuse me, where you from'. Ze vinden het steeds irritanter worden, maar worden ook steeds geroutineerder in het ontwijken van al deze lieden. De koetsiers van de paardenkoetsjes houden ze scherp in de gaten, vooral als ze ontdekken dat de paarden niet bepaald zachtzinnig behandeld worden. "Mijn liefste wens is dat ik alle paarden vrij kan laten lopen", zegt Niels. Jasper wil zelfs de Nederlandse politie laten invliegen om de mishandelende koetsiers te bekeuren.

Hoezo 'Grote Piramide'?

De tempels, piramiden en grafkelders vinden ze fascinerend. Ze herkennen diverse goden op de tempelwanden en wisselen met elkaar wetenswaardigheden over Ramses II en Hatsjepsoet uit. Het afdalen van grafkeldertrapjes vinden ze geweldig, al ontdekken ze ook snel dat het beklimmen van de 3500-jarige restanten van monumenten in Sakkara niet op prijs gesteld wordt.

Uit de reeds gelezen schoolboeken over Egypte weet Jasper al gedetailleerd hoe het mummificatieproces in zijn werk gaat. Oersaai voor hem dat een goedbedoelende gids in Cairo het allemaal opnieuw uitgebreid uit de doeken doet. De diverse tempels lijken ze op hem evenmin weinig indruk te maken, omdat hij ze al kent van de plaatjes uit de boeken. Maar 's avonds noemt hij de tempels van Abu Simbel en Karnak wel als hoogtepunten van de dag.

De mooiste belevenis voor Niels is het ritje op een kamelenrug. Hij kondigt aan op latere leeftijd nog eens terug te komen naar de woestijn om daar nog eens uitgebreid per kameel doorheen te reizen. Of hij een goed beeld gekregen heeft van de uitgestrektheid van de woestijn is trouwens niet zeker, want tijdens de rit door de woestijn op weg naar Abu Simbel zat hij grotendeels te slapen. Op het moment dat hij ontwaakte, reden we net door Toshka, een megalomaan irrigatieproject van president Moebarak om een stuk woestijn als landbouwgrond in te richten. "Kijk, er zijn een heleboel bomen in de woestijn!", constateert hij opgewekt.

En zo is er wel meer dat in de ogen van de kinderen een eigen interpretatie krijgt. Zoals de vele verkoopstalletjes in de Souk, waarover Niels zegt: "Dit lijkt net de vrijmarkt op Koninginnedag!"

Hiërogliefencodes kraken

Verplicht uitzicht op het zwembad

Er bestaat leed dat je echt overkomt en leed dat je jezelf aandoet. Dat bleek tijdens ons verblijf op het Griekse eiland Kos, enkele jaren geleden.

We hadden heerlijk vakantieweer, we verbleven op een prachtig mediterraan eiland en alle bloemen precies op dat moment in bloei. De appartementen waren ook mooi. Van de buitenkant tenminste, van de binnenkant waren ze wel wat klein. Eigenlijk alleen bedoeld om erin te slapen. Maar de Grieken leven vooral buiten, hield de hostess ons vrolijk voor.

Onze eerste dag verliep prima. Totdat onze zesjarige zoon Jasper begon te klagen over een klein wondje op zijn voet. Een alledaags schaafwondje, opgelopen in Nederland, dat aanvankelijk weinig voorstelde. Maar nu werd het plekje al snel roder en roder. Jasper begon te strompelen. 's Avonds klaagde hij dat hij niet kon slapen van de pijn.

Die nacht hield de opgezette rode rand rondom het wondje mij eveneens urenlang wakker. Streptokokken? Een abces? Subtropische bacteriën, waar West-Europeanen niet tegenop gewassen zijn? Dat betekent vast een langdurige behandeling, piekerde ik. Wat voor een ziekenhuis heeft dit mini-eilandje eigenlijk? Zijn de doktoren hier wel bekwaam? Wanneer kunnen we zo snel mogelijk terugvliegen naar Nederland? Met dit soort gedachten kun je jezelf 's nachts helemaal gek maken.

's Ochtends kwam gelukkig al snel de gealarmeerde dokter naar ons slaapvertrek. Een man in een flodderig colbertje, die kennelijk geen drukke praktijk had waar hij snel weer moest verschijnen. Hij constateerde op zwaarmoedige toon een bloedvergiftiging en schreef antibiotica voor uit de zwaarste categorie. Bijkomend probleem: vanwege de medicijnen mocht Jasper niet meer in de zon. Bij dertig graden Celsius moest hij verplicht binnen blijven in een klein hokje: iets ernstigers kun je een kind bijna niet aandoen. Vooral niet als dat hokje een verplicht uitzicht op een aanlokkelijk hemelsblauw zwembad heeft.

We waren blij toen Jasper snel wat opknapte van de medicijnen, want dat gaf ons eindelijk wat bewegingsvrijheid voor een uitstapje. Vol goede moed reden we met een huurautootje naar een oude tempel, waar Hippocrates ooit de grondslag legde voor de westerse geneeskunst. In de oudheid kwamen mensen uit de hele Egeïsche archipel hier naar toe om beter te worden. Zo’n plek zal twee millennia later zijn bijzondere medicinale krachten niet verloren hebben, dachten we nog.

Voor Jasper hoefde het allemaal niet. Met zijn jas dicht geritst zat hij rillerig en slapjes op een bankje in de schaduw, terwijl wij puften in de zon. Omdat hij al enkele dagen niets meer gegeten had, wilde hij uiteindelijk wel een glas jus d'orange te drinken. Goed teken, dachten we bij de bestelling van een megabeker versgeperste vitamines. Nog voordat we de uitgang van het tempelcomplex bereikt hadden, spuugde hij alles weer uit.

Al met al hebben we dagenlang in de zorgen gezeten. Onze tweede zoon Niels (4) is al deze ellende totaal ontgaan. Hij heeft na deze vakantie maandenlang achterop de fiets zijn zelfbedachte 'eilandenlied' gezongen met de zwierige palmbomen van Kos als hoofdthema. Het is de meest geweldige vakantie in zijn jonge-leven-tot-nu toe. Er is vakantieplezier dat je overkomt en vakantieplezier dat je jezelf bezorgt.

Umbrië I: Terug naar Assisi

Negentien jaar geleden beklommen Willem en ik in verzengende hitte de trapjes in Assisi. Nu zijn we terug met onze twee kinderen. Een geheel nieuwe ervaring.


Nu komt de regen met bakken naar beneden. Gelukkig kunnen we direct parkeren op het parkeerterrein dat pal aan de stadspoorten grenst, want op deze grijze dag laten veel toeristen het stadje voor wat het is.

We sprinten naar de Sint Franciscuskerk: daar is het in ieder geval droog. Op het voorplein is een overdekte galerij, die nu geweldige diensten verleent. In de benedenkerk is het donker, maar als onze ogen gewend zijn, zien we overal overweldigende schilderijen. Tussen de vele borden met het dringende Silencio! ontwaart Jasper het bord dat de weg wijst naar de graftombe van Franciscus. De tocht onder de nog duistere gewelven maakt indruk.

De bovenkerk heet volgens de reisgids een oase van licht te zijn, maar daar is vandaag niet veel van te merken. We bekijken de 28 schilderijen, toegeschreven aan Giotto, die het leven van Franciscus uitbeelden. De kinderen willen precies weten wat ieder schilderij voorstelt. Mijn vooroordelen over wat kinderen interessant vinden, worden hier geheel ontkracht.

Als we weer buiten staan, blijkt het weer opgeklaard te zijn. We kunnen uitkijken over het weidse landschap, waar zelfs in de verte wat lichtstralen schijnen.

We strijken neer in een restaurantje pal tegenover de kerk, waar we broodjes eten met dikke chocolademelk en koffie. De jongens vinden het uitzicht op de souvenirkraampjes het meest interessant. We kijken naar de verkoopster, die vandaag bijzonder weinig klanten heeft. De jongens zijn zeer geïnteresseerd in haar koopwaar, maar moeten later bij een nadere inspectie vaststellen dat er weinig van hun gading bij zit. Die gekleurde autootjes zijn vast tweedehands, "want er zitten krassen op", luidt hun oordeel. En ze zijn in ieder geval in hun ogen veel te duur.

Niels vindt de smalle straatjes in Italiaanse steden het allerleukst en kan hier zich flink uitleven. Hij leidt ons in sneltreinvaart naar boven, totdat we uiteindelijk op het centrale plein van Assisi uitkomen. Hier trakteren we ons op Italiaanse ijshoorns met fragole en cioccolato. Voor de eerste keer deze week zitten we dan toch buiten op een terrasje. Het regent niet meer en de temperatuur is aangenaam.

In Assisi signaleren we diverse geestelijken in Franciscaner kledij. Als we weer in de auto zitten, willen de kinderen alles weten van 'nonnike', zoals de samentrekking van Niels luidt. Waarom wonen nonnen en monikken eigenlijk niet samen in een klooster, dat is toch veel praktischer? En als zij zelf geen kinderen krijgen, dan sterven de monikken en nonnen toch uit?

Goeie vragen... We vertellen dat de paters en nonnen net als Franciscus een heel sober leven willen leiden om zo beter te kunnen bidden en dichter tot God te komen. Dat spreekt Niels wel aan. Hij zou zelf niet in een klooster gaan wonen, maar een eenvoudig huisje ziet hij wel zitten. Mét een fornuis. Wat pannen en wat servies lijken hem ook wel handig.

Verder hoeft hij niets. Behalve bij nader inzien ook nog een hond.

Gevulde kinderhanden

Vliegende Niels

Trammetjes van Lissabon

Geen grote schilder of kunstenaar (Barcelona, Florence, Amsterdam), geen enorme landmark (Parijs), geen overweldigende historie (Rome, Berlijn) , geen hippe scène (New York), geen sprookje (Kopenhagen), geen grandeur (Wenen) of verpletterende gebouwen en paleizen (Venetië). Zelfs geen grootste nationale keuken. Lissabon heeft bijzonder weinig om goede sier mee te maken op het gebied van citymarketing.

Zo bescheiden als de Portugezen zijn (maar ondertussen wel de grootste ontdekkingsreizigers voortgebracht en een wereldrijk opgebouwd), zo bescheiden is ook Lissabon. En ondertussen heeft het alles om charmant en gezellig te zijn. Veel elegante gebouwen en winkels, prachtige uitzichtspunten en een heerlijk los mediterraan leven, oversproeid met melancholieke fadoklanken en vooral veel port.

En als hoogtepunt de bijzondere lift S. Justa en de schattige trammetjes, die zich zuchtend en steunend door de stad heen worstelen. Een rammelend minivoertuigje als stadsbeeldmerk. Over bescheidenheid gesproken.

Nogmaals Normandië

True blue

Vakantiekoeien