Zes redenen waarom koken goed is voor je creativiteit (en geluk)

Koken met uitsluitend oranje ingrediënten

Koken is een uitstekend middel om je creativiteit te stimuleren. Om meer redenen dan je denkt.

1. Mix and match Al kokend combineer je allerlei ingrediënten, totdat er nieuwe smaakvolle combinaties ontstaan. Maar ook als je je eigen draai geeft aan bestaande recepten, ben je creatief bezig. Koken is bij uitstek een combinatie van uitproberen, proeven, toevoegen, aanlengen, roeren, aanpassen en vernieuwen.
Tip: ga koken en leg jezelf een beperking op. Kook bijvoorbeeld uitsluitend met ingrediënten van één kleur.
2. Meditatie Het hak- en snijwerk is een uitstekend middel om je hoofd leeg te maken. Dan borrelen er vanzelf nieuwe gedachten op. De geuren van verse kruiden en andere ingrediënten werken meditatief.
3. You fill up my senses Koken is goed om je zintuigen aan het werk te zetten. Wat proef ik nu precies? Wat vind ik nu eigenlijk? Koken is een zinnelijk proces, zei acteur/regisseur Titus Muizelaar ooit in de rubriek over troosteten in NRC Handelsblad (2009).

"Een saus maken is als de repetitieperiode van een toneelstuk. Je begint met een grote pan bouillon, dan is het een kwestie van inkoken, alle overbodige poespas weglaten, concentreren. Proeven, iets meer wijn, net iets meer peper. En zo probeer je langzaam tot een kern te komen. Tot de kern van een gevoel."

4. Connect Als je naast elkaar staat te snijden en te koken, raak je gemakkelijk met elkaar in gesprek, zonder dat je elkaar hoeft aan te kijken. Op deze manier kun je op een rustige manier met elkaar praten (als je niet iets op het vuur hebt staan dat de aandacht vergt, natuurlijk!), waardoor allerlei nieuwe gedachten en ideeën ontstaan.
In veel culturen met een culinaire traditie zijn vrouwen eindeloos bezig met het vullen van gerechten. Dat komt omdat ze zo graag met zijn allen koken, denkt Marjoleine de Vos in NRC Handelsblad (2011).

"Dan wil je een werkje te doen hebben waardoor je nog even langer gezellig met zijn allen bij elkaar bent en wat leent zich daar nu beter voor dan vullen? Je moet hakken en malen, uithollen en flapjes maken, plakken en rollen en dichtbinden."

5. Geluk "Door het eten van gekke combinaties, voel je je gelukkiger en geïnspireerder." Dat zegt Rob Eastaway, schrijver van Creatief denken, 101 manieren om denkpatronen te doorbreken. Dus probeer gerust speklapjes met drop uit of bereid eens zuurkool met caramelsaus.
Tip: heb je inspiratie nodig voor spannende en toch smakelijke combinaties? Neem een kijkje bij foodpairing.


6. Dopamine Alles wat nieuw is, prikkelt het brein tot het maken van nieuwe verbindingen. En dat levert weer de afscheiding van stofjes in de hersenen op, die ons geluksgevoel verhogen: dopamine. Het creëren van nieuwe gerechten levert daar een bijdrage aan. Voer dus vooral nieuwe kookexperimenten uit.
Tip: neem een abonnement op biologische groenten. Met de raapsteeltjes, snijbonen en knolselderij in het wekelijkse pakket word je vanzelf uitgedaagd om creatief te zijn.

Verder lezen over creativiteit en koken:

• Creatief met bloemkool
• Soepen zijn vloeibare vormen van magie

Lenig denken Meer ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk van pas komen.
Bestel het boek nu bij Managementboek.

Pluk je momenten

Er stonden kleurpotloden, stiften en potjes ecoline uitnodigend uitgestald op de lange tafel in Seats2meet, het vergader- en werkcentrum voor zelfstandige professionals in Utrecht. Daarnaast lagen kaarten in ansichtformaat klaar, die je aan de voorzijde kon voorzien van een eigen illustratie.

Teken jouw onlangs beleefde mooie moment, luidde de opdracht. Op die dag vond het slotfeest plaats van 7 days of Inspiration in Seats2meet, dus het lag voor de hand om een bijzonder moment uit deze week vast te leggen in een illustratie.

Een aantal mensen was al helemaal verdiept in zijn schilder- of tekenwerk, toen ik aan de tafel aanschoof. Mijn overbuurman wist meteen wat hij ging tekenen: een telefoon. Deze week had hij namelijk via een telefoontje te horen gekregen dat hij na bijna een jaar werkloosheid weer een baan had.

Met een stralend gezicht vertelde hij me hoe dat zo gekomen was. Hij had op LinkedIn een groep van vakgenoten opgericht, die ook zonder werk zaten. Samen waren ze gaan nadenken hoe ze zichzelf meer konden profileren, vooral door hun zichtbaarheid op sociale media te vergroten. Dat had hem niet alleen een baan opgeleverd, maar ook de ontdekking dat hij het eigenlijk heel leuk vond om anderen te helpen bij die profilering. Dus mocht het niets worden met de aangeboden baan, dan wilde hij zich in die richting verder ontwikkelen.

Laat mensen hun mooie moment tekenen en ze vertellen meteen het bijbehorende verhaal. Dat is ook de ervaring van Janne Willems, de bedenkster van de kaarten. Ze is op zoek naar kleine momenten die je doen glimlachen. Een korte onverwachte ontmoeting, een helverlichte volle maan of mooie muziek. Deze mooie momenten vindt ze overal waar ze mensen tegenkomt, maar vooral in de trein. Ze vraagt mensen in de coupé of ze de afgelopen dagen een mooi moment hebben en of ze dat voor haar willen tekenen. Dat levert meestal een positieve reactie op. Zo was er een meneer die er aanvankelijk niets voor voelde, maar toch besloot een tekening te maken. Janne ontving niet alleen een ontroerende kaart, maar voerde ook een boeiend gesprek. “Daar word ik zelf vrolijk van”, zegt ze.

Janne kwam op dit idee omdat ze sinds een aantal jaren zelf haar eigen mooie momenten verzamelt. Elke dag zijn er wel voorvallen die het beleven, verbeelden en bewaren waard zijn. Door haar verzameling raakte ze nieuwsgierig naar de mooie momenten van anderen. Ook ontdekte ze de kracht van het verzamelen van deze momenten. Daarom scant ze de mooiste kaarten in om te publiceren op haar website Pluk je momenten.

Op de slotbijeenkomst van 7 Days of Inspiration hing Janne alle mooie momenten op één van de ramen. En daar tekende Elma weer een mooie tekening over: de illustratie boven aan dit stukje.

De mooie momenten van Janne zijn inmiddels uitgegroeid tot een kleurrijke en inspirerende verzameling. Je kunt Janne helpen door op een A6-correspondentiekaart je eigen mooie moment te tekenen. Haar tips:

• Alles is goed: Lelijk of heel mooi, kleine en grote momenten, raar en niet raar, getekend, geknipt, geplakt, een bewerkte foto, geverfd, geschreven of iets anders.
• Maak je momenten zo specifiek mogelijk. In plaats van dat je zegt dat een bepaald concert super was, kun je het hebben over dat ene nummer waarbij je kippenvel kreeg.
• Stuur het resultaat op naar Pluk je momenten, Melis Stokestraat 13
  3702 BK Zeist of per e-mail: verzameling@plukjemomenten.nl

De leukste lijstjes om te maken

Lijstjesgek Sasha Cagen schreef er een heel boek over en heeft een speciaal blog aan het onderwerp gewijd: lijstjes. Van lijstjes maken word je gelukkig, is haar stelling.

Niet alleen de praktische to-do-lijstjes, maar ook de to-dream-lijstjes, waarbij je jezelf laat weten wat je wilt. Het opschrijven van wensen heeft dikwijls het magische effect dat ze ook werkelijkheid worden, stelt de lijstjes-goeroe.

Nou, vooruit dan maar: de leukste lijstjes om te maken, het liefst in een speciaal notitieblokje:

1. De lekkerste zomergerechten (alles met knoflook en zongedroogde tomaatjes)
2. De 10 dingen die ik wil doen voor mijn tachtigste jaar
3. Wat er altijd klaar moet liggen om naar het strand te gaan
4. Tien redenen om gelukkig te zijn
5. De beste lessen die ik van vrouwen geleerd heb
6. De mooiste verborgen plekjes in Den Haag (Sunny Court en andere binnenhofjes)
7. De intrigerendste complimenten
8. De leukste aan te schaffen planten in onze tuin (komkommerkruid, wijnstruik, goudsbloemen)
9. De meest dwaze ideeën om met kinderen te doen (schilderen met mayonaise, ketchup en ketjap, een badschuimfestijn).
10. De mooiste namen van lijstjes, die 'tweeps' van elkaar aanleggen in twitter: niet-coaches, mensen die onder hun volledige eigen naam tweeten, etc.

En voor wie nog een stap verder wil gaan: maak een autobiografie met behulp van lijstjes, ook bekend als een listografie. Door leuke details op te schrijven maak je lijsten vol mooie herinneringen, die gebundeld de weerslag geven van je leven. In nummer 3 van het magazine Flow is er meer over te lezen!

Lees ook:

• Je leven in lijstjes
• Ook last van opsom-manie?
  

Doorwerken tot je 67e

Toen onze kennis Karel 56 werd, kreeg hij een gunstig aanbod van de directie om vervroegd uit het werk te stappen. Directie blij, want die zette met deze afvloeiingsregeling eenvoudig enkele honderden werknemers buiten de deur. Karel blij, want hij zou voortaan alle tijd hebben om aan zijn huis te klussen en fietstochtjes te maken.

Maar dat viel tegen voor Karel. Hij schoof het schilderen van de kozijnen steeds weer voor zich uit. Want wat maakte het uit of hij vandaag op de ladder klom of morgen? Een eindje fietsen was ook niet meer zo leuk als vroeger, want hij had geen doel meer voor die tochtjes.

Toen hij de gelegenheid kreeg om folders te gaan bezorgen, maakte hij daar gretig gebruik van. Ten opzichte van het salaris dat hij bij zijn vorige baas altijd verdiend had, waren de verdiensten voor de folders een fooi. Maar hij had tenminste weer een doel in zijn leven om zijn bed voor uit te komen, dus hij was er erg blij mee. Hij kan zich weer nuttig maken en houdt bij wat er in zijn bezorgwijk allemaal gebeurt.

Als de AOW-plannen van het kabinet doorgaan, zal ook de pensioengrens in de praktijk waarschijnlijk bij 67 jaar komen te liggen. Dat betekent dat in de toekomst mensen dik tien jaar later afscheid nemen van hun werkende leven dan Karel. Worden de lange doorwerkers daarmee beroofd van levensgeluk? Gelet op de ervaringen van Karel denk ik van niet.

Anticrisisbericht: tips voor een blije dag

Tips en ideeën om vandaag nog een blije dag te hebben:

• Zo word je een optimist: tien manieren om vrolijk en gelukkig te worden
• Help de middenstand de recessie door: tien dingen om te kopen voordat de recessie eindigt.
• Wees niet meer boos op bumperklevers of andere agressieve weggebruikers: rijd Zen.
• Geef niet meer salaris, maar aandacht, erkenning en complimenten aan je medewerkers en zie ze blijer worden: doe aan waarderingsmanagement.
• Help toeristen met winkelen. Deel gratis knuffels uit op straat. Richt een tentoonstelling op een sombere openbare plek in met amateurschilderijen van de rommelmarkt. Stuur een brief naar een onbekende. En tientallen andere ideeën om iemand blij te maken op de website van het Blijbedrijf.
  

Hoe je een interviewpartner ontdooit

Interviewen is het allerleukste van mijn werk, naast schrijven natuurlijk. En dan niet per telefoon, want dat is me vaak te vluchtig. Nee, ik wil bij iemand op bezoek en een mooi persoonlijk gesprek voeren.

Echt contact maken vinden de meeste interviewpartners zelf trouwens ook prettig. Bijna iedereen vindt het leuk om zijn activiteiten en achterliggende gedachten uit de doeken te doen aan iemand die daaraan speciaal aandacht schenkt.

Slechts een enkele keer tref ik een technocraat, die hoofdzakelijk over cijfertjes en procedures wil vertellen. Maar zelfs de grootste procedurefreak blijkt te ontdooien als ik naar zijn drijfveren vraag. Zoals vorige week, toen ik na een uur praten over systemen, modules en controles mijn interviewpartner vroeg waarom hij zelf dit werk zo leuk vond. Ik had allerlei soorten antwoorden verwacht, maar niet dat ménsen zijn grote passie waren. Als psycholoog wilde hij er alles aan doen om het welzijn van de mensen om hem heen te verbeteren.

Iedere interviewpartner heeft een eigen gebruiksaanwijzing, dus de uitdaging is om die te ontdekken. Vandaag trof ik een topman, die volgens mijn bronnen een buitengewoon goed benaderbare persoon was. Maar hij reageerde een beetje vreemd, want hij keek naar buiten in plaats van naar mij als zijn gesprekspartner. Ook raakte hij geïrriteerd wanneer ik hem onderbrak of hem een kant opstuurde die hij niet wilde. Ik bleek geïntroduceerd te zijn als de journaliste die hem binnenstebuiten kwam keren en daar had hij overduidelijk weinig trek in.

Ik ontdekte dat het bij hem weinig zin had om op het scherpst van de snede door te vragen. Daarom schoof ik mijn stoel naar achteren en liet hem zijn eigen gedachten verwoorden. Dat hij steeds naar buiten keek, bleek toen ineens heel vruchtbaar. Hij vertelde over zijn Brabantse afkomst, de ware betekenis van een Bourgondische levensstijl, nestwarmte, vertrouwen, zijn voorbeeldfiguren, zijn persoonlijke beleving van het geloof en ontvouwde uiteindelijk ook zijn beeld van het hiernamaals. Zijn inspiratie haalde hij uit de levensverhalen van historische personen, die bewust ervoor kozen om niet voor het eigen gewin te gaan. En dat allemaal in één uur tijd!

Maar na dat uur was het ook ineens klaar. Plotsklaps was zijn geduld verdwenen en stond hij bruusk op om zijn mails te checken. Hij drukte me op de valreep zijn visitekaartje nog in de hand en dat was het dan. Een beetje overdonderd stond ik even later op de directiegang vol glaswanden en enorme kunstwerken. Maar ik ging heel gelukkig naar huis.

In de comfortzone

Uit je comfortzone treden? Veel mensen kruipen juist liever er nog verder in. En dat mag ook, vindt emotiegoeroe Susanne Piët in haar boek Waar ik loop, schijnt te zon. Als een van haar originele tips om het leven weer leuk/nog leuker te vinden, raadt ze aan om je eigen bubbel te creëren.

Met een bubbel bedoelt ze een soort schuilhut of sanctuary, waarin je je kunt terugtrekken uit de boze buitenwereld. Dat kan een cocoonhoekje in huis zijn of je bed of je veilige auto, maar ook luisteren naar je favoriete muziek op je MP3-speler.

Zoals rijke mensen vroeger een folly of een ander bouwseltje neerzetten bij hun landhuis, worden mensen nu gelukkig in een piepklein strand- of tuinhuisje. Maar je hoeft helemaal niet van huis, want het bouwen van een eigen virtuele wereld op Second Life of community weerspiegelt ook het verlangen naar een bubbel. Net zoals een miniatuurwereld in de vorm van poppenhuizen of treinbanen op zolder.

Bubbelen heeft alles te maken met een diep oerverlangen naar de geborgenheid van de baarmoeder. In wezen willen we allemaal van tijd tot tijd kleine kangaroetjes zijn, die vanuit de veilige buidel de wereld aanschouwen. Al is het maar heel even, in een floatcabine of een bubbelbad.

Haar mooiste idee om je eigen bubbel te creëren vind ik het maken van je eigen jas of jurk. Die moet natuurlijk groot en zacht zijn, zodat je er helemaal in kunt wegkruipen. Of je kind. De Finse ontwerpster Mekko Alatalo heeft een Spatial Dress (klik door naar de tweede foto om het ontwerp beter te zien) ontworpen, die in dat opzicht tot de verbeelding spreekt. Het is een gigantische zwarte jurk met een rok in de vorm van een huisje. Op kniehoogte zijn de vier ruitjes van een raam uitgesneden. Een peuter kan er moeiteloos onder spelen zonder dat iemand hem ziet. De ultieme schuilhut onder moeders rokken.

Schrijf, knip en plak je eigen boek

Schrijven is een weg naar geluk. Zeker als je er iets persoonlijks van maakt, is het schrijven van je eigen gedachten, ervaringen en belevenissen een nooit opdrogende inspiratiebron. Je kunt daarvoor natuurlijk een dagboek bijhouden. Of losse gedachtes krabbelen in een notitieblok. Of een weblog beginnen. Maar er is zoveel méér.

1. Vakantie(doe)boek
Reserveer een vast notitieboek voor al je vakantie-ervaringen. Met allerlei losse gedachten, menu’s, knipsels en tradities. En niet te vergeten je ideeën voor het nieuwe jaar.

2. Gastenboek
Heb je regelmatig logé’s, eters of andere gasten over de vloer? Vraag ze na afloop iets te noteren in het gastenboek.

3. Smoelenboek
Geen adresboekje met een saaie opsomming met namen, adressen en telefoonnummers, maar een opgepimpte versie met favoriete kleuren, fotootjes, kado-ideeën, lievelingseten, etcetera.

4. Restaurantboek
Met notities van restaurants, wat je daar gegeten hebt, de wijnkeuze, restaurantrecensies en visitekaartjes van goede eethuisjes. Plus een lijst van nog te bezoeken restaurants…

5. Dineetjesboek
Lijkt op het restaurantboek, maar dan voor huiselijk gebruik. Noteer wat je hebt gekookt, wie er aan tafel zat, hoe de aankleding was, etcetera. Een bijzondere variant hiervan is het Kerstboek, waarin je jaarlijks alle gerechten noteert van het kerstdiner.

6. Receptenboek
Heb je een verzameling recepten-met-een-verhaal? Schrijf er een stukje over en bundel alles in je eigen receptenboek. Of kies een thema voor de recepten: feestgerechten, kinderkoken of een taartenboekje.

7. Boekenboek (ook geschikt voor films, voorstellingen, tentoonstellingen)
Noteer welk boek je gelezen hebt en wanneer, je belangrijkste bevindingen, of je het boek aan iemand zou willen aanraden. Dit kan ook digitaal op the Librarything.

8. Losseflodderboek
Noteer jij al je ideeën op post-its en losse notitieblaadjes? Plak ze vast in je losseflodderboek! Op een ander moment leveren je notities wellicht nieuwe inspiratie op.

9. Reizenboek
Stuur jij lange e-mails naar het thuisfront over al je reisbelevenissen? Of heb je iemand in je omgeving die jou vaak uitvoerige reisverslagen bezorgt? Bundel de reisverslagen en maak er een boek van. Met een internetuitgeverij kan dat heel gemakkelijk.

10. Inspiratieboek
Maak je eigen boek vol citaten, knipsels, mooie stukjes papier, tekeningetjes, etc.

11. Tipboek
Grossier jij in allerlei lijstjes met handige tips en adviezen? Noteer jij je ervaringen op je werk op een stuk papier om de volgende keer een project handiger of effectievere aan te pakken? Verzamel alle tips en trucs, bundel alles in losse hoofdstukken en maak er je eigen handleiding van.

12. To-do-boek
To-do-lijstjes zeggen meer over jezelf dan je denkt. Kijk maar op deze website met verzamelingen van to-do-lijstjes. Maak er je eigen boek van.

13. Huisboek
Verslag van het opknappen of de bouw van je huis. Met foto’s voor en na de (ver-)bouw(-ing), kleurenmonsters, notities over aangeschafte materialen of gevonden oude stukjes behang.

Plukgeluk

We draaien onze auto het parkeerveld op, dat bij de appelboomgaard hoort. Dat het oogsttijd is, hebben meer mensen in de gaten. Op alle mogelijke plekjes staan auto's geparkeerd. Overal om ons heen zien we alleen maar blik. Dan zien we ineens toch een vrij plekje.

"We hebben geluk!", zegt Jasper.

Gewapend met enkele stevige tassen wandelen we naar de andere kant van het landgoed, waar onze appelboom staat. Onderweg passeren we bomen met onvoorstelbare hoeveelheden appelen eraan. Dat zo'n miniboompje zo'n zware last kan torsen, verbazen we ons. Dan vinden we onze eigen boom. Onderaan blijkt één tak met wel tien appels te hangen, waarvan twee rotte exemplaren. Aan de rest van het boompje hangt niets.

"Wat een geluk", zegt Jasper opgewekt. "Nu hoeven we niet zoveel appels te sjouwen."

Met onze oogst lopen we weer terug naar de parkeerplaats. De boomgaardeigenaar vindt het toch wel sneu dat de opbrengst van de appelbomen dit jaar zo gering is. Hij legt uit dat er waarschijnlijk iets misgegaan is bij de bestuiving. Toch hoeven we van de grillen der natuur geen last te hebben, meent hij. Op een ander perceel mogen we appels bijplukken.

Jasper glundert. "Wat een geluk!"

Herinneringen maken met je zintuigen

Denk terug aan een van de klaslokalen uit je jeugd waar je een goede tijd hebt gehad. Wie was de leraar? Wie zat er naast je en welke personen zaten er voor je? Wat zag je als je naar buiten keek? Of zag je meestal niets door de beslagen ramen?

Bij de meeste mensen komen de beelden bij het ophalen van dit soort herinneringen in het begin wat moeizaam terug, maar naar een paar minuten lukt het ineens beter. Alsof er dan ineens een luikje in je hersenen opengaat dat lang dichtgezeten heeft.

Nog beter gaat het ophalen van herinneringen als je andere zintuigen inschakelt. Piepte het krijtje op het schoolbord als de meester of juf schreef? Hoe voelde het tafeltje waar je aan zat? Welke muziek was in die tijd populair? Hoe rook het in het klaslokaal? En hoe rook ook al weer de geur van natte jassen in de gang?

Beelden, geluiden, dingen die we met de handen gevoeld hebben en geuren zijn de sleutels bij het openbreken van herinneringen. Vooral geuren, omdat ons reukorgaan evolutionair gezien een oud zintuig is. Er zijn korte verbindingen in de hersenen tussen het reukzintuig en de hippocompus, een structuur die essentieel is voor de opslag van herinneringen. Beroemd zijn de madeleines van Marcel Proust. Toen deze Franse schrijver deze koekjes at, werd hij ineens heftig met vergeten jeugdherinneringen geconfronteerd.

Wat voor het verleden geldt, helpt ook voor de toekomst bij het bewaren van herinneringen. Als je iets uit het heden wilt onthouden en later direct weer kunnen oproepen in je geheugen, is het slim om dat welbewust te koppelen aan een geur, een geluid of een kleur. Hoe meer zintuigen je tegelijkertijd inschakelt, hoe beter iets in je geheugen gegrift wordt. Enkele voorbeelden illustreren dit:

• Acteurs koppelen toneelteksten welbewust aan een bepaald gevoel, beeld of melodie om ze beter te onthouden.
• Ouders van een overleden baby krijgen als tip om het kindje te wassen met een uitgesproken zeepsoort, zodat deze geur in hun geheugen altijd gekoppeld zal blijven aan dit afscheidsritueel.
• Mireille waste in Thailand twee maanden haar haren met shampoo van een Thais merk, vertelt ze in het magazine Libelle Balance. "Toen ik thuis de shampoo weer terugvond wed ik overvallen door een gelukzalig gevoel. Ik was ineens weer helemaal terug bij die heerlijke vakantie in Azië. Sinds die tijd probeer ik tijdens vakanties altijd een ander geurtje te gebruiken."

Het is dus slim om bewust waar te nemen als je een gebeurtenis goed wilt onthouden: luister, zie, proef, ruik en voel.

Feestflow

Mensen met rare hoeden, felgestreepte beschilderingen, toeters en pruiken begeven zich al joelend naar de plek waar zij zich gezamenlijk achter het televisietoestel opstellen. De massaliteit waarmee Nederlanders zich in het oranje feestgedruis storten, laat zien dat feesten een oerbehoefte is.

Misschien hebben we dit soort nationale verbroederingsfestijnen wel meer nodig dan ooit, nu traditionele feestmomenten rond huwelijken en verjaardagen niet meer verplicht gevierd hoeven te worden. Om mij heen zie ik namelijk dat mensen dit soort persoonlijke mijlpalen steeds minder aanleiding vinden voor een feestje. Stellen die wél trouwen, maar dat niet vieren met vrienden en bekenden. Mensen die hun verjaardag stilletjes voorbij laten gaan. Jubilea die wel aangekondigd worden, maar nooit met een feest kracht bijgezet worden.

Ik snap deze mensen wel, want ik weet uit eigen ervaring dat je jezelf met het organiseren van een feest kwetsbaar opstelt. Niet alleen omdat je jezelf in het middelpunt van de belangstelling plaatst, maar ook omdat je als organisator je ziel en zaligheid legt in het welslagen van het feest. Als gasten voortijdig afhaken of – nog erger – vlak voor het festijn met een onduidelijke smoes afzeggen, voelt dat als een persoonlijk falen.

Toch denk ik dat feesten - en dan zeker de persoonlijke - te belangrijk zijn om te laten schieten. Vorig jaar besprak ik met enkele vriendinnen wat de hoogtepunten waren geweest in onze levens tot nu toe. Sommigen noemden een bijzondere reis, maar enkele anderen noemden één of meerdere gedenkwaardige feesten. Dat is volgens mij niet toevallig. Niet alleen het feest zelf maar ook de gezamenlijke organisatie en voorpret voorafgaand aan het feest, maakten het tot topervaringen.

Voor ons persoonlijk was het besluit om een trouwfeest te geven één van onze beste beslissingen tot nu toe. Het zelf vormgeven aan zo’n feest was op zichzelf al een geweldige ervaring, maar ook bracht het feest onze vriendenkring samen op een voor ons belangrijk moment. Dat heeft onze vriendschappen met al deze afzonderlijke personen niet alleen een belangrijke impuls gegeven, maar ook nieuwe banden geschapen tussen onze vrienden onderling. Achteraf gezien is het trouwfeest een geweldige investering in onderlinge verbondenheid geweest.

Feesten brengen mensen op een krachtige manier samen. Dat gaat wel beter als meerdere mensen betrokken zijn bij het welslagen van het feest. Dat hoeft niet in de rol van organisator, wél als actieve deelnemer. Iedere feestganger kan zijn inbreng leveren in de vorm van een speciale outfit, het meebrengen van een eigen gerecht of het voorbereiden van een gezamenlijk geschenk. Hoe meer mensen op die manier betrokkenheid leveren bij het welslagen van het feest, hoe groter de kick voor iedereen. Flow zelfs. Dat is waarom ik warme herinneringen heb aan de straatfeesten, sinterklaasfeesten, oudejaarsfeesten en al die andere feesten waarbij ik betrokken was. En dat is waarom ik doorga met vieren.

Inspirerend boek over feesten:
Vier je Leven, geschreven door Anne Teunis, 2008

Vlokken in juni

Het sneeuwde gisteren in de tuin. De witte rozenstruik bloeit dit jaar zo overvloedig, dat je een dons van rozenblaadjes over je heen krijgt als je er langs loopt.

Juni is overvloed: rozen in de tuin, aardbeien, asperges en tomaten in de keuken. Samen met Niels struinde ik gisteren de slager, kaaswinkel, bloemenwinkel en supermarkt af. Wat zullen we kiezen: watermeloen of galiameloen? Weet je wat, we doen allebei. Er stonden allerlei Italiaanse gerechten op ons programma, omdat die gerechten de ultieme zomerkeuken symboliseren. Met bruchetta, olijven, gemarineerde asperges en andere antipasti. Kalfsschnitzels afgeblust met marsala, gepofte aardappels en gevulde tomaten uit de oven.

Er meldden zich in de loop van de middag nóg vier gasten voor het zomerdiner van gisteravond. Samen met de kinderen wandelde ik weer terug naar de slager voor extra kalfsschnitzeltjes. De verkoopster snapte er niets van vroeg wat wij er allemaal mee van plan waren.

Het ultieme sluitstuk van het zomerdiner was een trifle met aardbeien, meringues en limoncello. Ik had namelijk een site gevonden die helemaal gewijd is aan trifles (zelfs trifles voor het ontbijt!!) , waar ik dit recept vandaan plukte. Sneeuwwitte room met vlokken van aardbeien en frambozen. Hij smaakte geweldig. Van mij mag het altijd juni blijven.


Trifle met room, aardbeien en limoncello (8 personen)

Dit heb je ervoor nodig:

een halve liter slagroom
500 gram volle kwark (of Griekse yoghurt)
suiker naar smaak
750 gram aardbeien
150 gram frambozen
250 gram meringues (eiwitschuimpjes)
een scheut limoncello (Italiaanse citroenlikeur)
5 kleine cakes

Zo maak je het:

Klop de slagroom met suiker naar smaak. Meng hier de kwark doorheen. Maak de aardbeien schoon en snijd ze in stukjes. Doe hetzelfde met de frambozen. Leg op de bodem van een grote glazen schaal de cakes. Schenk hier een scheut limoncello overheen. Schep hierop de helft van het roomkwarkmengsel. Daarop komen de aardbeien. Kruimel hierover een laag meringues heen. Sluit af met de rest van het roomkwarkmengsel en de frambozen.

Lokaaleters

Om darmkanker te voorkomen, mogen we niet meer dan "500 gram" rood vlees per week eten. Twee keer per week dient er vis op tafel te komen voor de benodigde goede vetten (maar dan wel vissen die door Greenpeace en het Wereld Natuur Fonds goedgekeurd zijn).

En we moeten voldoende kleurrijke groente en fruit naar binnen werken, bij voorkeur van biologische afkomst. Over suikers, onverzadigde vetten, ongewenste chemische toevoegingen hebben we dan nog niet eens gesproken. Pfffff, zo wordt de juiste menukeuze een heel puzzelwerk.

Wat de locavoren - in de VS recent uitgeroepen tot woord van het jaar - betreft, komt daar nog een eis bij: het voedsel moet uit de directe omgeving komen. Locavoren vormen in Amerika een beweging van bewuste consumenten, die alleen voedsel eten dat binnen een straal van 100 mijl van hun woning geteeld en geproduceerd is.

Gemiddeld legt een voedingsmiddel 1500 mijl af voordat het op je bord belandt. Garnalen schijnen zelfs 4500 kilometer af te leggen tussen Nederland en Marokko en terug om gepeld te worden. Die transportgekte kost enorm veel vervuiling, uitstoot van broeikassen, etcetera. Door weer te eten wat er in je directe omgeving geteeld wordt, hopen ze daar wat aan te doen.

Het schijnen hele blije mensen te zijn, die locavoren. Ze genieten van het bezoeken van boerenmarkten, het zelf kweken van groenten en kruiden, de herontdekking van de seizoenen en het gezonde gevoel. In totaal zijn er wel dertien redenen om gelukkig te worden van een lokaal dieet!

Waarschijnlijk worden ze ook heel blij van bedenken van creatieve gerechten met louter lokale ingrediënten. Dat moet ook wel, want voor de fundi's onder de locavoren was het zeker in de begintijd behoorlijk doorbijten. De pioniers aten voornamelijk aardappelen. Binnen 100 mijl was geen graan te vinden, dus verschenen er ook geen brood, pastagerechten en cornflakes op hun menu. Koffie, thee, chocolade en veel specerijen konden zij helemaal op hun buik schrijven.

Hoeveel lol heb je nog in eten als je jezelf zoveel beperkingen oplegt? Of wordt de lol groter naarmate je je meer uitgedaagd voelt?

Happy Diwali

De donkerste tijd van het jaar, dus het seizoen van de lichtjesfeesten. Binnenkort is het Sint Maarten, volgende maand volgt het kerstfeest. Maar morgen is het ook Diwali, de Hindoestaanse variant van het lichtfeest.

Het is een echt familiefeest, dat in India wordt gevierd met gelukswensen, bloemenversieringen, lekker eten en kadootjes. Maar bovenal met brandende kaarsjes, die in het hele huis worden neergezet. In ieder vertrek komt een lichtje ter ere van de geluksgodin Lakshmi. Ook worden ramen en deuren open gezet om Lakshmi - en daarmee voorspoed, hoop en succes - welkom te heten.

Dat laatste gebruik lijkt me minder handig met het stormweer van nu, maar wat de rest betreft stel ik voor Diwali op te nemen in de rij Nederlandse feesten. Van feesten waarbij je de overwinning van het licht op de duisternis viert en het geluk verwelkomt, daarvan kunnen we er nooit genoeg hebben!

De kunst van het verheugen

Wat is er nóg leuker dan vakantie vieren, naar een voorstelling gaan, iets moois kopen of lekker eten? De voorpret!

Alleen al wanneer we in een kookboek bladeren, komt in onze hersenen het 'verwachtingssysteem' in actie. We verheugen ons op het smakelijke gerecht, het water loopt ons zelfs al in de mond. Bovendien komt er wederom dopamine vrij: het stofje dat ons niet alleen een prettig gevoel bezorgt, maar ons ook aanzet tot doelgericht handelen. In dit geval om de ingrediënten bij elkaar te verzamelen. Een mens is ook nog eens zó geprogrammeerd dat hij doelgericht handelen prettig vindt. Daarom is een zelfgemaakt gerecht waar je de nodige moeite op hebt gedaan, zo veel lekkerder dan een kant-en-klaar-schotel die alleen maar opgewarmd hoeft te worden.

Handig om te weten dat voorpret zo'n belangrijke rol speelt in ons welbevinden. Maar nog leuker wordt het als je 'voorpret' strategisch inzet om onlustgevoelens te bestrijden. Stefan Klein haalt in het boek 'De geluksformule' het voorbeeld aan van filestress. De benauwde plek en de onmacht iets aan de situatie te doen geven de filerijder alle reden om zich gefrustreerd te voelen. Hij kan proberen die gevoelens te bestrijden, bijvoorbeeld door de tijd te doden met ingesproken boeken of een taalcursus. Maar nóg effectiever dan het afzwakken van negatieve gevoelens is het oproepen van nieuwe positieve gevoelens: door je ergens op te verheugen. Bijvoorbeeld op de cappuccino en de warme croissants die je bij aankomst zult verorberen alvorens aan het werk te gaan.

Dus laten we voorpret gebruiken als tegengif tegen al die andere zaken die ons hinderen of ons gemoed pijnigen. Haal versgemalen koffie, zet het weg en laat de heerlijke geur iedere keer je neus prikkelen als je de kastdeur opent. Organiseer een topfeest. Stippel een reis uit. Het kan niet gek genoeg, want de daadwerkelijke uitvoering is niet noodzakelijk. Kortom: maak plannen.

Ongeluk zit in een klein hoekje. Geluk ook.

De ijsjesfactor

Helpt loonsverhoging om werknemers te belonen en te stimuleren tot nog betere prestaties? Nauwelijks of hoogstens tijdelijk, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Honderd euro extra op de girorekening wordt natuurlijk zeker gewaardeerd, maar de werknemer is al snel gewend aan het hogere salaris. En de persoon in kwestie voelt zich nauwelijks geprikkeld om extra zijn best te doen, laat staan dat zijn creativiteit gestimuleerd wordt.

Dat kan beter én goedkoper. Uit enkele opmerkelijke experimenten van psychologe Alice Isen bleek dat vriendelijke opmerkingen en kleine verrassinkjes veel meer effect hebben. Kleine cadeautjes brachten artsen tot creatieve topprestaties, schrijft Stefan Klein in zijn boek 'De geluksformule'. In hun euforische stemming wisten ze veel bedrevener en fantasierijker een diagnose te stellen. De onverwachte gift liet de dopaminespiegel in de hersenen van de artsen licht stijgen. En dopamine zet de grijze cellen aan tot informatieverwerking en sterkere concentratie.

Een prettige verrassing kan het denken dus soepeler laten verlopen. Hoe blijer iemand is, hoe meer creativiteit en betere beslissingen. Bedrijven doen er daarom goed aan hun werknemers af en toe te verblijden met een Sinterklaassurprise, een schouderklopje of een ijsje op een warme zomerdag. Al blijft het natuurlijk wel de kunst om deze "ijsjesfactor" telkens weer onverwacht toe te passen.

Zegeltje

Als je om iets ontzettend onbenulligs heel erg uit het veld geslagen wordt, moet je oppassen. De kans is groot dat je je eigen grenzen ver overschreden hebt en dat je dringend gas terug moet nemen.

Aan deze oude les moest ik vandaag denken toen mijn plan om weer eens pizza te bakken in een klein drama ontaardde. Met deze pizza wilde ik de nieuwe oven inwijden. Maar ja, ik had er niet direct bij stilgestaan dat ik vanwege de verbouwing deegroller, deeghaken en de voorraadpot met bloem heel erg goed opgeborgen had op de vliering. Deze attributen bleken op het moment suprême onvindbaar tussen alle andere dozen met keukenspullen. Daar werd ik zwaar sikkeneurig van.

STOP! HO! ALARMBELLEN!

Tijd voor tegengif. Laat ik eens bedenken wat er wel goed is gegaan vandaag, een beproefde methode. Het enthousiasme van de kinderen bijvoorbeeld, die heel graag meededen met klussen, koken en boodschappen doen. Niels, die vandaag op zwemles bevorderd is tot 'het volgende badje'. Willem, die mij uit de put praatte. En Jasper, die mij hielp met zoeken naar de deeghaken en de voorraadpot met bloem. De deeghaken hebben we niet gevonden, de bloem uiteindelijk wel (en met die pizza is het dus goed gekomen!).

Niels vertelt 's avonds graag wat het leukste van de dag is geweest. Behalve het maken van salade met meloen, ham en sla was dat vandaag het plakken van Albert Heijn-zegeltjes. Geluk is dus soms een klein plakzegeltje.

Emigratiedromen

Hoe zou het zijn om in Spaanse Pyreneeën een glas tinto te drinken op je eigen terras, uitkijkend over de wijde omgeving. Hoe voelt het om in het groene Umbrië je zelfgekweekte olijven te plukken uit je huisboomgaard? Hoe is het om een vervallen landhuis op Ibiza om te toveren tot een geweldig vakantieoord in Moorse stijl en gasten daar te verwennen met heerlijke ontbijtjes?

Afgaand op de vele artikelen en televisieprogramma's die aan dit soort romantische dromen gewijd zijn, zoeken heel wat mensen hun geluk over de grenzen. Dankzij internet kun je veel werk gewoon in je huis in Andalusië of Sicilië doen. Op de webcam zien opa en oma hun kleinkinderen opgroeien. En een vlucht is bij Easyjet ook zo geboekt.

Toch blijkt het in werkelijkheid tegen te vallen. Inburgeren mag in Nederland dan een behoorlijke opgave te zijn, dat is het elders voor Nederlanders ook. Emigranten krijgen drommen mensen uit Nederland over de vloer die willen meegenieten van het nieuwgeschapen paradijsje en ze steken zelf veel energie in het onderhouden van oude contacten. Maar de contacten met de plaatselijke bevolking komen nauwelijks van de grond. Fransen bijvoorbeeld: uiterst beleefd, maar wel erg afstandelijk. Of Spanjaarden: reuze gezellig in het café, maar niemand komt eens bij je thuis op bezoek.

Het schijnt tien jaar te duren voordat je in het nieuwe land weer een volwaardige kennissenkring hebt opgebouwd. Mensen met wie je méér kunt uitwisselen dan de gebruikelijke koetjes en kalfjes omdat je de taal nog zo gebrekkig beheerst. Mensen waar je een beroep op kunt doen als je intensieve hulp nodig hebt. Mensen met wie je je zorgen kunt delen, met wie je oud wilt worden.

Als mensen moeten aangeven waar ze het meest gelukkig van worden, staan een mooie omgeving, spannende uitdagingen of een verrukkelijk klimaat niet op de eerste plaats. Wel intensief, diepgaand, verrijkend contact met familie en vrienden. Een goede gezondheid is een belangrijke tweede factor. Maar voor die zaken hoef je niet naar het buitenland.

Design your own life

• Het wasmiddelenmerk Omo doet het met de Buitenspeelbond
• Blue Band is de kracht achter Ook je hersenen hebben honger.
• TNT Post zet een tweedehands boekenmarkt op ten bate van het World Food Programme onder de naam Mijn Boekensteun.
• Ikea promoot het ‘luisteren naar jezelf’ onder het motto Design your own life.

Grappig hoor, hoe bedrijven zich sterk maken voor beweging, gezond eten en zelfbewustheid, terwijl zij tegelijkertijd op een slimme manier zichzelf promoten. Kinderen die dankzij de Buitenspeelbond veel buiten spelen, krijgen immers ook vieze kleren die weer schoon gewassen moeten worden. De aandacht die Blue Band geeft aan gezonde hersenen heeft alles te maken met de ontwikkeling van Blue Band Idee! Door deze speciale halvarine op je boterham te smeren, krijgen kinderen volgens de fabrikant namelijk vanzelf de vetzuren binnen die nodig zijn voor de groei en de ontwikkeling van hun brein. En wie een tweedehands boek verkoopt ten bate van het World Food Programme, heeft de postbode nodig voor verzending aan de koper.

Ikea is wat mij betreft wel een vreemde eend in de bijt. Met ‘Design your own life’ promoot de meubelgigant dat consumenten beter naar zichzelf luisteren en ook bij woninginrichting zichzelf minder laten sturen door de smaak van anderen. Kennelijk is het de bedoeling om mensen op die manier te stimuleren om zelfbewust bij Ikea te gaan shoppen.
Maar vrijwel iedereen heeft wel iets van Ikea in huis staan. Dus als iets de smaak van de massa vertegenwoordigt, is het wel het Zweedse woonwarenhuis! Als je je eigen leven wilt vormgeven, sluit in de kerstvakantie vooral niet met je auto achteraan in de file voor Ikea.

Kerstfamilieboek

Het moet een tijdschriftreportage over dierbare kersttradities of zoiets geweest zijn, waarin ik vorig jaar een relaas las van een vrouw die een kerstfamilieboek bijhield.

Daarin werd generatie na generatie beschreven wie er aanwezig waren op het kerstfeest, wat er gegeten werd en allerlei andere bijzonderheden. In de loop der jaren was dit voor de eigenaresse een dierbaar boekwerk geworden, vooral vanwege de herinneringen die het opriep aan de mensen die niet meer onder ons waren.

Ik vond het wel bijzonder, zo'n boek. Maar voor mijn eigen familie achtte ik het niet van toepassing. Jaarlijks brengen we immers de kerstdagen door temidden van dezelfde familieleden met ongeveer dezelfde gerechten in ongeveer dezelfde setting. Het zou een saai boek worden.

Maar dat was toen, want dit jaar is mijn vader er niet meer bij. Zijn afwezigheid grijpt me meer aan dan ik ooit had kunnen denken. In het dagelijkse leven is het vrij gemakkelijk om langs zijn dood heen te leven, omdat werk, gezin, huiselijke beslommeringen en persoonlijke activiteiten de aandacht volop opeisen. Maar met Kerst missen we hem hevig, al had hij nog zo'n bescheiden persoonlijkheid.

Extra beladen is nu het drinken van champagne tijdens de kerstbrunch. Juist dit drankje zal ons herinneren aan vorig jaar, toen papa zich ineens verslikte. Dat was het moment dat zijn ziekte zich voor de allereerste keer aan ons openbaarde. Maar dat weten we nu pas achteraf.

In ons Kerstfamilieboek dat nog niet bestaat, beginnen we dit jaar dus te schrijven aan een nieuw hoofdstuk op een blanco pagina. De kerstbrunch blijft, maar naar een verdere invulling zoeken we nog. Geen van ons voelt de behoefte aan verfijnde hapjes. Voorlopig voelen we vooral de lege plek.