Drie manieren om ongebruikelijk creatief te zijn

Buiten de lijntjes: schuivende parkeerplaatsen in Kijkduin

Mensen met grote arbeidsbeperkingen weer aan het werk helpen vraagt om ongebruikelijke creatieve tactieken. Drie voorbeelden die laten zien wat er wél kan.

Als journalist schrijf ik vaak over manieren om mensen 'op een grote afstand van de arbeidsmarkt' aan een passende baan te helpen. Die grote afstand kan van alles inhouden: langdurige werkloosheid, niet of nauwelijks opleiding, een verslaving of een psychische beperking.

Voor veel mensen met een arbeidsbeperking is dat werk er gewoon niet. Het lijkt haast een onmogelijke opdracht. Via mijn opdrachtgevers Cedris, Start Foundation en MVO Nederland kwam ik de afgelopen maanden in contact met ondernemers die wel degelijk mogelijkheden zien om deze mensen aan een klus of een baan te helpen.

Dat vereist vaak een andere manier van kijken. Wat kan er wel?

Kies werknemers die floreren bij monotoon werk

Een bedrijf schakelt mensen met een autistische stoornis in voor routinematig werk dat grote zorgvuldigheid vereist: het voorbereidende werk voor het scannen van documenten. Deze medewerkers voeren het werk wat langzamer uit dan uitzendkrachten, maar de kwaliteit en het werkplezier zijn uitstekend. De medewerkers komen en gaan met een grote glimlach. Daar wordt iedereen blij van.

Vraag: welke saaie /routinematige taken heb jij, die voor anderen juist interessant zijn?

Knip en plak nieuwe banen

Een ziekenhuis stelt een speciale medewerker aan die de hele dag bedden van de ene afdeling naar de andere brengt. De verpleegkundige hoeft daardoor niet meer van haar eigen afdeling af en kan de patiënten daardoor meer aandacht geven.

Ook in andere branches zijn voorbeelden te vinden van deze manier van 'functiecreatie': een schoenenwinkel neemt een magazijnmedewerker in dienst, die gepaste schoenen terug in de dozen stopt. De verkopers kunnen zich volledig op de klanten richten. Op kantoren komen speciale medewerkers voor kopieertaken en het rondbrengen van post en ontlasten daarmee de secretaresses.

Vraag: wat kun jij zelf wegknippen bij diverse onderdelen en op een nieuwe manier samenvoegen?

Neem doelbewust laagopgeleiden aan en leid ze zelf op

Het Helmondse bedrijf Tolhuis Rioolinspecties gebruikt computers en andere hoogwaardige meetapparatuur om de Nederlandse riolen te onderzoeken. Het werken met deze apparatuur vergt kennis op MBO-niveau en veel verantwoordelijkheidsgevoel.
Dat werk geeft Tolhuis graag in handen aan laagopgeleide medewerkers. Sterker nog, dit bedrijf neemt deze medewerkers doelbewust aan, net als mensen ouder dan vijftig jaar, die vrijwel geen kansen meer hebben op een baan.

Eerder werkte Tolhuis met hoger opgeleide medewerkers, maar die stroomden snel door naar andere werkgevers, zoals gemeenten. Nu leidt het bedrijf zijn medewerkers zelf op. Dat werkt, want deze medewerkers blijven aanzienlijk langer.Als je er maar tijd in stopt, vormen vooropleiding en computerkennis nooit een probleem, is de ervaring bij Tolhuis. Wat echt verschil maakt, is de interesse en bereidheid om iets te leren.

Vraag: welke veronderstellingen (bijvoorbeeld over opleidingsniveau) kun jij loslaten of omkeren?

Hoe pak jij lastige vraagstukken aan? Welke creatieve benadering werkt voor jou? Laat het me weten via de reactieknop!

Lees ook:

• Vijf manieren om lastige kwesties lenig op te lossen 
• De Ferrari-aanpak: keer het om

Gratis minicursus: ga ideeën vangen

Je eigen alertheid en vindingrijkheid kun je prima trainen. Bijvoorbeeld door ideeën te vangen in je vakantie. Geef je op voor deze gratis  minicursus Ideeën Vangen. Vijf dagen lang ontvang je zomerse opdrachtjes in je mailbox. Eenvoudig, leuk en ontspannend.

Lees ook het volgende artikel

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Wonderbaarlijke omkeringen van brandende vraagstukken

Bekijk je vraagstuk met een heel andere bril of keer de gebruikelijke aanpak eens helemaal om. Drie wonderbaarlijke oplossingen voor brandende problemen.

1. De Hangende Tuinen van Den Haag
Voor station Den Haag Centraal ligt een braakliggend terrein, waar een nieuw gebouw van de beroemde architect Rem Koolhaas zou verrijzen. Dit futuristische gebouw in de vorm van een enorme M moest de lelijke grijze voorgevel van het stationsgebouw aan het oog onttrekken. De gemeente haalde echter een streep door de aanleg van dit gebouw, omdat de financiële risico's te groot waren.
Nu heeft de gemeenteraad een nieuw plan omarmd, waarbij de gevel helemaal behangen wordt met groen. Zo krijgt Den Haag zijn 'hangende tuinen'. Deze verticale tuin onttrekt niet alleen de lelijke gevel aan het oog, maar vormt ook een prachtige combinatie met het naastgelegen winkelcentrum Nieuw Babylon, dat net gerenoveerd is.
Het mislukte bouwproject van Koolhaas - en indirect de kredietcrisis - gaf de gemeente de gelegenheid om met frisse ogen naar deze plek te kijken: meer groen in plaats van meer steen. Misschien krijgt Den Haag zo een veel mooiere stedelijke icoon dan de M van Koolhaas.

2. Laagopgeleid personeel voor hoogwaardige meetapparatuur
Tolhuis Rioolinspecties uit Brabant gebruikt hoogwaardige meetapparatuur en computers bij zijn activiteiten. Om deze kostbare apparaten te bedienen, hebben medewerkers veel kennis nodig om de apparatuur te bedienen, evenals veel verantwoordelijkheidsgevoel. Verkeerde metingen leveren de klanten van het bedrijf namelijk veel schade op.
Hoogopgeleide medewerkers bleven echter maar kort in dienst bij het bedrijf. Daarop besloot het bedrijf tot een opmerkelijke koerswijziging: voortaan neemt het bedrijf alleen nog maar mensen zonder een diploma aan. Of ouderen die nog nooit met een computer gewerkt hebben en vrijwel kansloos zijn op de arbeidsmarkt.
Het bedrijf geeft deze medewerkers een eigen opleiding, waar veel tijd voor uitgetrokken wordt. Met geduld lukt het iedereen om dit vak in de vingers te krijgen, is de ervaring van het bedrijf. De enige beslissende factor is motivatie; gebrek aan vooropleiding en computerervaring vormen nooit een probleem. Het werkt, want deze medewerkers blijven aanzienlijk langer bij het bedrijf in dienst.
Door op een andere manier naar vooropleiding en ervaring te kijken, kreeg dit bedrijf dus beter gemotiveerde en trouwe medewerkers, die prima werk afleveren.

3. Van sloppenwijk tot gemeenschap
Favela’s, zoals de sloppenwijken in Brazilië genoemd worden, zijn illegale woonwijken. De politie had er niets te vertellen. Hoe kon de regering deze wijken weer onder controle krijgen? Een politiemacht er naar toesturen? Kansloos, want de drugsbendes bezaten alle macht. De wijken met de grond gelijk maken? Er zou een volksopstand uitbreken.
De vorige president Lula, zelf opgegroeid in een sloppenwijk, deed juist het omgekeerde. Hij omarmde de sloppenwijken door er scholen, elektriciteit, water en wifi naar toe te brengen. De regering bood de bewoners microkredieten aan, zodat ze een zaak kunnen opzetten. In de toekomst wil de regering zelfs alle favela's van een toeristisch programma voorzien. Hoogste tijd om ook het woord favela in de ban te doen. Voortaan spreekt men liever van ‘comunidades’, die door de politiek met respect behandeld zullen worden.
Door illegale woonwijken in totale verloedering te accepteren, de bewoners met respect tegemoet te treden en de situatie daadwerkelijk te verbeteren, slaagde de regering erin een omkering te bewerkstelligen.

Dit is wat een omkering of een verandering van perspectief kunnen opleveren: je kunt moeizame problemen de wereld uit helpen. Sterker nog, door juist met heel andere ogen naar het vraagstuk te kijken, is het eindresultaat soms nog veel beter dan voor mogelijk werd gehouden. Hoe ga jij jouw vraagstukken van een andere kant bekijken?

Verder lezen:

• De Ferrari-aanpak: keer het om
• Vijf manieren om lastige kwesties lenig op te lossen
• In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je ideeën en oefeningen om je denkvermogen op te rekken, onder meer door omkering of perspectiefwisseling. Het boek is te koop in de boekwinkel of online, onder meer bij Managementboek.

Creatief jaarverslag 2010

Al jaren droom ik van een creatief jaarverslag. Dit jaar presenteer ik hem voor het eerst: mijn creatieve hoogtepunten, inspiratiebronnen en nog veel meer!

1. Inspiratiebronnen
Geen creaties zonder inspiratiebronnen. Hierbij een overzicht voor de inspiratiebronnen die voor mij dit jaar belangrijk waren:

Oogst van snoepwoorden
Ik verzamel in mijn notitieboekje van alles en nog wat, zoals mooie woorden. Een greep uit de verzameling van snoepwoorden van dit jaar: textielcamping (zo noemen naturisten een gewone camping), meubels met ervaring (tweedehands meubelen), Liebgewonnen (een Duits woord dat men begonnen is ergens van te houden) en dagcrème voor asfalt (een term van Rijkswaterstaat voor een middel dat asfalt in conditie houdt).


Straatjutten
Afgelopen jaar volgde ik diverse workshops en cursussen op het gebied van (creatief) schrijven, communicatie, schilderen en straatjutten, die mij nieuwe inzichten, inspiratie en energie opleverden. Tijdens de straatjutworkshop van Richard Stomp maakte ik deze foto van parkeerpaaltjes, die de terraseigenaar handig in gebruik heeft genomen als onderstelsel voor terrastafeltjes. Deze foto werd in het Financieele Dagblad gepubliceerd als voorbeeld van straatjutoogst én in ons eigen boek Lenig Denken.

Vrij zingen
Indrukwekkend was de zangworkshop van Jan Kortie, die liet zien hoe je zonder angst kunt zingen en jezelf daardoor kunt bevrijden. Durven loslaten, of dat nu bij schilderen, dansen, trommelen of zingen is, was voor mij een belangrijke rode draad bij al deze activiteiten.

102 Inspiratiebronnen
Ik stelde dit jaar deze lijst met 102 inspiratiebronnen samen. Diverse bloglezers en twitteraars zorgden voor goede aanvullingen. Uit deze lijst waren voor mijzelf bloggen, lezen, gesprekken en alle zintuigen open zetten wederom rijke inspiratiebronnen.

Kleuren luisteren
Het is moeilijk kiezen wat de meest inspirerende tentoonstelling van 2010 was, want ik zag veel mooie exposities. De meeste impact had toch de overzichtsexpositie over het werk van Kandinsky. Naar kleuren luisteren en je laten leiden door je zintuigen, dat vormde voor mij namelijk een hele nieuwe beleving.

Nieuwsgierig!
Boeken leveren mij doorgaans veel nieuwe ideeën op. Hoogtepunt dit jaar was het boek Nieuwsgierig? van de Amerikaanse schrijver Todd Kashdan. Lees mijn blogstuk waarom dit boek zo interessant was!

Inspiratiereis
Een inspiratiereis was een nieuwe stap om mezelf op te laden. Afgelopen najaar ging ik enkele dagen naar Parijs om musea te bezoeken, te lezen, nieuwe wijken te verkennen en ideeën op te doen. Een nieuwe ervaring om dit helemaal op eigen houtje te doen, maar het was een uitstekend idee. Ik genoot met volle teugen van deze trip en kwam met een heleboel ideeën terug naar huis. Ook verzamelde ik in Parijs deze vijf verhalen.

Samenwerking
Voor de totstandkoming van mijn producten is samenwerking met anderen essentieel. Zo werkte ik met diverse mensen van het Leidse communicatiecollectief Unit-2 samen voor enkele boeken en met Creasense voor het boek Lenig Denken. Ik vond het geweldig om te ervaren hoe het uiteindelijke product veel meer is dan de som der delen!

2. Creatieve opbrengsten

Creatieve producten in allerlei vormen zijn de baten in dit jaarverslag. Hierbij een overzicht:

Spoedassistentie Hoek van Holland
2010 was een topjaar voor mijn bedrijf Verhaallijnen. Met als hoogtepunt natuurlijk de verschijning van twee boeken. Het eerste boek Spoedassistentie Hoek van Holland, geschreven in opdracht van de politie Rotterdam-Rijnmond, verscheen op 19 augustus, één jaar na de geruchtmakende strandrellen in Hoek van Holland.
Het boek maakte vooral veel reacties los bij politieagenten en andere hulpverleners, omdat de verhalen over de strandrellen veel herkenning en bijbehorende emoties opriepen. Alle 6500 medewerkers kregen een boek van het korps. Daarnaast verkochten enkele boekwinkels (onder meer de winkels die aangesloten zijn bij Selexyz ) meer dan 2500 exemplaren.

Lenig Denken
Samen met Marenthe de Bruijne en Rineke Rust schreef ik het boek Lenig Denken met tips, oefeningen en technieken om je creatieve vermogens op te rekken. We schreven het boek met het idee dat er behoefte was aan praktische tips voor lenig denken. Al snel bleek dat het boek inderdaad in een grote behoefte voorziet: bij mensen in uiteenlopende beroepen, maar ook bij trainers en docenten in het hoger onderwijs. Een geweldige kroon op ons werk!

Levensverhalen
Dit jaar rondde ik twee levensverhalen af en schreef ik diverse journalistieke verhalen en artikelen. Ook was ik de schrijver van een hoofdstuk in het boek Hoe word ik een expat onder de redactie van Marcel Gansevoort, dat deze zomer uitgebracht werd door uitgeverij Lannoo.

Website voor Verhaallijnen
Huub Koch van Zichtbare Zaken ontwikkelde voor mij een vernieuwde website voor Verhaallijnen, die onlangs online ging. Aan de ontwikkeling hiervan ging een uitgebreid proces vooraf, waarbij ik mij verdiepte in mijn doelstellingen, missie en onderscheidende vermogen. Dat was ook een creatief proces, waarbij ik samen met Huub op zoek ging naar mijn eigen verhaal en de manier om dat voor het voetlicht te brengen.

Weblog Ideeënmaker
Dit jaar vierde ik de vijfde verjaardag van mijn weblog Ideeënmaker. Dit weblog trok wederom meer bezoekers dan daarvoor en leverde veel leuke reacties op. Als blogger was ik onder meer aanwezig op het congres Nieuwe Producten Bedenken '10 van Gijs van Wulfen. Carin Tiggeloven nomineerde Ideeënmaker voor de Dutch Small Business Blog Award. Een geweldig eerbetoon!

Het lenigste verhaal
Ons boek Lenig Denken leidde tot een zoektocht naar aansprekende voorbeelden van lenig denken. Ikzelf vond dit voorbeeld:

Maarten de Boer wil in zijn Amsterdamse galerie tekeningen van Leo Vroman exposeren. Maar deze tekeningen zijn nogal kwetsbaar. Het Letterkundig Museum eist daarom dat de tekeningen niet aan het daglicht blootgesteld worden. De museale verlichting die dit probleem perfect oplost, kost echter 30.000 euro.
Veel te duur, vindt De Boer. Toch betekent dit niet, dat hij de tentoonstelling afgelast. Integendeel. De beperking leidt tot een nieuwe mogelijkheid. Hij laat een hoofdband ontwikkelen met ledlampjes, zoals sporters en mijnwerkers die ook gebruiken. Bezoekers kunnen met hun eigen hoofdlampje rondwandelen in een verder volledig verduisterde galerie. En zo ontstaat, dankzij de stringente voorwaarden van het Letterkundig Museum, een zeer bijzondere tentoonstelling.

Dit verhaal werd op de website Omdenken gepubliceerd als voorbeeld van 'omdenken' en beloond met een eervolle vermelding.

Gewoon bijzonder
Wat ontroert je? Waar kikker je van op? Waar word je blij van? Op basis van de verhalen van ouderen maakte het Leidse communicatiecollectief Unit-2 de inspiratiekalender Gewoon Bijzonder. Het is de bedoeling dat deze kalender de ouderen in 2011 nieuwe momenten van inspiratie oplevert.
Ik voerde hiervoor samen met de andere deelnemers van Unit-2 gesprekken met diverse bewoners van het verzorgingstehuis Mariëngaerde in Warmond over hun inspiratiebronnen. Het is dus een kalender voor en door bewoners geworden.
Dit vrijwilligersproject laat zien dat inspiratie en geluk in hele kleine dingen zit. Een mooie gedachte om vast te houden in 2011!

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Vertel ons voorbeelden van lenig denken

Ken jij een mooi voorbeeld van lenig denken? Laat het ons weten en maak kans op een gratis exemplaar van ons boek Lenig Denken!

Om nieuwe oplossingen te bedenken en nieuwe kansen te zien, is het nodig om op een andere manier naar een probleem te kijken. Dat kan door een reeks gekke oplossingen te verzinnen, uiteenlopende onderdelen met elkaar te combineren of door de ogen van een ander naar je vraagstuk te kijken. Binnenstebuiten, ondersteboven of op zijn kop. Dat is lenig denken!

In ons boek Lenig Denken geven we daarvan diverse voorbeelden. Ook onderaan dit artikel staan enkele voorbeelden, die eerder op dit blog Ideeënmaker gepubliceerd zijn. Heel graag horen wij jouw eigen voorbeelden, want er zijn natuurlijk nog veel meer lenige gedachten. Daarom verloten we een gratis boek van Lenig Denken onder de mensen, die hieraan een bijdrage leveren.

Wil jij in aanmerking komen voor het gratis boek van Lenig Denken? Om deel te nemen aan de verloting doe je het volgende:

• Schrijf een reactie onderaan dit artikel, waarin je een voorbeeld geeft van lenig denken. Zoek dus zelf naar andere voorbeelden, hoe leniger hoe beter. Dat mogen voorbeelden uit je eigen leven zijn of voorbeelden die je gezien, gehoord of gelezen hebt. Als je een bron kunt vermelden of een weblink hebt, is dat zeer welkom.
• Meld op Twitter dat je een reactie op dit artikel hebt geplaatst en zet daarbij een linkje naar dit artikel en het woord #lenigdenken.

Zo ontstaat een prachtige verzameling voorbeelden van lenig denken, waarmee we elkaar kunnen inspireren. Als je hieraan meedoet, verloten wij als schrijversteam onder de inzenders een exemplaar van ons boek, die wij voorzien van een persoonlijke noot. De uiterste reactiedatum is donderdag 23 december 2010. We zijn heel benieuwd naar jullie reacties!

Marenthe, Sigrid en Rineke

Update van 25 december 2010: Lees hier verder voor de uitslag van deze verloting!

Voorbeelden van lenig denken:

• De hypotheekwisseltruc
• Vijf manieren om lastige kwesties lenig op te lossen

Lenig denken
Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht
Uitgave: Van Duuren Management, Culemborg
Auteurs: Rineke Rust, Marenthe de Bruijne en Sigrid van Iersel
ISBN: 978-90-89650-62-7, 19,90 euro
Het boek is te koop in de boekwinkel of onder andere via Managementboek.nl.
Meer informatie over het boek Lenig Denken vind je op www.lenigdenken.com

Vijf manieren om lastige kwesties lenig op te lossen

Als je met een kwestie in je maag zit, kun je nieuwe oplossingen vinden door deze kwestie vanuit een andere kant te benaderen. Vijf verhalen over van lenig denken, waarbij je op een andere manier naar een bestaand probleem kijkt.
We zijn gewend om op een vaste manier naar gebeurtenissen of vraagstukken te kijken. Daardoor kun je hopeloos vastlopen. Kijk daarom eens op een andere manier naar je vraagstuk. Denk bijvoorbeeld wat er gebeurt als....

…. je het probleem omvormt tot een pluspunt?

Fietsen in Groningen vinden veel toeristen niet erg aantrekkelijk. In hun beleving moet je in de noordelijke provincie tegen straffe wind opboksen.

Maar wind is nooit alleen maar tegenwind. Creatieve Groningers bedachten daarom de ‘Windmeeritten’. Aan de hand van de windrichting wordt een fietstocht uitgezet, waarbij de fietser het gros van de tijd de wind in de rug heeft. De terugtocht geschiedt per bus. Met een fantastische omkering is het vroegere probleem nu juist de grote aantrekkingskracht, want het nieuwe motto luidt: hoe harder het waait, hoe fijner u fietst.

…. je niet boos wordt, maar bedankt?

Cabaretier Hans Sibbel vertelt in een van zijn shows dat hij als ondernemer na twaalf jaar een keer vergeten was om de btw op tijd te betalen. Dat levert hem het dreigement van een forse boete op, waar hij zich verschrikkelijk over opwindt. Hij heeft immers 144 keer maandelijks wél op tijd betaald.

Eigenlijk verdient hij een bloemetje, vindt hij. Hij heeft namelijk al die jaren laten zien dat hij enorme waarde hecht aan tijdige betaling. De Belastingdienst zou daarom tegen hem moeten zeggen: “Wat moet het u pijn gedaan hebben dat u die ene betaling gemist heeft!”

bron: cabaretshow Lebbis, Hoe laat begint het schieten? 2008

….je niet moet maar mag?
 
Joris heeft grote moeite met alle projecten die hij moet managen. Hij maakt dagelijks lange lijsten vol actiepunten, maar komt eigenlijk altijd tijd te kort. Het gevolg is dat hij kampt met een voortdurend gevoel van onvrede. Telkens komen er weer nieuwe dingen op zijn pad die hij op moet lossen of moet regelen.

Op het moment dat Joris bijna instort, besluit hij dat er iets moet gebeuren. Onder leiding van een coach leert hij stapje voor stapje op een andere manier naar een project te kijken. Ieder project levert bijvoorbeeld nieuwe ervaringen op en dus kansen om te ontdekken en te groeien.

Op het moment dat Joris niet meer denkt dat hij 'nog zoveel dingen moet doen' maar dat hij 'nieuwe dingen gaat doen', gebeurt er iets belangrijks. Het is geen verplichting meer, maar een mogelijkheid. Een andere blik op de wereld, die nieuwe energie geeft.



…. je mensen vertrouwt in plaats van aan regels onderwerpt?

Op diverse plekken langs de Noordzee zijn in de zomer strandbibliotheken geopend, waarbij badgasten een dag een boek kunnen lenen. Metaalpoortjes of beveiligingscamera’s werken niet op het strand. Een identiteitskaart of een recent bankafschrift hebben badgasten meestal ook niet bij de hand.

Alle badgasten kunnen daarom op goed vertrouwen – zonder bibliotheekpasje – een boek lenen na achterlating van naam en adres. Gratis. Bezoekers zijn daar wel eens verbaasd over. “Maar ú brengt het boek toch wel terug aan het einde van de dag”, zegt de medewerker dan.

Dat werkt uitstekend, want mensen willen graag consequent zijn. Vrijwel alle gebruikers van de strandbibliotheek brengen de boeken inderdaad netjes terug. Sterker nog: het terugbrengpercentage is net zo hoog als in een gewone bibliotheek.

bron: KPMG Trust Rules, 2010

…je je vraagstuk op een andere manier oplost?

Galeriehouder Maarten de Boer wil in zijn Amsterdamse galerie tekeningen van Leo Vroman exposeren. Maar deze tekeningen zijn nogal kwetsbaar. Het Letterkundig Museum eist daarom dat de tekeningen niet aan het daglicht blootgesteld worden. De museale verlichting die dit probleem perfect oplost, kost 30.000 euro.

Oeps, probleempje. Dat is veel te duur voor De Boer. Maar het kan ook anders. Hij laat een hoofdband ontwikkelen met ledlampjes, zoals sporters en mijnwerkers die ook gebruiken. Bezoekers kunnen met hun eigen hoofdlampje rondwandelen in de verduisterde galerie. Iedereen blij!

Bron: Interview met Maarten de Boer in magazine Volgens Renate Dorrestein, 2010


Hoe kun jij op een andere manier naar je vraagstuk kijken? Wat gebeurt er als jij in je hoofd aan het fantaseren slaat over andere mogelijkheden om oplossingen te vinden?


Verder lezen over manieren om een vraagstuk anders te benaderen:

• De Ferrari-aanpak: keer het om
• Hoe meer verwarring, hoe beter

Leer zelf lenig denken

Meer ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk van pas komen.
Bestel het boek nu bij Managementboek.

Hoe meer verwarring hoe beter

Strandwegwijzer met een twist: Holland als middelpunt van de wereld

Met onlogische oplossingen bereik je soms meer dan met de gebruikelijke brave aanpak. Hoe je betere resultaten oogst door het zaaien van extra verwarring.

Een agent krijgt een melding binnen dat een vrouw door haar ex-vriend mishandeld is. Hij snelt naar de woning en ziet hoe een reus van een man het huis uit komt zetten. De man is blind van woede en stormt recht op de agent af. Wat moet de agent doen? De man op afstand houden met zijn dienstwapen? Proberen om de man in de boeien slaan? Alarm slaan en hulptroepen vragen?

In een fractie van een seconde besluit de agent het over een andere boeg te gooien. “Wáár heeft ze je precies geslagen?", vraagt hij aan de man. Ondanks zijn boosheid raakt de man in verwarring door deze opmerking. Huh, hij had zelf toch net een klap uitgedeeld? Deze verwarring is in dit geval genoeg om hem weer enigszins bij zijn positieven te brengen.

Deze gesprekstechniek staat bekent als verbale judo. Net als ‘gewone’ judo beweeg je mee met degene die boos is. Het gevolg hiervan is vaak dat de agressieve persoon bedaart en inziet dat hij te ver gegaan is. De agent zorgt tegelijkertijd voor een twist, die zijn tegenstander op het verkeerde been zet. En daardoor bereikt de agent via onverwachte hoek zijn doel.

Bij creatief denken kun je een onderwerp op een soortgelijke manier een twist geven, waardoor er een heel ander perspectief ontstaat. Daardoor kunnen er ineens nieuwe ideeën opborrelen of kun je nieuwe oplossingsrichtingen zien.

Neem de vergrijzing, dat in onze samenleving als een groot probleem beschouwd wordt. Doordat de babyboomers binnenkort in groten getale met pensioen gaan én steeds langer blijven leven, dreigen voorzieningen onbetaalbaar te worden.

Maar als je van standpunt verandert, kun je ook iets heel anders zien. Een machine met een langere levensduur is immers economisch zeer rendabel. Dus waarom zou voor mensen niet iets soortgelijks kunnen gelden? Dat mensen ouder worden, is juist zeer gunstig! Je kunt waarschijnlijk langer profiteren van hun kennis en ervaring. Ouderen blijven bovendien in veel gevallen een actieve rol in de samenleving vervullen, omdat ze langer lichamelijk gezond blijven. Je zou zelfs kunnen zeggen dat ouderen in economisch opzicht steeds 'goedkoper' worden.

Zo'n twist is vooral goed toepasbaar in situaties waarbij je iets als een vast gegeven aanneemt. Vroeger vond iedereen het heel normaal dat een vliegreis honderden guldens kostte. Totdat Easyjet voor een tientje vliegtickets ging verkopen naar Brussel, Londen en Parijs. Het bedrijf benaderde de luchtvaart op een totaal andere manier en wist de markt ingrijpend te veranderen.

Of neem Larry Beasley, ooit hoofd stadsontwikkeling van de Canadese stad Vancouver en nu wereldwijd adviseur op het gebied van stadsplanning -en ontwikkeling. Hoe groener en ruimer, hoe beter een stad, was de gebruikelijke gedachtegang. Beasley gooide het over een hele andere boeg. Hij promoot een dichte bebouwing van binnensteden, zodat steden niet eindeloos uitdijen en daarmee het open landschap aantasten. Met deze strategie veranderde hij Vancouver van een ingedutte provinciestad tot een van de meest leefbare steden ter wereld.

Bekijk je eigen probleem eens van een totaal andere kant. Geef het een twist en bekijk wat er nog meer mogelijk is.


Hier lees je verder over nog meer omkeringen:

• De Ferrari-aanpak
• Zit je muze flink dwars

Nieuw boek: Lenig denken
Samen met Marenthe de Bruijne en Rineke Rust van Creasense schrijf ik het boek Lenig denken: een boek met ideeën en oefeningen voor het oprekken van je creativiteit. Bovenstaande aanpak is één van de manieren om je creatieve denkvermogen te vergroten. Dit boek wordt uitgegeven door Van Duuren Management. Meer informatie op www.lenigdenken.com.

Zit je muze flink dwars

Móet je met een origineel idee komen of iets creatiefs produceren? Laat het gevoel varen dat je perfect moet zijn en doe dingen die je niet gewend bent van jezelf. Zit jouw muze maar eens lekker dwars.

Je projectgroep moet baanbrekende voorstellen leveren. Je organisatie wordt volledig op zijn kop gezet door de nieuwste organisatie en je moet creatief meedenken. Of je wordt gevraagd om mee te denken over een origineel zomerfeest, waar de vonken van af spatten. Creativiteit op commando dus.

Aan de lopende band doen mensen op een dergelijke manier een beroep op ons. Gèk word je ervan. Doe het niet. Verzet je met alle kracht die je in je hebt. En doe het juist anders dan anders! Op deze manieren bijvoorbeeld....

1. Wees onproductief
Laat het idee varen dat je een idee moet leveren of een creatief project moet voltooien. Beschouw het project als een spel in plaats van een doelgerichte actie. Combineer dingen die nergens op slaan. Bedenk iets geks. Teken zomaar iets en verras jezelf. Een grote kans dat het je inderdaad helemaal niks oplevert. Dan weet je in ieder geval weer wat meer over jezelf. Krijg je desondanks toch een ideetje? Niet aan denken!

2. Schrijf zo slecht mogelijk
Vergeet alle regels en schrijf zo slecht. Schrijf alsof je iemand bent die nog nooit een behoorlijke grammaticale zin geproduceerd heeft. Laat alles los en schrijf alles wat er in je opkomt.

3. Doe iets wat niet mag
Bedenk een aantal dingen die eigenlijk niet mogen: te laat komen, onaardig zijn, afspraken vergeten, te veel eten, iemand negeren, et cetera. Kies er één ding uit om daadwerkelijk uit te proberen. Door je hierop te richten, zou je zomaar op een idee kunnen komen. Negeer het!

4. Word geweldig boos
Wind je ergens enorm over op en ontsteek in woede. Heb je zo snel niets bij de hand om je kwaad over te maken? Denk dan terug aan de laatste keer dat je iets onrechtvaardig vond. Denken aan dingen die je boos maken of die je opwinden, wakkeren je behoefte aan om er iets aan te doen. In een actieve stemming bedenk je gemakkelijker iets nieuws dan in een ontspannen of gelaten stemming. Niet aan denken, want dan vergeet je je boosheid!

5. Schrijf een not to do-lijst
Maak een lijstje van dingen die je allemaal níet gaat doen. Bekijk géén mails voordat je met je hoofdtaak begint, bijvoorbeeld. Of: luister niet naar dat stemmetje in je hoofd dat je vertelt dat je niet geschikt bent voor dit werk.

6. Fotografeer zo beroerd mogelijk
Ga een middag slechte foto's maken. Bewogen, scheve horizonnen, rare perspectieven, alles is goed. Laat je gewone camera thuis en gebruik eens je mobiele telefoon.

7. Kijk meer televisie
Televisie verspilt je tijd en stompt je af. Hoe meer je naar soapseries kijkt, hoe minder je je creativiteit voedt. Misschien kom je toch een enkele keer een documentaire tegen, die je laat kennis maken met andere werelden en ideeën. Of een film, die je meesleept en laat nadenken over dilemma's waar je zelf niet opgekomen was. Dat is niet de bedoeling, dus kijk vooral naar nog meer soaps en amusementsprogramma's. Als dat niet volstaat, kun je natuurlijk ook gaan surfen op internet of computerspelletjes doen.

Kortom, let niet op je muze en doe gewoon waar je zin in hebt. Hoe meer je je muze negeert, hoe meer je het onderbewuste de kans geeft om zijn werk te doen. Niet boos worden als je dat toch een goed idee oplevert!

Verder lezen:

• Helpt het slimme onbewuste jou aan een goede oplossing?
• Laat kinderen buiten de lijntjes gaan

De Ferrari-aanpak: keer het om

We zetten meestal logica, gezond verstand en goede manieren in bij onze plannen en de uitvoering daarvan. Maar als je echt het verschil wilt maken, is het soms handig om weg te gaan van wat logisch is. Keer wetmatigheden eens om.

Creativiteit gaat over het doorbreken van gewoonten en gedachtenpatronen. Een van de manieren om de alledaagse wetmatigheden te doorbreken is het omkeren van de probleemstelling. Hoe kun je zo weinig mogelijk klanten trekken? Hoe zorg je ervoor dat de relatie met je familie nóg beroerder wordt? Door deze omkering kom je vaak op ideeën hoe het wel zou kunnen.

Of mogelijk kom je tot de ontdekking wetmatigheden voor anderen helemaal niet van toepassing zijn voor jouw situatie. Ferrari, Louis Vuitton, Cartier en andere leveranciers van luxe merken keren bijvoorbeeld alle bekende marketingwijsheden om. De klant is koning? Flauwekul. BMW weigerde de beenruimte voor achterpassagiers in de 5-serie te vergroten, klachtenregen of niet. Op een echte Ferrari moet je twee jaar wachten. Hoe moeilijker te krijgen, hoe begeerlijker het merk wordt.

Ook op andere vlakken spotten de luxe merken met de regels. Normale reclamecampagnes zijn bedoeld om de naamsbekendheid te vergroten. Luxe producten wijzen alleen af en toe op hun bestaan. Advertenties richten zich bovendien vaak op niet-kopers. De gesprekspartner van de bezitter van een luxe horloge moet immers wel zien dat hij een Jaeger LeCoultre om zijn pols heeft.

Omkeringen kunnen dus buitengewoon productief zijn. Ook op andere terreinen is deze creatieve denktechniek bruikbaar. Nog meer mooie vormen van omkeringen:

• Weinig bezoekers in het museum? Een heerlijke stilteplek.
• Een stad met weinig historie? Lekker veel moderne architectuur.
• Een stad ligt in een uithoek van Nederland? De gemeente is gelegen midden in Europa.

Hoe kom jij door een omkering op nieuwe gedachten?


Verder lezen over creatieve technieken:

• De elf gouden regels voor creativiteit
• Fouten maken? Ja graag!

Anticrisisbericht: creatief met de credietcrisis

Ontsteek kaarsjes

Ik wens niemand toe dat hij zijn baan verliest door de financiële crisis of dat hij ernstig in spanning zit over terugvallende orders of wegblijvende klanten.

Liever zaten we met zijn allen in een heel ander schuitje. Maar nu we toch economisch in een diep dal zitten (dat hoor ik tenminste iedere dag op het Journaal; drie ondernemers die ik vandaag sprak hadden er nauwelijks last van) kunnen we maar beter van de nood een deugd maken.

Want er zitten zeker ook aantrekkelijke kanten aan de crisis. Bijvoorbeeld om met nieuwe ideeën te komen hoe het verder moet. In al die bedrijven en organisaties moet nú worden nagedacht hoe ze het hoofd boven water houden, wat de mogelijkheden daarvoor zijn en hoe het leven er ná de crisis eruit ziet. En de gevolgen van al dat nadenken zijn nieuwe ideeën.

Het is een misverstand dat volgens Darwins evolutieleer alleen de sterkste overleeft. Degene die zich het beste kan aanpassen aan nieuwe omstandigheden zal overleven. De meest flexibele soort wint dus. Dat geldt ook voor nieuwe economische leefomstandigheden.

Om met Confucius te spreken: als het donker wordt, vervloek dan niet de duisternis, maar ontsteek een kaars. Enkele tips daarvoor:

• Denk in andere betaalmogelijkheden. Laat je klanten in je restaurant bijvoorbeeld zelf bepalen wat hun gerecht waard is en trek daarmee nieuwe bezoekers over je drempel.
• Geef speciale korting voor trouwe klanten in plaats van lagere tarieven. Of bied meer waarde voor hetzelfde tarief: extra opties, meer service of gratis (bij-)producten.
• Werk met combinatie-acties: bij aankoop van het ene product krijg je korting op een product van een andere ondernemer. Zo help je elkaar.
  
• Volg het nieuws over de economische crisis alleen op hoofdlijnen en luister liever naar verhalen van passievolle ondernemers. Ga naar (vak-)bijeenkomsten om andere mensen te ontmoeten en lees inspirerende boeken. Lees nu goed nieuws.
  
• Laat je mensen nú opleidingen volgen zodat ze extra gekwalificeerd aan de slag kunnen als de economie weer aantrekt.
• Hebben ervaren vakmensen in je onderneming tijdelijk te weinig werk? Laat ze hun tijd zinvol besteden door hun kennis en ervaring door te geven aan de nieuwkomers in de organisatie.
• Veel mensen hebben juist nu de behoefte om verwend te worden. Speel daarop in.
• Benut wachtmomenten. Nieuwe ideeën ontstaan vaak spontaan bij de koffie-automaten of bij andere wachtmomenten. Ga daar luisteren en doe inspiratie op. De simpelste ideeën zijn vaak het briljantst. Nog meer goed nieuws: ideeën zijn gratis.