POP je creativiteit op in vijf weken - blogcursus deel 1

Meer creativiteit in je persoonlijke bagage.

Volgens jouw Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - ga jij dit jaar werken aan je creatieve vaardigheden. Hoe? Met deze blogcursus kun jij de komende vijf weken direct aan de slag.

Een van de doelstellingen voor jouw persoonlijke ontwikkeling voor het komende jaar is het ontwikkelen van je creatieve vaardigheden. Dat heb je met je leidinggevende afgesproken bij het jaargesprek (of loopbaangesprek of ontwikkelingsgesprek of loonbaanevaluatiegesprek). Goed voor jou én voor je organisatie, dat creativiteit en innovatievermogen tot zijn kernwaarden rekent.

Natuurlijk wil je best creatiever worden, maar hoe doe je dat dan? Want jouw leidinggevende bedoelt niet dat je 'creatiever met kurk' moet worden of dat je leukere afdelingsuitjes mag bedenken. Het gaat meestal over creatieve oplossingen om beter in te spelen op de wensen en behoeften van de klant, de gebruiker of de organisatie zelf. En het gaat er natuurlijk om het innovatieve vermogen van je organisatie te vergroten.

Dat klinkt allemaal nog behoorlijk abstract. Toch zijn er allerlei concrete manieren te bedenken om creatiever te worden in je werk. De komende weken vind je hier een reeks oefeningen die je daarbij helpen.

Richt je elke week op één onderdeel en doe de bijbehorende opdrachten. Voor je het weet heb je je POP-afspraak helemaal in de vingers. Uiteraard zijn deze oefeningen ook heel leuk en nuttig als je niet aan POP doet, maar het gewoon belangrijk vindt om je creatieve denkvermogens op te rekken. Begin meteen!

Week 1. Doe iets wat je nog nooit eerder gedaan hebt

We gaan meteen van start met één van de leukste onderdelen, want deze week mag je op ontdekkingstocht. Je creatieve vermogens verbeteren betekent namelijk dat je je vaste denkpatronen gaat doorbreken. Om je brein hiertoe te stimuleren, is het belangrijk om regelmatig nieuwe dingen te ondernemen. Daarmee zorg je voor nieuwe prikkels.

Hoe doe je dat? Onderneem deze week een nieuwe activiteit die afwijkt van je routines. Enkele ideeën:

• Meld je aan voor het vrijwilligersproject, dat al een poosje op je lijstje staat.
• Breng een mysterie-bezoek aan de plek waar consumenten de dienst van jouw organisatie gebruiken.
• Verras je klanten met een persoonlijk bezoek (grote kans dat je daar in de zomer meer tijd voor hebt, net als je klanten!).
• Vervoer je op een andere manier. Maak bijvoorbeeld gebruik van de OV-fiets (een abonnement is goedkoop!) en fiets door een vreemde stad.
  
• Ruil een dag van werkplek met je collega.
  
• Loop een dag stage op de werkplek van een vriend.

Doe iets anders dan anders en kijk onbekommerd rond in een andere omgeving. Denk daarbij aan het volgende:

• Observeer met gretigheid. Wat zie je, wat hoor je, wat proef je, wat ruik je en wat voel je? Hoe praten mensen? Wat doen ze? Wat zegt hun lichaamstaal?
  
• Zorg dat je met veel mensen praat. Mensen vinden het leuk om over zichzelf te vertellen, mee te denken en oplossingen te geven.
• Vraag je voortdurend af: wat kan anders?
• Blijf kijken zonder er een oordeel aan te verbinden en schrijf je ervaringen op.
• En bovenal: geniet ervan!
  

Volgende week maandag vind je op dit weblog aflevering 2: Maak je hersenen soepeler.


Nog meer weten?

• Verras jezelf met iets onverwachts
• Hoe je geïnspireerd blijft in je werk
  

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Meer weten? Kijk op www.verhaallijnen.nl

Leer lenig denken

Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

Kleuren luisteren op Kandinsky's schilderijen

Wassily Kandinsky legde dwarsverbanden tussen muziek en schilderkunst en zette daarmee de kunstopvattingen van zijn eigen tijd op zijn kop. Ga kleuren luisteren in het Gemeentemuseum, waar een overzichtstentoonstelling van zijn werk te zien is.

Het begon met het horen van de opera Lohengrin van Richard Wagner, op zichzelf al een samenballing van beeld, geluid en taal. Wassily Kandinsky voelde zich zo in verwarring gebracht door de klanken, dat hij terstond besloot van loopbaan te veranderen: geen carrière als wetenschapper, maar als kunstenaar. "In gedachten zag ik al mijn kleuren, ze bevonden zich recht voor me. Wilde, bijna krankzinnige lijnen verschenen voor mijn ogen."

Samen met kunstenaars als Franz Marc, August Macke, Paul Klee en Gabriele Münter - allen behorend tot de kunstenaarsgroepering Der Blaue Reiter - streefde Kandinsky naar een synthese van muziek, beeldende kunst en letterkunde. Ritme, klank, vorm en kleur waren hun speelmaterialen. Daarbij liet Kandinsky zich vooral inspireren door de atonale muziek van componist en vriend Arnold Schönberg. Zoals in tegenstrijdigheid van klanken een evenwicht te vinden is, kun je ook contrasterende kleuren naast elkaar plaatsen om harmonie te bereiken.

Zowel kleuren als klanken hebben bovendien een psychologische invloed op de menselijke ziel. En daar is het hem om te doen, want met deze manier van schilderen wil Kandinsky de wereld buiten van binnenuit laten zien. Niet omdat die wereld per sé zo mooi is, maar om de toeschouwer te prikkelen en de geestelijke wereld zichtbaar te maken. De kunstenaar brengt daarmee de ziel in vervoering, stelde hij.

De kunstenaarsgroep Der Blaue Reiter hield in 1911 en 1912 zijn eerste tentoonstelling. De werken van de deelnemende kunstenaars hingen in de galerie in München dwars door elkaar. Contrasten en dissonanten dus, net zoals zij dat in de schilder- en muziekkunst zichtbaar en hoorbaar wilden maken. Door een optimale prikkeling van de zintuigen te bieden, beschouwde hij een expositie als 'geestelijk geschenk' aan de bezoekers.

In het Gemeentemuseum wordt de toeschouwer door de expositie geleid met de vertrouwde tekstpanelen, bijschriften en een audiotour. De meeste schilderijen zijn thematisch geordend. Keurig en informatief, maar geen plek om te dwalen of te verdwalen.

Om echt een 'geestelijk geschenk' te ontvangen à la Kandinsky, is het leuker om op dwaaltocht te gaan en je te laten leiden door je zintuigen. Loop eens kriskras door de expositie heen, net als in de tijd van Kandinsky. Ervaar hoe de kleuren je beïnvloeden. En luister naar de schilderijen.

"De kleur is de toets. Het oog is de hamer. De ziel is de piano met haar vele snaren. De kunstenaar is de hand die doelgericht door deze of gene toets de menselijke ziel doet vibreren."
- Wassily Kandinsky

Gezien: Kandinsky en Der Blaue Reiter - overzichtstentoonstelling in het Gemeentemuseum Den Haag. Nog te zien tot en met 13 juni 2010.

Meer lezen over anders kijken en luisteren:

• Op kinderspeurtocht door het museum
• Verras jezelf met iets onverwachts
• Wolkers' ogen
• De kleuren van een muziekstuk
  

Verras jezelf met iets onverwachts

Breek jezelf los uit de dagelijkse routine en doe iets onverwachts. Daarmee verras je jezelf met een nieuw idee.

Een mens verzandt snel in routines. Voor het overgrote deel is dat erg handig. Stel je voor dat je iedere dag opnieuw moet uitvinden hoe je moet tandenpoetsen! Maar om op nieuwe gedachten te komen, is het niet erg productief. Oude gewoonten leiden tot bekende gedachten.

Helaas valt het niet mee om onze ‘denkroutes’ van baan te laten veranderen. Onze gedachten nemen meestal de gebaande paden in de hersenen, juist omdat die zo lekker uitgesleten zijn. Als je poogt je gedachten een andere kant op te sturen, glijden ze er als vanzelf weer in terug.

Om te zorgen voor nieuwe gedachte-wegen moet je nieuwe dingen ondernemen. Het liefst dingen die onverwacht zijn en die je gedachten op een nieuw spoor zetten. Het is meestal erg leuk om te doen. Het enige wat je er voor over moet hebben, is tijd die je jezelf gunt om te gaan freewheelen. En dat is juist het moeilijkste, weet ik uit eigen ervaring.

Gelukkig hoeft het niet te gaan om grootse en meeslepende activiteiten, zoals parachutespringen of een expeditie naar de Noordpool. Ook kleine veranderingen in je dagelijkse routine kunnen al enorme verschillen opleveren. Alles wat nieuw is, prikkelt het brein tot het maken van nieuwe verbindingen. Deze week ga ik een gratis lunchconcert bezoeken in de stad. En wat doe jij?

1. Laat het toeval je route bepalen
Dat kun je doen door een willekeurige passant te volgen. Het is niet de bedoeling hem of haar lastig te vallen, kijk alleen waar zijn of haar route heen gaat. Of gooi een muntje op. Kop is rechts en munt is links. Laat zo het toeval je route bepalen. Deze methode slaat bij onze kinderen erg aan.

2. Doe iets verrassends in je eigen omgeving
Hang gedichtjes op tussen de kaartjes met Te Koop en Gevraagd in de supermarkt. Schrijf mooie spreuken op de stoep met stoepkrijt. Of maak bommetjes vol zaadjes, die je neergooit op een plek waar wel wat plantjes mogen gaan groeien. Kunstenares Keri Smith is een meesteres in dit soort vrolijke activiteiten om je omgeving in een ander daglicht te zetten. Ze staan beschreven in haar boek The Guerilla Art Kit (Princeton Architectural Press, New York).

"Ik heb 10.000 blokjes bij de bushalte neergelegd. Ik ben nu al benieuwd wat ze daarvan gaan bouwen."
- Loesje

3. Neem een ongebruikelijke route
Neem elke keer een andere route naar school, de winkels, de supermarkt of naar je werk. Rij om als dat nodig is en neem wat onverwachte afslagen. Ga dwalen en kijk bewust om je heen wat daar te zien is.

4. Ga mensen kijken
De meeste bibliotheken hebben een plek waar je kunt gaan zitten lezen. Of bezoek een terras of een café. Kijk naar de andere klanten en de mensen die voorbij lopen. Geef ze een naam en een beroep of een vreemde aandoening. Fantaseer er een verhaal omheen.

5. Gedraag je als een toerist
Gedraag je als een toerist in je eigen omgeving. De bekendste bezienswaardigheden hebben de inwoners zelf vaak nog nooit gezien. Maak een wandeling met een gids door je woonplaats. Bezoek een nieuw koffiehuis. Ga picknicken op het strand of in het bos en doe alsof het vakantie is. Ga eens naar het museum in je eigen stad of dorp. Een leuke wijk om in Den Haag rond te dwalen is de Uitvinderswijk. Breek de routine voor een uurtje of twee en kom terug met frisse ideeën.

6. Fotografeer iets nieuws
Maak een foto zonder door de zoeker te kijken. Maak op deze manier een hele verzameling.

"Mensen moeten zich blijven verwonderen. Dat prikkelt de geest. Zonder prikkeling van hun brein stompen mensen af."
- Peter van Lindonk

Verder lezen:

• Nieuwe dingen doen helpt voor betere herinneringen
• Kijken met de ogen van Jan Wolkers
• Ga straatjutten
• Kleuren luisteren op Kandinsky's schilderijen
  

Een beetje Central Park

Wie vanuit Den Haag Centraal Station naar de Turfmarkt wandelt, loopt soms zo in de vangarmen van de tramcontroleurs. Om de overkant van de straat te bereiken, moet je immers het tramperron dwars oversteken.

Hoewel de auto's tegenwoordig weggeleid worden via de Koningstunnel, lopen verkeersstromen van trams, passagiers, forensen en gehaaste fietsers hier nog steeds dwars door elkaar. Met alle chaotische taferelen van dien. Er hangt zelfs een bordje van de LF11 Prinsenroute, de fietsroute tussen Den Haag en Breda. Maar welke recreant zou hier in hemelsnaam willen fietsen?

Al jarenlang is het gebied in en om het station het toneel van grootscheepse bouwwerkzaamheden. De ene bouwput verdwijnt, de andere komt op. Molshopen, maar dan omgekeerd.

Grote OV-terminal
Het komende decennium zal dat niet veranderen. Zo wordt de stationshal getransformeerd tot een enorme OV-terminal, waar ook RandstadRail en de hogesnelheidstrein onder dak gebracht worden. Van binnen en buiten krijgt het station een nieuw gezicht: opener en transparanter. Het wordt een station met vier gezichten, zonder voor- en achterkant. Een doorgangsroute moet het zijn, maar ook een aangename verblijfsruimte. Ik betwijfel het. De gloednieuwe trap die het station met het nieuwe tramplatform verbindt, ligt in ieder geval al bezaaid met vuilnis.

Vernieuwing roept steeds nieuwe vernieuwing op. Zo gaf de Hoftoren het gebied een markante aanblik, maar nu steekt het gebouw van ABN-Amro er zo grauw bij af. En dat nog wel op een zichtlocatie. Dat mag vast niet lang duren van de stedebouwkundigen.

Ook de blokvormige gevel van Stichthage geeft een verstorende aanblik aan de skyline van ranke torens. Geen nood, in Den Haag zet je er gewoon een nieuw gebouw voor. Het Koningin Julianaplein wordt de komende jaren volgebouwd met een zwierig gebouw (''de Spin"), bedacht door O.M.A., het bureau van architect Rem Koolhaas. Vanaf de overkant van het Malieplein kan de toeschouwer tussen zijn oogharen door zich straks in het beroemde Central Park van New York wanen.

Nieuwe centrum Den Haag
De voortdurende vernieuwingen moeten enkele stedebouwkundige mislukkingen uit het verleden goed maken. Landelijk en ook internationaal is er aardig wat belangstelling voor het nieuwe centrum van Den Haag. Wie hier komt kijken, krijgt namelijk een aanschouwelijke workshop 'Verbouwen tussen bestaande bebouwing door'. Terwijl er compleet nieuwe gebouwen verrijzen, moeten duizenden ambtenaren, reizigers en bewoners toch gewoon hun dagelijkse routines afwerken.

Het gebied heeft zeker allure gekregen. Maar het idee om de gebouwen open en transparant te maken, is daarentegen nooit uit de verf gekomen. De bewaking en beveiligingsmaatregelen rukken steeds verder op in het stationsgebied. Overal zijn camera’s verschenen, die plegers van overlast of erger in de gaten houden. OCW heeft draaideuren laten installeren om ongewenste bezoekers te weren. De baliemedewerkers zitten tegenwoordig achter een hoog hek. Her en der heeft de Resident diverse binnenpleinen, maar die zijn afgesloten voor het publiek. De straten zien er ontoegankelijk uit met slagbomen, alleen te bedienen voor expeditie-vrachtwagens. En een deel van de straten wordt tegenwoordig beveiligd met camera's.

Ook in en om het Centraal Station neemt het aantal controleurs toe. Hier zullen de komende jaren bovendien nog vele schuttingen en hekken staan, waarlangs passagiers hun weg moeten vinden. Prorail wil de werkzaamheden wel zichtbaar maken voor het publiek door bijvoorbeeld kijkgaten in bouwschuttingen te maken. Kunnen de mensen toch zien wat er allemaal gebeurt achter die bouwgevels. Ook lekker transparant.

Her-namen

Het geven van een nieuwe naam aan een bestaand ding of verschijnsel levert wonderlijke effecten op. Hernamen geeft een nieuwe kijk op de zaak.

1. Suffe vrijwilliger wordt gezellig Roodkapje
Schuilt er in jou een Roodkapje die grootmoeder koekjes wil brengen? Of een chauffeur die Tafeltje-Dekje regelt? Met dit soort variaties op sprookjes prijst de Haagse instelling voor vrijwilligerswerk HOF zijn vacatures aan. Geeft toch een heel ander beeld van het vrijwilligerswerk dan het gebruikelijke zielige oude omaatjes bezoeken.

2. Slonzige wijk wordt spannende speurbuurt
Op de kaart is de buurt rond de Beeklaan in Den Haag terug te vinden als het Valkenboskwartier of Segbroek. Een buurt met weinig uitstraling, eerder een beetje slonzig. Maar noem het uitvinderswijk (alle straten dragen de naam van een uitvinder) en het krijgt ineens allure. Op de website www.uitvinderswijk.nl staan bijbehorende spannende suggesties over ontdekkingen (lopen over water). En er zijn wandeltochten bedacht langs bijzondere plekjes, zodat er veel te speuren valt. Zo is in de Galileïstraat is een plaquette te zien van Noach. Als je het goed bekijkt, vinden de websiteschrijvers, was Noach - als bouwer van 's werelds eerste megavrachtschip De Ark - zelfs de grondlegger van de internationale scheepvaart!

3. Negerzoen wordt zoen
Het woord negerzoen mag niet meer, want dat is te discriminerend. Het eiwitschuim met chocoladelaagje wordt nu verkocht als 'Zoen'. Hoe nietszeggend. Het wachten is op het veranderen van de namen van moorkoppen, zeeuwse bolussen en potgrond.

4. Tolpoort wordt kilometerbeprijzing
Van het woord tolpoort worden nog steeds mensen gillend wakker. Het woord werd daarom vervangen door kilometerheffing. Nog steeds teveel anti-reacties. Nu gaat het kabinet het opnieuw proberen met het woord beprijzing. Het idee kost kilometervretende automobilisten nog steeds geld, maar het klinkt blijkbaar stukken beter. Er ligt zelfs een nog mooiere naam in het verschiet: versnellingsprijs. Met taalvernieuwing kun je politiek bedrijven (met hetzelfde gemak maak je van het ministerie van defensie het ministerie van liefde). Maar of we daar intrappen?

Mijn tramroute

Vandaag ben ik verleid met grote roze harten. Die staan op posters en boekwerkjes, waarmee trambedrijf HTM ons naar de vernieuwde website probeert te lokken. Niet zomaar een website, maar een gepersonaliseerde site: Mijn HTM. Hiermee kun je persoonlijke tramroutes opzoeken en bij de hand houden.

Behalve HTM willen ook tal van andere bedrijven ineens intiem met mij worden. De Postbank en Albert Heijn bijvoorbeeld, maar ook mijn kapper. Misschien best nuttig dat de kapper de gegevens bewaart van de producten die hij voor mijn kapsel gebruikt heeft, maar wat moet ie met mijn e-mailadres? Krijg ik straks een mailtje dat het weer tijd is voor mijn persoonlijke knipbeurt?

Terwijl de kleine winkelier grotendeels uit het straatbeeld verdwenen is (die kent ons tenminste écht), doen grote concerns als banken en supermarkten ineens moeite om persoonlijk te worden. Terwijl ik daar helemaal niet op zit te wachten. Laat die trams gewoon op tijd rijden. En zorg dat ik overal gemakkelijk met het openbaar vervoer kan komen, meer verlang ik niet.

Die bedrijven proberen ons te lijmen met eigen webpagina's, klantenpasjes en kortingsacties. Daar zijn wel elke keer inlogcodes voor nodig. Binnenkort verzamelen we geen zegeltjes meer maar wachtwoorden. Uiterst persoonlijk, dat wel.

Personal navigator

Stadsplattegronden worden overbodig omdat we binnenkort allemaal met onze PDA met personal navigator over straat lopen? Shiatsu is achterhaald, omdat we nu massaal aan power yoga doen? Multimediale dossiers nemen de plaats in van de traditionele sollicitatiebrieven?

Over dit soort trends kun je lezen in de talloze tijdschriften, waarmee de schappen in de kiosk gevuld zijn. Maar er is een grote kans dat je favoriete tijdschrift je maar wat wijsmaakt. De ‘trends’ worden doorgaans opgepikt door redacteuren, die vooral hun eigen kennissenkring afstruinen op zoek naar nieuwtjes en hypes. Wantrouwen dus, die artikelen.

Maar ook de mensen die zich laten raadplegen als trendonderzoeker of -voorspeller kunnen er wat van. ‘Vroeger is nog niet voorbij, we doen er alles aan om het verleden zo lang mogelijk laten duren’, lees ik bij de één. Bij de ander lees ik over vergaande doordrenking van ons leven met allerlei mogelijke electronische tools en gadgets: op zeilvakantie gaan, maar midden op het water lustig doorgaan met audiostreamen, bloggen, msn’en, internetbankieren, skypen, wiki's maken en webcammen. Dat werk.

Het duizelt mij behoorlijk. Doe mij ook maar een personal navigator, maar dan in een veel bredere zin van dat woord.

NB. Ik zie ineens een trend: de opkomst van allerhande wegwijzers, in de vorm van navigators, gidsen en coaches!

Vervoerscentrale mama

Als je de kinderen dagelijks naar school brengt en haalt en ook nog eens in de middagpauze heen- en weer loopt, ben je wekelijks achttien keer onderweg. Als je ook nog eens de heen- en terugtocht bij elkaar optelt, zijn dat wel 36 wandelingetjes.
IDEE: Gebruik de wandelingetjes om het wekelijkse quotum lichaamsbeweging binnen te halen.

Moeders met jonge kinderen gaan gemiddeld ruim vier keer per dag de deur uit, weet het CBS. De tocht naar de crèche vergt maar twee verplaatsingen per dag, dus de statistiekcijfers worden vooral omhoog gestuwd als de koters naar school gaan. Dan gaan de ritjes bovendien ook naar de zwemles, verjaardagsfeestjes, naschoolse opvang, sportclubjes, vriendjes, enzovoorts. (Ja, dit noemen ze inderdaad een spitsuurgezin!)
IDEE: Een carpoolcentrale met andere ouders met jonge kinderen

Zelf fietste ik op vijfjarige leeftijd met mijn poppenhuisraad rustig alleen rond in ons buurtje, maar zoiets is in deze stad met zijn drukke verkeer volstrekt onverantwoord. Papa en mama moeten dus altijd mee op de fiets. En zelfs voor die fiets is nauwelijks plaats. Het gros van de kinderen mag op school helemaal niet met de fiets komen, omdat de fietsenstalling maar beperkt ruimte biedt. Ook het meebrengen van een tweewieler naar de naschoolse opvang is aan banden gelegd, want dat levert voor de begeleiders onderweg teveel gedoe op.
IDEE: Een fietsenkelder!

Hoewel de fiets op zich een prima uitvinding is – in de stad is het vaak het snelste vervoermiddel – kun je er met kinderen helaas niet zoveel mee. Het is een behoorlijk linke business om met slingerende fietsertjes je in deze verkeersdrukte te begeven. En als volwassene twee van die slingeraapjes begeleiden zie ik mij al helemaal niet doen. Lopen is evenmin een goede oplossing als je aansluitend ook nog naar je werk wilt racen.
IDEE: Een bakfiets dan maar?

Geen wonder dat veel ouders de kinderen in de auto inladen (wel bizar overigens; je zou verwachten dat auto's vooral nodig zijn op het platteland om grotere afstanden te overbruggen; niet in een stad met al zijn trams, bussen en gebrek aan parkeerplaatsen). Grote auto’s vaak, waar héél véél kinderen tegelijk in kunnen. Een stel moeders regelen om een hele schoolklas ‘even’ naar de kinderboerderij te vervoeren, is op die manier op onze school vaak een eitje. Vervoerscentrale Mama in optima forma.
IDEE: Moeder worden? Eerst je rijbewijs halen!

Routeplanners voor verrassende ontdekkingen

Willekeurig ronddwalen stimuleert je creativiteit. Maar hoe vind je op een willekeurige manier je weg door een stad, een bos of een drukke stationshal? Gebruik een 'sleutel' om je route uit te stippelen.

Enkele ideeën voor mogelijke ''sleutels":

Stadswandelroute
Gebruik de stadsplattegrond van Parijs voor een wandeling in Amsterdam. Waar kom je uit als je vanuit het Rokin de route naar Mont Martre volgt?

Stationshalroute
Verbeeld je wat die man met lange jas en rode sjaal vandaag gaat doen en achtervolg hem (verder niets; dit is geen pleidooi voor stalking!)

Boswandelroute
Neem na ieder bankje de eerstvolgende afslag links. Of na iedere prullenbak. Of na iedere ekster.

Museumroute
Bekijk in een hopeloos groot museum als het Louvre alleen de schilderijen van dikke naakte vrouwen (in Parijs zou je zo ook een naakte vrouwenkunstroute kunnen maken via al mijn favoriete musea: van Musée Gare d'Orsay naar Musée Rodin en Musée Picasso...)

Zaproute
Het idee van de naakte vrouwen is wellicht ook toepasbaar bij het bekijken van televisieprogramma's. Dus bij iedere dikke naakte vrouw: doorzappen naar een volgend programma!

De witte verbindingslijn

Nooit heb ik er bij stilgestaan dat Den Haag een buitengewoon groot aantal witte gebouwen heeft. Verander je focus en je wereldbeeld verandert mee.

Want nu zie ik ze ineens overal: sneeuwwitte, grauwwitte, strandhuiswitte of slagroomwitte exemplaren. En dan zijn er ook nog de vele witte kozijnen en spekstenen in de negentiende-eeuwse herenhuizen.

Op die vele witte gebouwen ben ik geattendeerd door het boekje Kleurroute Den Haag, dat uitgegeven is door de Stichting Kleur Buiten. Met die witte gebouwen blijkt iets fascinerends aan de hand te zijn. De meest opzichtige gebouwen die deze kleur dragen, behoren namelijk grotendeels toe aan de zogeheten residenten: zij die Den Haag als verblijfplaats hebben, niet als woonplaats.

Paleis Noordeinde van de Koningin is daar een duidelijk voorbeeld van, maar ook andere villa's en paleizen van kolonialen en ambassadeurs. Zelfs nieuwkomers kiezen voor een witte zetel, zoals de prominente hagelwitte Koffiezetter nabij de Utrechtsebaan laat zien. In dit voormalige KPN-gebouw zetelt nu het Internationaal Gerechtshof. Inderdaad, alweer een resident.

De Haagse bevolking hanteert daarentegen andere kleuren. De 'eigen' gebouwen zijn vooral grijs, bruin en rood. Ironisch is dat de gemeente Den Haag uitgerekend als stadhuis een ultrawit gebouw liet neerzetten. Dat de bevolking die kleur helemaal niks vond, blijkt wel uit het feit dat het kolossale gebouw al snel de bijnaam IJspaleis gekregen heeft.

De Stichting Kleur Buiten pleit ervoor om de 'Haagse witten' een prominente plaats te geven in het stadsbeeld om zo de losse onderdelen van deze gefragmenteerde stad met elkaar te verbinden. In de open ruimte tegenstellingen zien en met elkaar in verband brengen, dat kan dus ook met zoiets simpels als een witte kleur!

Verder lezen over het kiezen van een focus:

• Geef jezelf een denkopdracht
• De kleuren van een muziekstuk
  

Wereldwandeling van oost naar west...

...en van 'Zuideinde' naar Noordeinde

Een wonderlijke wandelroute dwars door het centrum van Den Haag.

Start route: de Wagenstraat
Chinese kappers, supermarktjes, kruidendokters en uiteraard restaurants. De Wagenstraat is tegenwoordig het hart van het Haagse Chinatown. Op de straatnaamborden staat zelfs de naam in Chinese karakters vermeld. Het Verre Oosten, maar dan vlak om de hoek in Den Haag.
Behalve de Chinezen drijven ook allerlei andere nationaliteiten hier hun nering. Kijk om je heen en zie de Afro-kapper, het Indonesische restaurant en de Amerikaanse pub. De Turkse Mescidi Aksa-moskee is gehuisvest in een gebouw, dat voorheen een joodse synagoge was.
De Wagenstraat heette vroeger Zuideinde en was net als Noordeinde en Westeinde een van de toegangswegen tot het stadscentrum. Door de aanwezigheid van het Hollandsch Eethuis, een ouderwetse sigarenzaak en een postzegelhandel blijft de Wagenstraat ondanks alle exoten ook heel 'Hagenees'.
Al toe aan een pauze? Stap even binnen bij het cafeetje Scallywags en geniet van alles wat typisch Engels is: scones, sandwiches en tea, you name it.

Aangekomen bij de Grote Markstraat, op de hoek met de Bijenkorf: loop rechtdoor, de Venestraat in.
Het oosten gaat over in het westen: geen exotische winkeltjes meer, maar de westerse grootwinkelbedrijven Bijenkorf, P & C, Miss Edith, H & M, en ga zo maar door. Bij het passeren van de Spuistraat steek je de grens tussen 'volks' en sjiek Den Haag over.

Op de Dagelijkse Groenmarkt loop je rechtdoor de Hoogstraat in.
Maison de Bonneterie met zijn grandeur, sjieke boutiques en designzaken: luxe op allerlei terreinen. Pracht en praal in alle opzichten.

Aan het einde van de Hoogstraat loop je rechtdoor naar het Noordeinde.
Galeries, antiquairs, traiteurs, boekhandels en designwinkels bepalen het straatbeeld. En uiteraard Paleis Noordeinde, het werkpaleis van koningin Beatrix. Koninklijker (en westerser) kan bijna niet.
Van het voormalige 'Zuideinde' zijn we hier op Noordeinde beland (dat feitelijk niet naar het Noorden loopt, maar naar de Noordzee). Door alleen maar dezelfde weg te volgen, beland je daarmee van de oosterse in de westerse wereld.
Maar ook in de wereld van de upper class. Behalve van oost naar west zijn we namelijk ook van de wereld van de Hagenezen naar het gebied van de Hagenaars gelopen. Twee territoria die ondanks de nieuwe bewegwijzering van de gemeente Den Haag nog steeds grotendeels van elkaar gescheiden zijn.

Even bijkomen van de Haagse wereldreis in dit koninklijke buurtschap? Eetcafé Van Buuren op Noordeinde 90 lijkt me wel een toepasselijke plek!


NB. Er moet ook een soort Franse route te maken zijn door Den Haag. Startpunt lijkt me het Anna Paulownaplein, waar je in een zaakje Pain au chocolat kunt eten. Dan van de Laan van Meerdervoort (met het Museum Mesdag met zijn stemmige tuin) naar Noordeinde (in Parijs liggen ook dit soort paleizen, er is hier zelfs een antiekzaakje met het opschrift Antiquitées Royal...), naar Maison de Bonneterie. En dan over de Plaats (de Bistrot de la Place) via het Lange Voorhout (een soort Champs des Elysées) naar Hotel des Indes...!

Mooiste plekjes van Den Haag

1. Lange Voorhout
In het voorjaar: het beroemde paars-witte krokustapijt.
In de zomer: de Beeldententoonstelling, de antiekmarkt en de Italiaanse ijscoman (deze plek doet me dan altijd erg aan Frankrijk denken: de houten terrasstoeltjes, hotel Des Indes, de brede avenue, de beelden.
In de herfst: een tapijt van goudgele bladeren (met een doorkijkje naar het al even goudgele hotel Des Indes).


2. De Hoftoren (OCW)
Met zijn 142 meter de hoogste 'skyscraper' van Den Haag. Binnen zijn allerlei aparte ruimten, zoals gebedsruimten, sportzalen en 'woonkamers'. Maar bovenal heb je er een prachtig uitzicht over de stad. De toren van het hoofdkantoor van RWS is trouwens een goede runner-up. Van boven zie je pas echt goed hoe groen Den Haag is. En dat je vanuit de stad een direct uitzicht op zee hebt, is helemaal fantastisch!

3. Klein Zwitserland
Sportvelden die in een duinkom liggen: een verborgen oase midden in de stad.

4. Museum Beelden aan Zee
Een stille plek, vooral bijzonder vanwege het uitzicht op het helmgras en de achterliggende golven (je zou niet zeggen dat je hier vlak bij de drukbezochte boulevard van Scheveningen bent). En de mooie beelden natuurlijk.

5. Park Sorghvliet
De historische tuin die bij het landhuis van Jacob Cats hoorde. Dat huis is nu bekend als het Catshuis, ambtswoning van onze premier, maar Cats noemde het Sorghvliet. Alle zorgen van de dichter vervlogen er kennelijk. En dat is nog steeds zo. Prachtige oude bomen, romantische 17e eeuwse boogbruggetjes over de Haagse Beek, mooie open weiden vol vlinders.

6. Oud Scheveningen
Niet de drukke en verpeste boulevard, maar het oude vissersdorp dat landinwaarts ligt. Nostalgische 19e eeuwse huizen met veranda's (alsof Eline Vere hier ieder moment voorbij komt wandelen). Ook prachtig: het Westbroekpark met de rozentuin en de nabijgelegen villa's, vooral die met de organische architectuur van Rudolf Steiner.

Verkenningstocht

Een nieuwe stad, een nieuwe ontdekkingsreis. Lopen door steegjes en straatjes die je nog niet kent. Waar is een goede bakker met versgebakken pompoenpittenbrood? Waar zit een ouderwetse spijker- en schroevenwinkel? Het was een mooi lunchgesprek vandaag over dit onderwerp. Er blijken nog meer mensen te zijn die dol zijn op het verkennen van onbekende plekjes. En desnoods bereid zijn om te verhuizen, zodat ze weer toerist zijn in eigen stad.

Een mooie leidraad voor een verkenningstocht: als iedereen rechtsaf slaat, ga ik linksaf.

Verdwenen plein

Vandaag maakte ik een rondwandeling met twee mensen, die zich inzetten voor buurtonderhoud en jongerenwerk op een plein in de Schilderswijk in Den Haag. In de statistieken is dit de armste plek van Nederland.

Alleen, de naam van dat plein is nergens te vinden. Niet op het plein, niet op de routeplanner. De omliggende straten langs het grasveld dragen dezelfde namen als de straten die op het plein uitkomen.

De jongerenwerker vertelt wat er aan de hand is. De straatnaambordjes van het plein zijn verwijderd. Weggepoetst, in de hoop dat het plein zelf ook van zijn slechte naam af zou komen. Van oudsher wordt deze plek al geassocieerd met rottigheid en tuig.

Tevergeefs natuurlijk, want met het weghalen van de naam is de overlast niet weg. Marokkaanse moeders durven hun kinderen hier niet alleen naar school te laten gaan, omdat die kleintjes getreiterd worden door oudere Marokkaanse jongens. En ook de gesluierde moeders kunnen niet rustig over straat. Zij krijgen naar hun hoofd geslingerd dat ze binnen moeten blijven zitten om ''brood te bakken".

Soms is de werkelijkheid nog bizarder dan dat je zelf zou kunnen verzinnen.

Zaterdagochtendgevoel

Mijn gouden minuten zijn iedere week twintig keer zestig seconden lang. De lengte van de wekelijkse fietstocht met Niels naar de binnenstad. We zeggen allebei niets. Hij, omdat hij het te druk heeft met het bekijken van de grote watervogels langs de grachten. Ik, omdat ik te zeer in beslag genomen word door mijn gedachten.

Als de zaterdagochtend één kleur zou hebben, dan is het goudgeel. Even goud als het ritselende bladertapijt, waar mijn wielen doorheen rijden. Eén regenbui er overheen en de prikkelende geur van versterving zal eruit opstijgen.

De muziek die erbij hoort, zijn flarden gospels. Iedere zaterdagmorgen zien we donkere gelovigen de trappen afdalen van de Kerk van de Zevende-dags Adventisten. Dit is nog maar de zesde dag, dus vandaag gebeurt er (nog?) niets.
De brede toegangsweg tot het winkelcentrum ligt er zonovergoten en verlaten bij. De voormalige gracht wordt ingrijpend gerenoveerd en is daarom slechts beperkt toegankelijk voor verkeersgebruikers. Maar omdat er nu toch nauwelijks auto’s zijn, kan ik mij iedere week ruime slalommen veroorloven om tegen het verkeer in mijn doel te bereiken.

In het nog stille stadscentrum hebben alle winkelketens besloten massaal ‘verleiding’ tot najaarsthema uit te roepen. Bonbons, satijn, stoffen vol glimmende versierselen en andere blingbling zorgen overal voor verlokkingen. Het maakt niet uit, want de laagstaande zon verblindt me. Alle glinsterende kleuren vloeien als een kaleidoscoop ineen.

De magie van de zaterdagochtend is gelukkig een goed bewaard geheim.