Zeven onmogelijke vragen aan Jacinta Kogelman

Jacinta Kogelman geeft kleurrijke creatieve begeleiding, training en inspiratie vanuit haar praktijk Studio Zafaran. Ze wil mensen dichter bij hun bezieling brengen en hen verbinden met de innerlijke bron van creatieve kracht, wijsheid en liefde.

Zeven onmogelijke vragen (27)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze aflevering is het woord aan Jacinta Kogelman.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?

Creativiteit is voor mij tijd voor mezelf, genieten, spelen met kleur en vorm, ontdekken, in contact komen met mijn binnenwereld, het verbeelden van wat daar leeft, het laten ontstaan van beelden, vormen, kleuren en telkens weer verwonderd zijn over van wat er uit mijn handen ontstaat. Creativiteit gaat voor mij over schoonheid, over bewustwording en over heling.

2. Hoe doe je inspiratie op?

Inspiratie is voor mij overal, door me open te stellen voor de wonderlijke schoonheid om me heen, die ik in ieder klein detail kan ervaren, vooral in de natuur. Inspiratie zit voor mij ook in het licht, in de kleuren van de regenboog, in het hele kleurenspectrum. Inspiratie vind ik in het leven van alledag, in wat ik daarin tegenkom en ontmoet. Om zoveel mogelijk met een open blik te kijken naar de wereld, wat zich afspeelt tussen mensen en soms ook door te genieten van de creaties van anderen.

En vooral vind ik inspiratie in mijzelf door, zoals ik dat noem, de weg naar binnen te gaan, door in stilte verbinding te maken met mijn innerlijke leven en hier op mijn eigen manier uitdrukking aan te geven.

3. Hoe kom jij het gemakkelijkst op ideeën?

Ideeën dienen zich op verschillende manieren aan. Soms ga ik uit van een kaart die ik trek. Het thema wat daarop staat is dan de aanleiding tot datgene wat ik maak. Soms kies ik een aura-soma flesje en laat ik me leiden door de kleuren, die een boodschap voor mij in zich dragen. Soms begin ik gewoon maar, zonder te weten waar naar toe.

Wat ik mooi vind is dat ik dan helemaal op de stroom van creatie durf te gaan zitten met het risico dat het niets hoeft te worden. Hierbij val ik soms, en sta ik weer op met de mogelijkheid dat ik uiteindelijk verrast ben over de uitkomst.

Wat voor mij heel goed werkt is het doen van een project om me zo gedurende langere tijd te verbinden aan een thema, waardoor ik steeds meer facetten van een onderwerp beleef.

Ruim twee jaar geleden deed ik het project ‘Kleur je zinnen’. Ik heb toen 30 dagen achtereen me verdiept in kleur, zingeving, creativiteit en schrijven. Hier deed ik op een blog verslag van. Later verbond ik hier creatieve opdrachten aan en nu draait het project als e-cursus ‘Kleur je zinnen’. Het programma van 'Kleur je zinnen' is nu als e-book te koop.
En afgelopen maanden heb ik me 99 dagen lang verbonden aan een nieuw project wat ik ‘volg de tekens’ heb genoemd. Je kunt hiervoor kijken op mijn blog www.volgdetekens.blogspot.com waar ik dagelijks verslag deed van de tekens die ik op mijn pad kreeg.

Het bijzondere vind ik dat ik op deze manier mijn eigen creatieve pad loop en dat ik van te voren niet weet waar het pad naar toe gaat. Door erover op mijn blog te schrijven en mijn belevingen en vindtocht te delen inspireer ik ook anderen om hun creatieve ‘volg de tekens’ pad een eindje met mij op te lopen.
Nu de 99 dagen voorbij zijn, krijgt het project nog een inspirerend vervolg (zie antwoord vraag 6). En zo af en toe komen er nog tekens bij.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt? 

Ik houd me met allerlei creatieve technieken bezig en werk vooral heel intuïtief. Ik schilder, schrijf, fotografeer, doe soms bewerkingen op de pc, vilt, maak beelden en houd van een kunstzinnig dagboek. Ik heb door de jaren heen veel dingen gemaakt die me diep geraakt hebben. Deze werken ‘lopen dan een eindje met mee (of met anderen), totdat ze hun werking gedaan hebben’.

Zo heb ik nu in mijn 99-dagen-project het schilderij ‘meer van liefde’ gemaakt. Als je achter het uiteindelijke beeld zou kunnen kijken, zie je dat het uit vele lagen opgebouwd is en soms door lagen van weerstand heen ontstaan is. Ze zeggen wel eens: je moet nooit iets weggooien, juist je geknoei en gestuntel kan je iets opleveren. Bij mij is dat in dit geval zo gegaan. Door fouten te durven maken en te experimenteren ontstaan vaak de meest verrassende resultaten.

Mooi vind ik ook dat ik het uit verschillende materialen is opgebouwd en dat er aan het eind zonder tussenkomst van gedachten inspirerende gedichten en teksten ontstaan. Die schrijf ik voortaan altijd op of spreek ze in op mijn mobiel, want later kan ik de diepgang van de gevoelens en ervaringen niet meer terugroepen, maar ze horen wel echt bij mijn werk.

meer van liefde

in het meer van liefde
worden al jouw lasten
wordt al jouw lijden
getransformeerd tot vreugde

het meer van liefde
maakt jouw tranen van verdriet
tot tranen van geluk

in het meer van liefde
komt jouw leven meer tot leven
meer liefde, meer leven
in ’t meer van liefde

Jacinta

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?

Het gaat in mijn werk vooral om het verbeelden van de schoonheid van het leven. Ik wil de gelaagdheid van het leven verbeelden. Ik wil mensen in contact brengen met hun innerlijke wereld en tracht de onzichtbare wereld, de wereld achter de vorm van dat wat zichtbaar is, een wereld van onzichtbare energieën om ons heen te vangen.

Het is belangrijk dat mensen meer begrip en gevoel krijgen bij deze niet zichtbare realiteit en bij hun innerlijk leven. Dat ze zich bewust worden van wat er nog meer speelt tussen hemel en aarde en hier een voller en rijker leven door krijgen. Daar draag ik graag mijn steentje aan bij.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

Wat betreft mijn 99-dagen-project is mijn creatieve droom van dit moment het organiseren van een expositie op 25/26 mei 2013 in de Dorpsschuur in Lent bij Nijmegen. Hier exposeer ik met eigen werk wat ik nu maak rondom het Volg-de-tekens-project. Daarnaast houd ik ruimte vrij voor anderen die hun eigen creatieve bijdrage willen leveren over het teken dat ze op hun pad kregen.

Ook droom ik over een mooi boek waarin tekens beschreven staan van mensen. Daarvoor doe ik een oproep aan iedereen die dit leest:

Heb je een teken op je pad gekregen waardoor je leven een bepaalde diepgang of betekenis kreeg of waardoor je tot bepaalde inzichten kwam of je leven een andere wending kreeg? Vind je het leuk om daar zelf iets over te schrijven of mag ik je hierover een kort interview over afnemen? Neem dan vooral contact met me op.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

Een oude vriend zei 30 jaar geleden al eens (en dat zegt hij nu nog steeds): ‘meid, jij kan alles, jij bent gewoon goed van jezelf’.

En een stemmetje in mijzelf is ook erg belangrijk, het stemmetje dat zegt: ‘oordeel niet over wat je maakt, maar laat het gewoon ontstaan en ervaar welke scheppende kracht zich dan in jou manifesteert en hoe blij je daar van kan worden.’


Meer informatie:
Website: Studio Zafaran
e-mail: info@studiozafaran.nl
Linkedin: Jacinta Kogelman

Blogs:
Kleur je zinnen
Volg de tekens
Huisje van de ziel

Eerdere afleveringen in deze serie:
17. Marjolein Oosterheerd
18. Femke Vijn
19. Karlijn Broekhuizen
20. Karin Ramaker
21. Miranda Apeldoorn
22. Annet Talsma
23. Annette Wessels
24. Mechtild Paauwe
25. Lian Verhoeven
26. Ina Wuite

Mis het volgende artikel over ideeën niet

Sigrid van Iersel is zelfstandig journalist en schrijver van non-fictieboeken. Ze is mede-auteur van het boek Lenig Denken over creatieve denktechnieken en het boek Toverballen voor het brein over het gebruik van verhalen in informatieve teksten.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Zeven onmogelijke vragen aan Gert Veenhoven

Gert Veenhoven is bedrijfskundige en heeft diverse creatieve hobbies. "Mijn creatieve werk is een poging om mijn gedachten te delen en een uitnodiging tot dialoog."

Zeven onmogelijke vragen (16)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze zestiende aflevering is het woord aan Gert Veenhoven.

Als bedrijfskundige geeft Gert Veenhoven leiding aan verandering en ontwikkeling. Van systemen, processen en mensen in teams. "Ik stel mensen en hun kwaliteiten centraal en focus op samenwerking." Daarnaast beoefent hij krijgskunst en schrijft blogs. Als autodidact schildert en fotografeert hij. En last but not least houdt hij van zijn vrouw en twee kinderen.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?

Creativiteit is voor mij een proces van creëren. Het begint in gedachten met een soort van verbeelding: soms vage beelden, soms scherpere beelden. Daarna kom ik in een proces van kadering – beelden moeten kunnen 'landen' - en verdere afstemming. Dat gebeurt vaak door te lezen, te surfen op het internet, naar andere mensen te luisteren of in dialoog te gaan. Als laatste probeer ik dan – ongeveer - te realiseren wat ik in mijn hoofd heb. Door te schrijven, te schilderen, te fotograferen of – in een setting van een bedrijf/organisatie – mijn werk te doen.

2. Hoe doe je inspiratie op?

Oef. Moeilijk. Ik denk dat de grootste driver mijn neiging is tot het stellen van vragen. Ook aan mezelf.

3. Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen?

Ik heb niet echt een ritueel. Wel een vorm van routine om op bepaalde momenten bewust met andere brillen naar onderwerpen te kijken. Andere kaders dus. Ook het verbinden van kennis en ervaring uit verschillende aandachtsgebieden geeft mij veel energie.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Het hoogtepunt voor mij is toch wel het groepsschilderij Naked Tracks. Dit schilderij is gemaakt door mijzelf en vijf anderen, die elkaar niet of nauwelijks kenden. Deze groep kwam tot stand door oproepen op Twitter. Een geweldig proces met dito resultaat!
Uiteindelijk konden we het schilderij verkopen via een twitterveiling. Het hangt nu in Seats2Meet in Utrecht. De vergaderzaal waar het schilderij hangt draagt zelfs de naam Naked Tracks.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
Feitelijk is mijn creatieve werk een poging om mijn gedachten te delen en een uitnodiging tot dialoog. Deze dialoog helpt mij om weer nieuwe brillen en kaders te krijgen die ik vervolgens weer integreer. Voor mij een waardevolle manier om verder te leren en te ontwikkelen.
Mijn schilderwerk is het meest abstract. En omdat ik niet exposeer, ook het minst beschikbaar hiervoor.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

Ik zit af en toe te denken om een keer een (korte) film te maken. Een videoclip lijkt me ook heel leuk.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

Een uitspraak die mij erg heeft geraakt is eentje gebaseerd op uitspraken van Albert Einstein. “Ratio brengt je van A naar B maar verbeelding brengt je overal.”

Meer informatie:
Website: Weblog 
LinkedIn: Gert Veenhoven
Twitter: @gertveenhoven
Telefoon: 06-11646919



Eerdere afleveringen in deze serie:
6.   Anja de Crom
7.   Yoeke Nagel 
8.   Joris van Ooijen 
9.   Marcel van Driel
10. Marieke van Dam 
11. Ward van Os 
12. Lidion Zierikzee
13. Peter te Riele
14. Huub Koch
15. David van der Kooij

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Bejaarden verrassen zichzelf met schilderij

"Had ik maar een voorbeeldje meegenomen, want ik kan helemaal niet schilderen. En ik weet ook helemaal niet wat ik moet maken."

De hoogbejaarde bewoonster van het verzorgingshuis Mariëngaerde in Warmond had op zijn zachtst gezegd haar twijfels over haar schilderkwaliteiten. Samen met Marieke van communicatiecollectief Unit-2 was ik op Mariëngaerde om de bewoners een gezellige schildermiddag te bezorgen. Het was een uitvloeisel van de inspiratiekalender die we vorig jaar als vrijwilligersproject gemaakt hadden. Omdat bewoners ons bij die gelegenheid verteld hadden over hun interesse in schilderen, hadden we deze workshop georganiseerd.

Spannend was het wel voor deze groep, want de meeste deelnemers bleken nog nooit eerder een schildering gemaakt te hebben. Gelukkig wist kunstenaar Miep van Gunst daar als workshopleidster wel raad mee. "Pak een brede kwast, een dikke klodder verf en schilder een cirkel", gaf ze als opdracht. De bewoners doopten aarzelend de kwast in de kanariegele verf. Met opperste concentratie draaiden ze een cirkel.

Mieps volgende opdracht was om met een andere kleur een vierkant te schilderen. Daarna volgde een driehoek en een slinger. Die slinger begon lastiger te worden, want de meeste deelnemers hadden weinig witruimte meer over. Er dwars overheen dan maar? Ja, daar gingen ze.

Schilder nu in een nieuwe kleur je naam in grote letters op het doek, zei Miep. Daar verschenen in grote letters Jan, Dora, Trees en Leo. Het resultaat zag er eigenlijk best mooi uit, knikten ze tegen elkaar. "Klaar!", zei Dora opgewekt. "Dit schilderij hang ik op mijn kamer."

Maar Miep was helemaal nog niet klaar. "Druk twee schilderijen met de natte kanten tegen elkaar aan", zei ze. "Stevig wrijven en pletten maar." Ze keek vol spanning rond. Zouden de bewoners deze stap in het onbekende durven te zetten? "Als u het niet wilt, hoeft het niet hoor", voegde ze er voor de zekerheid aan toe.

Sommige bewoners keken aarzelend rond. Deze opdracht klonk wel erg gek. Anderen zagen er de lol wel van in. Hup, daar kledderden de eerste schilderwerken met natte verfstreken tegen elkaar aan. De anderen volgden snel dit voorbeeld. Het resultaat was wild en verbluffend: iedereen werd er vrolijk van.

"Dit is moderne kunst", zei een meneer op een toon die verraadde dat hij gewoonlijk hier geen liefhebber van was. Maar hij stond er breed bij te lachen. Hij had zichzelf verrast door zijn grenzen te verleggen. Bovenal had hij een geweldige middag beleefd. Wij ook.



Verder lezen:

• Kippenvelmoment: gewoon bijzondere verhalen
• Schilderles op school: creativiteit valt te leren

Lenig denkenWil je ook uit je comfortzone komen? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je ideeën en oefeningen om je denkvermogen op te rekken. Het boek is te koop in de boekwinkel of online, onder meer bij Managementboek.

Hoe een museumbezoek nog inspirerender wordt

Trinidad Fernandez van Kees van Dongen

Kunstwerken in musea kunnen je inspireren tot nieuwe ideeën. Natuurlijk kun je daarvoor gaan ronddwalen in de zalen, maar er zijn nog meer manieren om jezelf te laten kietelen door kunst. Doe aan slow looking.

Kunstenaars hebben doorgaans een eigenzinnige kijk op de wereld. Als je op zoek bent naar nieuwe ideeën, is het daarom fantastisch om je te laten inspireren door de wijze waarop zij tegen mensen, kunst, voorwerpen of de wereld aankijken en daar vorm aan geven. Mooi of lelijk doet niet zo ter zake, wel of een kunstwerk je op een of andere manier prikkelt of beroert. Als dat het geval is, ontstaat een soort kortsluiting in je hoofd. Je ziet een onverwacht beeld, je verbindt twee nieuwe dingen met elkaar of je komt op een andere manier tot een nieuw inzicht. Dat is wat kunst kan doen.

Mijn liefde voor musea deel ik met vele andere liefhebbers, maar ik weet ook dat er een minstens zo’n grote groep is, die grote moeite heeft met museabezoek. Ze zien veel beelden of schilderijen die veel op elkaar lijken of die ze weinig zeggen. De klacht is dan ook al snel dat musea ‘saai’ zijn.

Musea proberen als antwoord daar van alles aan te doen door activiteiten rondom exposities te organiseren of door audiotours te ontwerpen. Vooral het vertellen van een verhaal - in diverse vormen - is een goede manier om een collectie toegankelijk te maken.

Een verhaal is namelijk een belangrijke ‘ingang’ voor een kunstwerk. Als je bijvoorbeeld weet dat het kleurrijke schilderij Trinidad Fernandez van Kees van Dongen ooit aangekocht werd door Farah Dibah, spreekt dat meteen tot de verbeelding. Daarna stond het schilderij tientallen jaren in een depot in Iran achter slot en grendel. Afgelopen najaar mocht het schilderij voor het eerst in decennia Iran verlaten voor de overzichtstentoonstelling ‘De grote ogen van Kees van Dongen’ in museum Boymans van Beuningen in Rotterdam.

Als je dit verhaal kent, kijk je er anders naar. Je probeert je even te verplaatsen in de huid van Farah Dibah, die verliefd werd op dit doek. Of je stapt in de rol van de conservator, die hemel en aarde moest bewegen om dit werk naar Nederland te krijgen. Voor het museum was dit verhaal overigens ook een prachtige kapstok om extra publiciteit te krijgen voor de expositie.

Voor mijzelf hebben verhalen, bijvoorbeeld in de vorm van audiotours, daarom een grote toegevoegde waarde bij exposities. Deze ‘bijstand’ is niet altijd beschikbaar. Dan heb je zelf ook diverse mogelijkheden om jezelf te laten prikkelen door kunstwerken en daardoor een expositie intensiever te beleven. Daarvoor moet je wel zelf in actie komen.

1. Zie een kunstwerk als een verhaal
Een kunstwerk kwam meestal tot stand met een bepaalde bedoeling. Het vormt een reactie op een ander kunstwerk of het werk wil de toeschouwer op een andere manier laten kijken.
Wat de verteller op de audiotour doet, kun je ook zelf: zie een kunstwerk als een voorwerp dat een verhaal vertelt. Lees de titel, die bij een uitdagend en complex kunstwerk soms een ingang biedt in de gedachtewereld van de kunstenaar. Als je geen concrete aanwijzingen krijgt, verzin het er dan bij.

2. Leer langzaam te kijken
Tegenwoordig houden we weer van stilte, traagheid en het zoeken van de menselijke maat. In het museum kun je de kunst van slow looking weer onder de knie krijgen. Blijf lang voor een schilderij staan en laat de vormen en kleuren op je inwerken. Ga bij jezelf na of het werk je zintuigen in beroering brengt en op welke manier.
Kijk liever intensief naar een beperkt aantal kunstwerken dan een vluchtige blik te werpen op alle aanwezige doeken. Kunstwerken zullen op deze manier veel meer beklijven.

3. Deel ervaringen
Bekijk een tentoonstelling samen met een vriend of vriendin. Dwaal los van elkaar door de zalen en bespreek na afloop wat je gezien hebt. Wat vonden jullie het mooiste werk? Wat maakt het meeste indruk? Ga daarna terug naar het betreffende werk en kijk nogmaals met de ogen van de ander. Waarschijnlijk kijk je nu met andere ogen naar hetzelfde schilderij en zie je meer.


Verder lezen over ontdekkingen in musea:

• Op kinderspeurtocht door het Haagse Gemeentemuseum
• Kleuren luisteren op Kandinsky's schilderijen
• Wolkers' ogen
  

Domweg droedelen

Schilderen, kleuren en droedelen, zo moeilijk is het niet. Toch komt het er in het dagelijkse leven niet van. Maar waarom eigenlijk?

Ik ga regelmatig schilderen in atelier Vrij Spel van Karin Brandt. Samen met de andere vrouwen (ja, waarom nooit eens een man?) die ik daar tref, zitten we enorm te genieten. Heerlijk om het penseel in allerlei prachtige kleuren te dopen, de ecoline te laten overvloeien tot onverwachte vormen en te ontdekken waar we al schilderend uitkomen. Meestal gaan we er zo in op, dat het helemaal stil is in het schilderlokaal. Bijna een meditatief moment.

Als we ter afsluiting elkaars werk bekijken, komen we bijna altijd tot de conclusie dat we vaker moeten schilderen. Gewoon omdat het ons blij maakt. Verf, kleurtjes en papier hebben we thuis ook in de kast liggen. Zo moeilijk is het niet om de spullen te pakken en gewoon te beginnen met schilderen. Maar waarom doen we dat dan niet?

In ons dagelijkse leven komt het er niet van, omdat er altijd activiteiten zijn die ‘belangrijker’ zijn om te doen. Een belangrijke behoefte die veel energie geeft, zetten we op zij vanwege de drukte in ons hoofd. Gelukkig hebben we Karin, waar we op vrijdagochtend naar toe kunnen en waar we wel vrijuit aan de slag gaan.

Inmiddels heb ik er ook iets anders op gevonden: droedelen en kleuren. In het laatje van onze eettafel ligt een 'dummy' (zo'n blanco boek met een harde kaft) zo voor het grijpen. Er ligt ook een fineliner, evenals enkele mooie stiften en potloden. Op momenten dat ik even niets te doen heb of tijdens lange telefoongesprekken zit ik wat te kleuren en voor me uit te tekenen. Een tekening is nooit af, maar altijd basismateriaal om een volgende keer weer op verder te kleuren met een mooie nieuwe stift. Op een ongedwongen manier ontstaan zo allerlei creaties, die me vrolijk stemmen.

De belangrijkste factoren zijn voor mij dus de ongedwongenheid en de gemakkelijke toegang. Niet nadenken over een plan, geen grootse en meeslepende teken- of schilderwerken, maar spullen pakken en gewoon aan de slag. Een minuut of tien droedelen geeft al nieuwe energie. En wat werkt bij jullie?


Verder lezen:

• Creativiteit valt te leren
• Een nieuwe ideeënstroom: hoe creativiteit weer op gang komt
• Why you are waiting and waiting and never creating: in plaats van uitvluchten verzinnen moet je jezelf toestemming geven om iets te creëren, blogt Dan Goodwin.