Sinterklaas, wie kent hem niet

Sinterklaassurprises in wording

Nog maar drie nachtjes slapen en dan moet alles klaar zijn voor de zak. Dé Zak van Sinterklaas natuurlijk, waar alle pakjes in moeten. Dus zijn we volop aan het knutselen, want dit jaar zijn er voor het eerst surprises te verdelen. En nu het gedicht nog...

Onze kinderen zijn daar beter in dan wij, blijkt nu al. In ieder geval wat timing betreft, want hun surprises zijn al lang klaar. Hoe ik dat weet? Simpel. Toen ik het deurtje van het kastje op zolder opentrok om enkele pakjes te verbergen, bleek mijn favoriete verstopplek al bezet. Ik stond oog in oog met flink pakket met het reuze-opschrift MAMA. Ik moest dus snel op zoek naar een andere goede kadootjesverbergplek.

Sinterklaas lijkt dit jaar trouwens wel goed op dreef. Gisteren troffen we hem temidden van een grote kinderschare, maar het waren vooral de ouders die hij flink aanpakte. Ouders die slechts twee coupletten van Zie de Maan schijnt door de bomen konden zingen? Schandelijk. En moeders die hun kinderen kip jambalaya lieten eten, moesten plechtig beloven dit voortaan nog maar maximaal één keer per maand te doen. Tegenwoordig worden niet de kinderen gemaand om netjes alles op te eten, maar de moeders terechtgewezen dat ze kindvriendelijker moeten koken.

En dat terwijl Sint zelf een uitgesproken smaak bleek te hebben. De Goedheiligman beloofde later op de avond terug te komen om mee genieten van de Chardonnay Sauvignon, die hij ons zag wegnippen. We hebben hem niet meer gezien. Jammer, want met deze Sinterklaas is vast een pittig gesprek te voeren!

Sinterklaas 2007

Twee zwarte pieten en de Saxofoonpiet

Sinterklaas anno 2007, deel 1.
Is Pakjesboot 12 wel op tijd terug of worden de cadeautjes misschien per vliegtuig terugbezorgd in Nederland? En haalt de Hoofdpiet nog wel zijn pietendiploma?
Ieder jaar zitten kinderen in grote spanning of pakjesavond wel doorgaat. Of de Sint je verlanglijstje ter harte genomen heeft, is op zichzelf al spannend. De scenarioschrijvers van het Sinterklaasjournaal van de NOS en twee commerciële zenders doen er graag flinke scheppen bovenop.
Aan de ouders de taak de ongerijmdheden tussen de verschillende scripts weer recht te breien en de kinderen van hun grootste zorgen te verlossen. We mogen uitleggen hoe Sinterklaas – getuige de verschillende televisieprogramma’s – in korte tijd bovenmenselijk veel verschillende avonturen beleeft. En dat de goede Sint inderdaad de wonderbaarlijke gave heeft om vrijwel op hetzelfde tijdstip te arriveren in de Scheveningse haven (real life) en Kampen (de tv-Sint) ….



Sinterklaas anno 2007, deel 2.
De voordeurbel gaat. Niels snelt naar de voordeur en is mij net voor. Daar ziet hij de postbode met een pakketje staan. Die mompelt iets over een bezorgformulier dat weggewaaid is. Hij moet even terug naar de auto voor een vel papier, zodat hij een nieuwe bezorgbon kan maken.
Op het vel papier laat de postbode mij zijn boodschap lezen: “Ik heb nog een pakketje van playmobil.”
Zodra Niels weer teruggelopen is naar de huiskamer, haalt de postbode achter de heg van de voortuin het tweede pakketje te voorschijn, waarop in koeienletters de merknaam geschreven is. Waar zijn de tijden gebleven dat je per post een discreet pakketje kon bestellen?
De meedenkende postbode foetert nog na. “Overal waar ik kom, doen kinderen de deur open. Ik word er gek van!”

Sinterklaas anno 2007, deel 3
Zelfs sinterklaasrust is te koop.

Trends spotten volgens Bakas

Bij het voorspellen van trends is het voldoende dat je om je heen kijkt en nieuwe combinaties legt, zegt trendwatcher Adjiedj Bakas, schrijver van onder meer het boek De toekomst van God. Zo combineerde hij een onderzoek naar spiritualiteit met de gestegen verkoop van waxinelichtjes en voorspelde dat religie belangrijker zou worden.

Is het echt zo eenvoudig? Hoe weet je welke trend er bedacht is door verkopers/marketeers en welke trend voortkomt uit wat groepen mensen ineens zelf willen? Met andere woorden: welke trend is commercieel ingestoken en wat is een waarachtige weerspiegeling van de tijdgeest?

Volgens mij lopen beide elementen sterk in elkaar over. Trendwatchers nemen alles wat ze zien en horen als een spons in zich op. Vervolgens denken ze erop door: wat zit er achter deze veranderingen en waar komen ze vandaan? En wat betekent dat voor de producten die op de markt komen én op de manier waarop ze moeten worden aangeboden?

Op deze manier destilleren zij bijvoorbeeld welke kleuren we volgend jaar in ons interieur willen terugzien. Verffabrikanten, bloemenbureaus en interieurstylisten sturen hiervan kleurenstalen en voorbeeldfoto’s naar de woonbladen. De redactie maakt daarna fotoreportages over interieurs, waar lezers zich weer door laten inspireren. Dus wie aapt nou wie na?

Ik doe zelf graag mee met trends spotten. Ik slurp dus ijverig allerhande informatie op. Ik maak optelsommen van wat ik signaleer, ik puzzel en combineer. Aanknopingspunten genoeg. Zo zie ik ineens enorm veel verbouwingen en renovaties. Plotseling blijkt het hip te zijn om geen nepperig Senseo-apparaat te gebruiken, maar een alledaags filterkoffie-apparaat. Hockey-kinderen heten niet meer alleen Olivier en Anne-Fleur, maar ook steeds vaker Danny en Sabrina.

Toch komt er steeds een moment dat ik vastloop. Zo zag mijn scherpe oog een zwartepietenpop als buitenversiering in een tuintje staan. Is dit de opvolger van de tuinkabouters, heksen en pompoenen op het tuinbankje? Past deze pop in de trend van nostalgie en versierdrang? Is er misschien een trend tot Verpieting? Of is het vooral een handige zet van de detailhandel, die bij het vallen van de eerste herfstbladeren speciale sinterklaasslingers en andere Sint & Piet-versierselen in de winkelschappen legt?

Verder lezen:

1. Tips hoe je trends moet spotten
2. Goede ideeën hoef je niet te bedenken

Mis het volgende artikel over ideeën niet

Sigrid van Iersel is zelfstandig journalist en schrijver van non-fictieboeken. Ze is mede-auteur van het boek Lenig Denken over creatieve denktechnieken en het boek Toverballen voor het brein over het gebruik van verhalen in informatieve teksten.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken

Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek Lenig Denken direct bij Managementboek.

Overvloedigheden

1. Sintvloed
Nu de winkeletalages alweer volhangen met gouden draperieën, glanzende bollen en kerstpoppetjes, zakt de moed me enigszins in de schoenen. Ik moet eerst nog even afkicken van Sinterklaas! Want het lijkt erop alsof het Sinterklaasfeest ieder jaar uitbundiger gevierd wordt. Ik zag dit jaar nóg meer Sintartikelen (speciale slingers, koeken om te versieren, films, boeken, fotoreportages met Sint in zijn zwembroek), nóg meer Sint-events (Sinterklaasconcerten) en kadomomenten. Je schoen zetten kan niet meer alleen bij de huiselijke haard, maar ook bij opa en oma, op school en de supermarkt. Voortdurend liepen de kinderen zwarte pieten tegen het lijf: in winkelcentra, op school, op de naschoolse opvang en zelfs in het zwembad. Iedere dag een nieuwe oogst pepernoten en plakkerige schuimpjes.
Het aantal meet & greet-momenten met de Sint is zelfs zo groot, dat mijn kinderen vrijwillig afhaken. Zo hebben ze de Sintbijeenkomsten op papa's werk en bij de judovereniging laten schieten. Tot mijn genoegen pakte het Sinterklaasjournaal dit jaar uit met een wat minder heftig verhaal. En gelukkig is ook de school een beetje bij zinnen gekomen en heeft het spannende eigen Sinterklaasverhaal dit jaar achterwege gelaten. Dit jaar geen pietje Tigo, die 's nachts op een bedje in de gymzaal sliep of een mysterie rond gestolen pepernoten; alleen nog maar een Rommelpiet die het hele lokaal op zijn kop zet.

2. Kadovloed
En dan te bedenken dat het Sinterklaasfeest en de verjaardag bepaald niet de enige kadomomenten zijn voor kinderen. Iedere McDonaldsmaaltijd levert een nieuw speeltje op waar een mechanisch muziekje uit komt. Bij het openen van een kinderspaarrekening krijg je een computer. En na een bezoek aan een verjaardagsfeestje komt het uitgenodigde kind zelf ook weer met een kadootje thuis.

3. Fotovloed
Bij alle kinderevents staan kuddes papa's en mama's paraat om hun dochters en zonen vast te leggen met foto- en/of filmcamera. Ook de juffen doen gezellig mee met hun mobieltjes en camera's. De oogst van deze week: een CD met foto's van de naschoolse opvang, dik dertig Sinterklaasfoto's op de website van Jaspers klas en een fotoboekje van een creatieve brainstormsessie met kinderen op Willems bedrijf.
Ik ben zelf één van die enthousiaste fotografen, maar ik geneer me steeds vaker voor de amateur-paparazzi, die massaal om de kinderen heen dringen. Kinderen kijken ofwel in de lens of zien zichzelf terug in de vele fotoverzamelingen, geprint in glanzende boeken of gepubliceerd op talrijke websites. En anders wel op een mok, een puzzel, een T-shirt of een placemat. Wat doet dit met je wereldbeeld als je jezelf zo vaak terugziet?

Het mooie is wel dat de kinderen zelf inzien dat het allemaal Veel te Veel van het goede is. Jasper wilde vandaag helemaal niets, behalve genieten van het Legospeelgoed dat hij deze week gekregen heeft en waar hij superblij mee is. En Niels heeft een hele tijd stil zitten kijken naar een brandende kaars.

Lang leve Sinterklaas!

Ongerijmdheid 1
Zwarte Piet heeft een zwart gezicht, maar witte billen. Dat ontdekte Niels bij een Piet die zich iets te ver voorover boog, zodat zijn bilnaad vrijkwam. Het maakt niet uit voor Niels. Alle Pieten waren namelijk oorspronkelijk wit, maar later zijn ze via operatieve weg zwart gemaakt. Alleen heeft de dokter kennelijk de billen vergeten.

Ongerijmdheid 2
Met Sinterklaas is ook iets geks aan de hand. Nu de kindervriend iedere dag in het Sinterklaasjournaal in close-ups in beeld komt, vallen details extra goed op. Niels: "Sinterklaas gaat ook wel eens dood." Eh, hoezo? "Nou hij ziet er ieder jaar anders uit. Dus wordt hij ook ieder jaar opnieuw geboren."

Ongerijmdheid 3
Op zondag zijn ineens alle winkels open in onze wijk. De straat is vol met mensen met pakjes sjouwen, gehuld in kleurrijk sinterklaaspapier.

Ongerijmdheid 4
Met een luide bons kondigt Zwarte Piet de zak kadootjes aan, die hij bij Omi voor de deur heeft gezet. Jasper en Niels snellen ogenblikkelijk naar de deur... en treffen behalve de bekende zak ook twee andere kinderen aan, die bij de tegenover liggende deur nieuwsgierig komen kijken wat er gaande is. Ook opgeschrikt door het gebons, maar bij hen heeft Zwarte Piet geen zak neergezet....

Ongerijmdheid 5
Op het Sinterklaasjournaal heeft ieder kind nauwlettend kunnen volgen dat de bladzijden in het Grote Boek van Sinterklaas veranderd zijn in onbeschreven gekleurde velletjes. Gek toch dat Sinterklaas bij zijn bezoek aan onze straat toch weer het vertrouwde oude boek meeneemt, waarin precies vermeld staat welke kinderen er gruwelen van spruitjes en zuurkool.

Het is echt heel knap als je ondanks dit alles toch in Sinterklaas blijft geloven!

Hulppiet Niels

Sinterklaas op bezoek

Recycling-sint

De hoogbejaarde man met zijn rode tabberd zit weer op zijn stoomboot richting Spanje. En nu is het de vraag hoe groot de menigte zal zijn die hem volgend jaar weer op de kade zal verwelkomen. Volgens krantenberichten kalft het aantal Sinterklaasvierders ieder jaar verder af; dit jaar voor het eerst minder dan 50 procent.

Ondertussen lacht in Nederland die Amerikaanse fop-klaas steeds harder zijn bloedeloze ho-ho-ho. En dat terwijl Santa Claus een dubbelganger is van de goedgevige heilige, die Hollandse immigranten een paar eeuwen geleden naar Amerika brachten. De kerstman zoals iedereen hem kent - dat mannetje met bolle wangen, dikke buik en een stel vreemdsoortige rendieren - is in feite een ontwerp van Coca Cola. Een tekenaar van de frisdrankgigant liet zich inspireren door verhalen over Santa Claus, maar liet zijn fantasie wel erg de vrije loop. En met dat commerciële bedenksel zit nu het grootste deel van de wereld opgescheept.

Nederland en Vlaanderen zijn momenteel nog de enige landen waar het Sinterklaasfeest op grote schaal gevierd wordt. De oude Nicolaas wordt overigens nog wel in veel landen geëerd. In Griekenland is Nicolaas bijvoorbeeld de grote patroonheilige.
Maar hier in Nederland lijkt nu dus ook de Kerstman het stokje van Sinterklaas over te nemen. Bizar: onze voorvaderen exporteren Sinterklaas naar Amerika en we krijgen er een slap aftreksel voor terug. Laten we er niet aan meedoen, aan Sint-recycling.

Hoort wie klopt daar kind'ren?

Niels kan zijn gevoel voorspellen. Op zaterdag kondigt hij aan dat hij zondagmiddag ná de lunch gelukkig zal zijn. Toevallig precies het tijdstip dat Sinterklaas ons huis met een bezoek vereert.


Daar is wel een grondige voorbereiding voor nodig, want geluk komt er niet zomaar. Zorgvuldig regisseert hij hoe onze woonkamer versierd moet worden. Jasper blaast de ballonnen op, ik mag er een knoopje inleggen en hij geeft aanwijzingen waar alles opgehangen moet worden.

Als op zondagmiddag ons huis volstroomt met buren, zit hij rustig te wachten op zijn blauwe kinderstoeltje. Het tumult om hem heen brengt hem op geen enkele manier van de wijs. Hij zit klaar voor het geluk dat hem weldra in alle weldadigheid ten deel zal vallen.

Ondertussen balanceert Jasper tussen geloof en twijfel. Dat rare verhaal over Zwarte Piet die zich door de schoorsteen laat zakken, weigert hij voor zoete koek te slikken. Bij ons zit er een doek in de haard tegen de tocht. En papa en mama vergeten ieder jaar die doek te verwijderen om het verhaal geloofwaardig te houden. Maar ook als ze dat wel zouden doen, is er altijd nog dat kleine pijpje plús dekseltje bovenop de schoorsteen, waar Zwarte Piet onmogelijk doorheen kan (tenzij hij Barbapapa is). Niemand hoeft Jasper te vertellen hoe ons dak er precies uitziet.

De vraag hoe de chocolade muizen en ander verwenspul dan wel in de schoenen belanden, houdt hem zeer bezig. Na uitvoerige discussies met Niels is hij uiteindelijk tot de conclusie gekomen dat Zwarte Piet een ijzerdraadje moet hebben. Daarmee kan hij alle voordeursloten open peuteren! Hij heeft nog wel even gecheckt bij mij of wij iedere avond de knip op de voordeur dichtdoen. Ja, zei ik argeloos. Dat levert weer een nieuw raadsel op...

De Sint die bij ons thuis op bezoek was, vertoonde grote verschillen met de 'echte' Sinterklaas, die dagelijks in het Sinterklaasjournaal optreedt. Een kritische opmerking van Jasper bleef dan ook niet uit. Zo gek dat deze Sint een bril op heeft. Gelukkig wisten we ons hieruit nog net te redden: die bril heeft Sint nodig om uit het Grote Boek te lezen. Dat Sinterklaas wel precies wist dat hij net met judo begonnen was, maakte weer een hoop goed. En de geloof-bonus in de vorm van cadeautjes natuurlijk ook!

Toch zal hij volgend jaar ongetwijfel tot het leger ''ingewijden" behoren, die het geheim van Sinterklaas kent. Dan kan hij zich verkneukelen om de kleintjes die de verklede man met zijn aanplakbaard nog serieus nemen.

Maar in de directe confrontatie met de goedheiligman geschieden wonderlijke dingen. Diverse papa's en mama's raakten gisteren weer helemaal in de ban van de oude man met zijn anachronistische mijter en tabberd. Vol ontzag haalden we de levende legende in en zongen nog harder dan de kinderen de oude Sinterklaashits. Menige ingewijde viel terug in de goedgelovigheid van zijn kindertijd. En dat niet alleen, omdat we door het wachten licht beneveld waren geraakt door de Glühwein...

Spaanse pepernotensoep

Soep is troostrijk, eten dat uitgevonden is om samen te delen. In de geest van Sinterklaas hierbij mijn recept van Spaanse pepernotensoep. Rood natuurlijk, net als Sints mijter.

Spaanse pepernotensoep

Ingrediënten voor een soep voor 8 pers:

250 g rundergehakt
1 ei
3 el paneermeel
zout
1 el koek- en speculaaskruiden
3 blokjes runderbouillon
2 pakjes tomatenpomodori
1 blik gepelde tomaten
4 rode uien, gesneden
4 el kleine pastavormpjes
olijfolie
2 teentjes knoflook

Maak van het gehakt, ei, zout, paneermeel en de koekkruiden kleine gehaktballetjes. Maak ze een beetje plat, net als pepernoten. Bak ze in olie bruin. Dit gaat heerlijk ruiken!
Bak in de soeppan de kleingesneden uien. Voeg pakjes tomatensaus, tomaten, bouillonpoeder en knoflook toe. Schenk er water bij totdat de soep de gewenste dikte heeft bereikt. Voeg de pastavormpjes toe en laat de soep nog 10 minuten doorkoken. Daarna de gare gehaktballetjes toevoegen. Op smaak brengen met zout en peper, uiteraard.

Hoort de wind waait...

...hier in huis zelfs waait de wind.

In het kustgebied komen zware tot zeer zware windstoten voor, meldt het KNMI, dat dan ook een weeralarm voor extreme weersomstandigheden heeft afgegeven. Een westerstorm met hagel, natte sneeuw en windstoten tot 120 km/uur.

Toch heb ik me buiten gewaagd, bijna onherkenbaar onder de capuchon. Hagelstenen vliegen je om de oren. In de winkelstraat is bijna geen mens te zien. Maar de bloemen- en groentenkramen hebben gewoon hun spullen uitgestald. En de zwerver zit, weggedoken onder een enorme paraplu, zoals gewoonlijk zijn krantje te lezen.

Bij de bloemenwinkels staan hyacinten opgesteld, die bijna uit de knop komen. En de bakker heeft aardbeientaart in de winkel staan. Er klopt niets meer van de traditionele seizoensindeling.

Om me heen hoor ik mensen vertellen dat ze last hebben van winterdepressies. Het koude jaargetijde dat alleen maar sombere buien oproept en bestreden dient te worden met een winterslaap (of een reisje naar een zonnig eiland).
Ik heb het zelf evenmin begrepen op al die nattigheid en al helemaal niet op koude. Toch vind ik dit hondenweer heimelijk eigenlijk ook wel leuk. Mezelf standhouden in de onverwachte windvlagen, de striemende regen de rug toekeren, de snijdende hagel voelen op mijn dikke jas: ondanks alles je door dit woeste weer niet door uit het veld laten slaan, dat is een heerlijk gevoel.