Over dertig jaar

Donkere wolken boven Umbrië - over dertig jaar een no-go-area

Een verjaardag is een mooie dag om eens vooruit te blikken. Niet naar morgen of volgende week, maar naar 2038! Het magazine Intermediair bracht namelijk onlangs een themanummer uit over ons leven over dertig jaar, wat mij aardig wat aanknopingspunten aanreikte (een geweldig nummer trouwens, met een interview met premier Mei Li Vos en bijbehorende portretfoto in 2038!)

Over dertig jaar....

• ... zijn onze banen niet geBangaloord (dat vinden we dan hopeloos ouderwets), maar geChengduud of misschien geManilaad. Chengdu - tot voor kort een provinciestad in China - geldt als de Silicon Valley van de toekomst. Ook voor journalisten is het niet ondenkbaar dat een deel van ons werk in het verre oosten verricht wordt, vertelde bedrijfsmediagoeroe Sak van de Boom ons vorige week tijdens zijn workshop voor ons bedrijf. Plaatsgebonden journalisten verzamelen gegevens (en worden zo meer researchers en dataverwerkers), tekstschrijvers aan de andere kant van de aardbol maken er een mooie tekst van.
• ... is Nederland een land van zilvergrijze levensgenieters geworden, die een welvarende tweedeleven-industrie draaiende houden.
  
• ... hebben huizenbezitters een 'omgekeerde hypotheek' op hun woning genomen, waardoor zij de waarde van hun huis langzaam te gelde maken. Niemand weet nog wat een 'pensioengat' is.
  
• ... blijven we langer leven dan ooit. Er is een geweldige vooruitgang geboekt met gepersonaliseerde medicijnen, die passen bij onze genetische profielen. Deze medicijnen werken veel effectiever dan de 'schot-hagel-medicijnen' van nu en vertonen minder bijwerkingen.
• ... is ons zorgsysteem minder arbeidsintensief dan nu, want een deel van de medische zorg kan op afstand worden uitgevoerd.
• ... ben ik zelf nog niet met pensioen. Dat hoeft ook niet, want het verschil tussen werken en niet-werken is vrijwel verdwenen. De meeste mensen zijn eigen ondernemer en verbinden zich voor een korte periode aan een bedrijf.
• ... beginnen oudere werknemers vaak een tweede carrière. Bijvoorbeeld op het gebied van zingeving, want daar is veel vraag naar.
  
• ... vinden we het idee van een tweede huis in Frankrijk, Spanje of Italië absurd. Vanwege de klimaatverandering zijn deze landen dor en bloedheet geworden. Groenland daarentegen is helemaal 'hot' en geldt als het nieuwe investeringsparadijs voor buitenverblijven, golfbanen en ander buitenvertier.

Mochten deze voorspellingen werkelijkheid worden, dan is ouder worden helemaal niet zo erg!

Dagdromen

Wolken als inspiratiebron

Voor iedereen die bereid is naar boven te kijken, geven de wolken gratis voorstellingen, vaak met onverwachte mise-en-scenes en dramatische wendingen. Zes manieren om in de wolken te raken.

1. Schilderswolken
Denkend aan Holland zie ik een openluchttheater vol wolken in allerlei soorten en maten. Op kunstenaars hebben de Nederlandse wolken in ieder geval een speciale aantrekkingskracht. Zo werd Jacob Ruysdael beroemd met zijn luchten op zijn schilderijen. De Ruysdaellucht is net als 'Rubensfiguur' een vast begrip geworden in de Nederlandse taal. De schilders van de Haagse school namen het licht als onderwerp voor hun schilderkunst. En ook Carel Willink gaf de donkere dreigende luchten een prominente plek in zijn werken.

2. Verzamelaarswolken
Wolken hebben prachtige namen, zoals castellanus voor een wolkensoort die eruit ziet als kanteeltorentjes. Hoge vederachtige wolken heten haarlok of windveer. De nimbus is de regenwolk, de velum is de sluier, virga een twijg en de lenticularis de amandelachtige wolk. De wolkenatlas bevat een Duitse verzameling, waar alle soorten en maten wolken geclassificeerd staan. Weerdeskundige Kees Floor heeft zijn eigen wolkenatlas samengesteld van de luchten in Noord-Kennemerland.

3. Weermannenwolken
Je zou zeggen dat voor weermannen wolken vooral requisieten zijn, maar in een interview las ik dat Erwin Kroll ook vooral in wolken geïnteresseerd is. Of het morgen wat kouder of wat warmer is, interesseert hem nauwelijks iets. Ze veranderen voortdurend van gedaante en zijn de voorbode van verandering.

''Het weer is de manier waarop de aarde zichzelf leefbaar houdt, energie, warmte en vocht van de ene plek naar de andere weet te brengen. En dat zie je allemaal terug in de wolken."
- Erwin Kroll

4. Schrijverswolken
De bovengenoemde Latijnse namen zijn zo mooi, dat alleen al een opsomming van die namen poëzie zijn. De schrijver Nescio liet zich inspireren door wolken, troostende tekenen in het landschap dat de eeuwigheid toch bestaat.

"En de vele vergulde toppen van herfstboomen en zomerboomen en al de wolken. Ik zou willen dat die leefden, dat dit vergankelijkste leefde zoo lang als de gedachte kan reiken, dat al dit teere, dat ik zelf zou leven zoolang als men Hollandsch kan lezen, zoo'n eenvoudig mannetje als ik ben, dat zou ik willen."
- Nescio in zijn Natuurdagboek, 1962

5. Documentairewolken
Documentairemakers Pieter-Rim en Maarten de Kroon filmden dagenlang de luchten bij het IJsselmeer en verwerkten die in hun film Hollands Licht. Het resultaat is een prachtige documentaire over de mythe van het speciale licht waarmee Nederlandse schilders beroemd geworden zijn.
De filmmakers proberen de vraag te beantwoorden of het Hollands licht veranderd is door de inpoldering van het IJsselmeer, waardoor de lichtweerkaatsing veranderd is. Het lijkt erop dat die vraag met ja beantwoord moet worden. Toch geeft de documentaire een heel trots gevoel over het unieke Nederlandse landschap vol water en wolken.

6. Meditatiewolken
Wolken zijn een geliefde bron voor meditatie. Dat biedt ingangen om geestelijk in de wolken te raken.

Veranderlijke muze

Volgens Niels ziet een geest eruit als een dun streepje - "zoiets als een kaars, maar dan dunner."

Ikzelf denk dat een geest er eerder uit ziet als een wolkje. En dan bedoel ik het soort goedaardige geesten dat voor inspiratie zorgt. In wolkvorm zijn ze er ineens. Soms blijven ze hardnekkig hangen aan de hemel, andere keren worden ze juist snel voortgeblazen door de wind. Als je ze wil 'vangen' in je herinnering moet je er meestal snel bij zijn, want ze kunnen zomaar van vorm veranderen. Of ze lossen op in het niets.

Hoe dan ook, wolkengeesten hebben allerlei verschillende karaktervormen. Dit langsdrijvende exemplaar hebben Marcel en Elvire gesnapt tijdens hun recente reis naar Chili en Argentinië. Een buitengewoon aandoenlijk zacht wolkje en tegelijkertijd zo te zien ook heel eigenzinnig. Ik sloot hem meteen in mijn hart.

In feite zie ik zo'n wolkje dus als een muze.

Ideeën zijn dope

Horeca en politie in Engeland hebben een experiment gedaan met chocola. In een uitgaanscentrum deelden ze chocolaatjes uit om agressie te bestrijden. Het geweld daalde op de eerste avond met zestig procent. Naar aanleiding van deze spectaculaire resultaten zijn ook Nederlandse politiekorpsen geïnteresseerd om hiermee te experimenteren.

In chocolade zit een soort geluksstofje, dat ons blijer maakt en dat dus blijkbaar ook agressieve gevoelens de kop in kan drukken. Chocolade biedt daarmee buitengewoon interessante perspectieven. Ik zie het al voor me: chocolade-automaten en tappunten voor warme chocolademelk in uitgaansgebieden. Niet een avondje stappen afsluiten met het halen van een ‘vette bek’, maar met chocolade-drugs. Eindelijk een excuus om repen met volle overgave te nuttigen.

Ik denk dat bij het krijgen van goede invallen ook zo’n stofje vrijkomt. Bij het spinnen van mooie gedachten ben ik minutenlang in de wolken. Eenmaal goed op gang, krijg ik zelfs de ene na de andere inval. Het vormgeven van denkbeelden geeft een enorme kick.

Ideeën zijn dope.

Denkbeeldige levensloop

15 september 2048
Goudkleurige bladeren dwarrelen traag naar beneden. De herfst valt vroeg in dit jaar, zie ik vanuit mijn bed. De hele zomer heb ik door de openslaande tuindeuren van mijn slaapkamer de planten zien groeien en bloeien. De oostindische kers heeft het lang volgehouden. Nu zijn de deuren dicht en moet ik mij licht oprichten om nog iets van de tuin te kunnen zien.
De laatste jaren heb ik alleen doorgebracht in dit buitenhuis. Mijn kleurrijke sierraden heb ik aan mijn kleindochters gegeven. Mijn memoires zijn opgetekend. Na mijn dood zullen mijn zoons dit laatste boek publiceren onder de naam Woorden op Wolken. Mijn leven is klaar.

Sterven doe ik op 81-jarige leeftijd in een buitenhuis in Amersfoort aan Zee. Zo heb ik bedacht in mijn denkbeeldige levensloop, naar een idee van kunstenaar Eric Wie. Hij bedacht een Curriculum Illusione, de tegenhanger van het Curriculum Vitae. In het CV staat een feitelijke terugblik op je leven, het CI bevat de dromen en plannen voor de jaren die nog voor je liggen.

Het is wel wat griezelig om mijn eigen sterfomstandigheden, ziekten die mij treffen en de tegenslagen voor mijn geliefden te voorspellen. Maar ook inspirerend. Zo weet ik dat ik over enige jaren met mijn werk nog eens een heel nieuwe koers insla, dat we nog grote reizen gaan maken naar het Verre Oosten, dat ik ga zingen bij een koor met wereldmuziek en dat ik nog diverse boeken ga schrijven. Vooral het Gekke-Soepen-Kookboek wordt een enorm succes. Eerst komen er jaren van creatieve ontwikkeling, schrijven en ontdekkingen, daarna breekt het tijdperk van reflectie en oogsten aan.

Het bedenken van mijn eigen toekomst geeft vooral ook het gevoel dat mij en mijn geliefden nog heel wat moois te wachten staat. Je heden vormgeven vanuit de toekomst, je zou er zomaar zin in krijgen.

Inspiratie voor een aangename pauze

Op wolken lopen
Altijd al op wolken willen lopen? Kijk bij Nupaca. En steun met de aankoop van een tapijt van de wol van deze ontzettend aaibare alpaca's meteen de maatschappelijk verantwoorde onderneming van Ronald (en de Peruaanse tapijtmakers natuurlijk).

Goede voornemens
Heb je goede voornemens om in 2007 mens-, dier en milieuvriendelijk te consumeren? En wil je daar ook nog eens blij van worden? Goede waar biedt leuke aanknopingspunten. (En via de site van 43things kun je jezelf er later aan herinneren of je die goede voornemens echt uitvoert!)

Gek filmpje
Wil je je even verbazen? Kijk naar deze inspirerende filmpjes. Vooral het filmpje over de tafeltennissers is geweldig!

Eigenwijsheid testen
Jij beweert dat je niet eigenwijs bent? Test het op deze website en druk vooral NIET op die rode knop!

Open Luchttheater

Denkend aan Holland zie ik een openluchttheater vol wolken in allerlei soorten en maten. Op het platteland in de Kop van Noord-Holland heb ik daar voor het eerst kennis mee gemaakt.

Voor iedereen die bereid is naar boven te kijken, geven de wolken gratis voorstellingen, vaak met onverwachte mise-en-scenes en dramatische wendingen. Bijna elke keer als ik de polders inreed, waren ze er wel: de gezellige oer-Hollandse schaapjes, de grijze somberaars of de zilveromrande regenwolken. Echte karakterrollen. Vooral het spel van de donkere donderbuien met zo'n ''uitzakkende" onderkant is in een wijds polderland fascinerend: dáár regent het, hier gelukkig (nog) niet...

Ik hou van het leven in de stad, maar het onbelemmerde uitzicht op de wolken mis ik soms wel. Zodra we ons even in een gebied met verre verten begeven, geniet ik met volle teugen van de luchtvoorstellingen. De afgelopen dagen ben ik in dit opzicht erg getrakteerd! Vooral de ijzige winterochtenden waren prachtig.

Je zou zeggen dat voor weermannen wolken vooral requisieten zijn, maar in een interview las ik dat Erwin Kroll ook vooral in wolken geïnteresseerd is. ''Het weer is de manier waarop de aarde zichzelf leefbaar houdt, energie, warmte en vocht van de ene plek naar de andere weet te brengen", zei hij. "En dat zie je allemaal terug in de wolken." Of het morgen wat kouder of wat warmer is, interesseert hem daarentegen geen bal.

Wolken zijn niet alleen de brengers van vocht. In landen waar water een welkome gunst van de goden is, doen wolken dienst als brengers van vruchtbaarheid. In vorm, kleur en omvang worden wolken bovendien geassocieerd met olifanten; wonderlijk genoeg mijn favoriete dier. De Hindoeistische god Indra heeft een olifant als rijdier. In zijn gedaante als regengod brengt Indra op een olifant de moesson in India.

Behalve met hun voortdurende gedaanteverwisseling heeft mijn fascinatie met wolken ook te maken met hun mogelijkheid tot versluiering. Ze verhullen iets. We vermoeden weliswaar dat achter de wolken de zon schijnt, maar zeker weten doen we het nooit. Nog een reden dus om die wolken scherp in de gaten te houden.

Wolkenbillen en grappenpieten

Sinds vanavond weten we ...

.... dat Zwarte Piet witte billen heeft (Dat heeft Niels vanochtend zelf gezien, toen een van de pieten voorover bukte... ''Ze waren zo wit als de wolken!")

.... dat de grappenpiet vanavond een zak met kadootjes voor de voordeur heeft gezet (Dat weten we omdat Niels een signalement heeft: hij droeg een groene veer op zijn muts. De kadootjes waren overigens wel écht!)

.... hoe je een zwarte-pietentoetje maakt. Jasper heeft het recept bedacht: eierkoek met een gezichtje van slagroom en pepernoten.

Wicky de Viking

Wicky de Viking is een van mijn helden. Hij begint niet meteen zoals zijn vader met stenen te sjouwen, maar gaat eerst even op een heuveltje liggen, naar de wolken staren, wat onder zijn neus kriebelen en dan ineens.... Sterretjes!
Die stenen sjouwt hij vervolgens niet zelf, maar hij bouwt twee bomen om tot katapult. En hij laat vervolgens die reuze-katapult het werk doen. Geweldig!

Creatief denken is het resultaat van allerlei complexe verbindingen die in je hersenen worden gelegd. Hoe meer soorten verbindingen je kunt leggen, hoe beter het resultaat. Dat betekent dus dat je ideeën de kans moet geven om op te borrelen. Dat had de aloude Wicky dus uitstekend in de gaten.