Trends spotten op Blue Monday

Blue Monday: sommigen brengen deze dag balend door, anderen kiezen voor de tegenaanval door te gaan trendwatchen.

Met ons samenwerkingsverband Unit-2 deden we het laatste: we grepen Blue Monday aan om nieuwe inspiratie op te doen voor 2013. 

We begonnen met een eigen speurtocht naar actuele trends. Dat deden we door kriskras op internet te surfen: doorklikken, associëren en de achterliggende trend vangen. Ook bekeken we beelden (zoals via Coolhunter) en benoemden we trends die ons al eerder opgevallen waren.

Een bundeling van enkele trends die we daarbij vonden:

1.    Informatieovervloed: grenzen voor onbegrensde mogelijkheden

De techniek geeft ons onbegrensde mogelijkheden, maar hoe regel je dat je over de juiste informatie beschikt?

Het wordt steeds lastiger om informatie goed te filteren en te selecteren. Door het enorme aanbod zoek je vaak wat je al kent, waardoor je meer risico loopt een tunnelvisie te ontwikkelen.
Bovendien is het niet gemakkelijk echt van nep te onderscheiden. Wat is waar en wat niet?

Het enorme aanbod leidt er ook toe dat we ongeduldig zijn. We willen geen lange teksten meer, maar snel iets lezen. Anders schakelen we door.

In reactie op de informatieovervloed hebben we nieuwe afspraken nodig hoe we omgaan met social media. Er verschijnen zones waar we geen social media gebruiken, zoals mobielvrije restaurants. In plaats van een modewinkel met stampende muziek komen er ook winkels waar je juist verleid wordt met rust.

In een hyperactieve samenleving kun je ’s middags uitgaan en ’s nachts naar de sportschool. Dat betekent dat je zelf een structuur moet vinden voor je dagindeling.

Wie leert ons daarmee omgaan? Misschien komt er wel een overvloedcoach. Of een datapiloot, die ons leert hoe je navigeert tussen alle verschillende data waarmee we te maken hebben.

2.    Eenvoud en maatwerk

In reactie op al die informatie verlangen we naar rust en kwaliteit. We willen meer puurheid, echtheid en eenvoud. In plaats van een samenleving die gebiologeerd is door groei, verlangen we naar een samenleving die kwaliteit centraal stelt.  Misschien komen er wel apps die ons een paar uur per dag tot rust dwingen.

Daar hoort ook meer maatwerk bij. Iedere doelgroep krijgt een aparte behandeling. Maar dat kan nog veel verder gaan. Waarom krijgen kinderen niet de beschikking over eigen snipperdagen, waarbij ze thuis hun eigen leerproces vormgeven?

Door de inzet van de techniek hebben we wellicht minder aandacht nodig van professionals. Een zorgrobot kan bijvoorbeeld taken van een verpleegkundige overnemen. Het contact met medici en verzorgers loopt daardoor terug. Maar het contact dat overblijft, wordt (hopelijk) wel beter.

3.    Het draait niet om leeftijd maar om leefstijl

Tegenstellingen verdwijnen als het om leeftijd gaat: een oudere kan net zo goed als een jongere zich snel de verworvenheden van de digitale wereld eigen maken. Daarentegen nemen andere tegenstellingen toe: tussen hoogopgeleide mensen met een gezonde leefstijl en laagopgeleide mensen met ongezond gedrag bijvoorbeeld.

Ook ontstaat er een nieuwe elite als het om opleidingsmogelijkheden gaat: de ene groep jongeren krijgt wel de kans om te gaan studeren, de andere groep niet. Anderzijds heeft die laatste groep wel steeds meer mogelijkheden om via internet op eigen kracht de benodigde kennis te verwerven. Voor ieder probleem bestaat wel een how-to-filmpje.

4.    Magisch realisme

Ook op het gebied van vormgeving zagen we trends. Zoals architecten, die gebruik maken van de vier elementen: waterstroompjes in huis, een metro-rolstrap tussen de ‘lava’ door en nog meer moois.

We signaleerden ook droomelementen in het hyperrealistische decor van de stad. Een stuk magie in ons dagelijkse leven. In het nieuws is het vervreemdende element eveneens terug te vinden: een huis dat gesloopt moet worden te midden van een gloednieuwe Chinese snelweg.

Vervreemding, sprookjesachtige elementen en dromen als tegenwicht of als aanvulling op de realiteit van alledag?

5.    Je huis als het centrum van de wereld

Dankzij de digitale mogelijkheden kunnen we vanuit ons eigen huis bijna alles doen: webwinkelen, bankieren, films huren, onderwijs volgen en nog veel meer. We gaan alleen het huis uit als we daar een goede reden voor hebben. Als we een ‘beleving’ willen, bijvoorbeeld.

Winkelstraten zullen daardoor drastisch van karakter veranderen. En snelwegen worden wellicht een stuk rustiger…

6.    Samenredzaamheid

Samen staan we sterk: coöperaties springen als paddestoelen uit de grond. We zoeken elkaar op voor coalities in steeds wisselende samenstellingen, bijvoorbeeld om gezamenlijk het onderhoud van speeltuintjes op ons te nemen.

We delen auto’s, gereedschap en vakantiehuizen, maar ook kennis en vaardigheden. Durf te delen in plaats van durf te vragen. Internet maakt dat alles gemakkelijker dan ooit.

We moeten ook wel zelf het initiatief nemen, want anders gebeurt er misschien helemaal niets. Zorg zelf voor je oude dag, want we kunnen niet verwachten dat de overheid dat wel regelt.

We wantrouwen oude instituties, zoals de politiek of instanties die liever grotere budgetten vrijmaken voor reputatiemanagement dan meer aandacht te besteden aan ethisch handelen. Tegelijkertijd is er vertrouwen in het collectief: we willen samen doen, iets bouwen en onze krachten bundelen

Na een inspirerend overzicht van trends van (inter-)nationale trendgoeroes bekeken we tot slot hoe we al deze trends vertalen naar ons eigen vakgebied.

Durf te delen. Samenredzaamheid, waar Unit-2 zelf al een schoolvoorbeeld van is. En helderheid leveren in een overvolle wereld. Woorden die nagalmden in onze oren.

We sloten de trendspotdag af met roze bubbels, waarbij nog meer ideeën opborrelden. En zo eindigde Blue Monday in Pink Monday. Wordt vervolgd!

Meer inspiratie?

Sigrid van Iersel (Verhaallijnen, Den Haag) is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en het gebruik van verhalen in teksten. Zij is auteur van de boeken Lenig Denken en Toverballen voor het Brein.

Tips ontvangen over ideeënontwikkeling en de kracht van verhalen in teksten? Vul dan hier je e-mailadres in voor de Verhalenmail en ontvang meteen het gratis e-book Zeven manieren om succes te boeken met verhalen.

Visual notes voor doe-het-zelvers

Het nieuwe boek Visual Notes van Kim Ravers is een praktische handleiding voor het maken van visuele aantekeningen. Duidelijk is belangrijker dan mooi.

De oermens had zijn grottekeningen, de Egyptenaren deden het met hiërogliefen en wij hebben visual notes.

Tekeningen zijn krachtige manieren om te communiceren. Beelden hebben namelijk veel voordelen: mensen die twee verschillende talen spreken, begrijpen hetzelfde tekeningetje.

Een tekening maakt in één oogopslag duidelijk wat er bedoeld wordt en komt direct tot de kern. Bij presentaties zien we dan ook steeds vaker visual writers als Kim Ravers, die live in beeld brengen wat er gezegd wordt, vaak op een geestige manier.

Van abstract begrip naar pakkend beeld

Tot zover de argumenten om beelden vaker in te zetten in onze communicatie. Hoe je dat toepast in de praktijk is voor niet-geoefende tekenaars een lastiger stap. Een beest tekenen dat in de verte op een stier lijkt zoals onze voorouders deden, lukt nog wel. Maar hoe vertaal je abstracte begrippen in pakkende beelden?

Abstracte begrippen maken immers een steeds groot deel uit van ons taalgebruik. We praten over efficiëncy, controle, duurzaamheid, klimaat, crisis en nog veel meer. Natuurlijk kun je ook teksten verwerken in visual notes, maar dan gaat de kracht van het beeld weer voor een deel verloren.

Mooier is om er een aantal metaforen voor te vinden, laat Kim Ravers zien in dit boek. Een stel basketballers symboliseert samenwerking, schaken staat voor strategie en bergbeklimmen voor een flinke uitdaging. Dat vergt oefening, want niet iedereen kan een abstract begrip gemakkelijk vertalen naar een concreet beeld.

Lezers die dit niet zomaar uit hun mouw schudden, vinden in dit boek tal van praktische tips om toch van start te gaan. Wacht niet totdat je voldoende moed verzameld hebt, houdt Kim Ravers de lezer voor. Begin gewoon. "Laat de inspiratie komen. Zet je hand op het papier, focus op wat je wilt vastleggen en laat de pen zijn gang gaan. Er komt altijd iets."

Laagdrempelige tips

Visual notes zijn interessant om een nieuw concept te pitchen of aantekeningen te maken tijdens vergaderingen maar ook voor alledaagse boodschappen- en to-do-lijstjes. Visuele CV's of een theoretisch concept: de mogelijkheden zijn eindeloos. Het boek bevat ook een voorraad kant en klare beeldideeën voor mindmappers die moeite hebben met de bijbehorende tekeningen.

Bovendien bevat het boek laagdrempelige tips om zelf de tekenpen te pakken, zoals het internetprogramma Draw a Stickman. Hiermee ervaar je op een amusante manier dat het helemaal niet zo moeilijk is om zelf snel een treffend beeld te bedenken. Uitproberen!

Wat ook helpt is de aanbeveling om ruimhartig cliché's te gebruiken. Het is niet voor niets een cliché geworden, want iedereen kent het beeld. Het gaat om duidelijk, niet om mooi of origineel, zegt Ravers.

De grootste verrassing is de vormgeving van het boek. Van kaft tot kaft bestaat de uitgave uit visual notes en handgeschreven tekstjes, inclusief de inhoudsopgave en het register. Zo levert Ravers in woord en beeld het bewijs dat het écht kan: in beelden en ondersteunende teksten alles duidelijk maken. Aan de slag dus!

Boekgegevens: Kim Ravers, Visual notes, slimmer communiceren met beelden. Haystack, 2012. Het boek is onder meer te koop bij managementboek.nl. Prijs: € 16,95.

Kim Ravers

Als visual writer helpt Kim Ravers bedrijven en organisaties om abstracte concepten of strategieën te concretiseren in één beeld. Ze heeft een eenvoudige missie: minder kletsen, meer zeggen. Meer informatie vind je op Customheartwork.nl

Meer inspiratie?

Sigrid van Iersel (Verhaallijnen, Den Haag) is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en het gebruik van verhalen in informatieve teksten. Zij is auteur van de boeken Lenig Denken en Toverballen voor het Brein. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch iedere nieuwe blogpost in je mailbox.

Omgaan met te veel ideeën in je hoofd

Mensen met een overvloedige hoeveelheid ideeën raken overspoeld door hun gedachten, waardoor er niets uit hun handen komt. Hoe kun je toch effectief omgaan met veel ideeën in je hoofd?


"Waar zit de uitknop?", verzucht een man vaak bij zichzelf. Hij was een van de vijftig deelnemers, die vorige week in Delft meedeed aan een bijeenkomst voor hoogbegaafde volwassenen, die georganiseerd was door het Instituut Hoogbegaafde Volwassenen (IHBV)

Hoogbegaafden zijn vaak scherpe observators en snelle denkers. Ze zijn goed in associëren en combineren. Ze treden gemakkelijk buiten de gebaande paden, ontpoppen zich als onafhankelijke denkers en stellen regels ter discussie. Ze kunnen vaak geen eenduidig antwoord geven op een doorsnee vraag, omdat ze een heleboel mogelijke denkrichtingen zien.

Dat alles levert vaak een overvloed aan nieuwe ideeën op.

Veel hoogbegaafden houden echter hun mond vanwege nare ervaringen in het verleden. Hun leidinggevende voelt zich bedreigd door zoveel slimheid, anderen kunnen niet uit de voeten met de vage en grote hoeveelheid ideeën. Of ze worden niet geacht mee te denken, omdat de 'afdeling innovatie' de nieuwe ideeën al bedenkt....

“Ik hou al tien jaar de ideeën op mijn werk voor mezelf", zei een van hen. "Ik krijg er geen credits voor. Of ze doen er dingen mee die voor mij niet interessant zijn.”

Ondertussen hebben hoogbegaafden niet altijd in de gaten dat hun idee best bijzonder is. Zelf vinden ze vaak dat hun idee erg voor de hand ligt. Als we zonne-energie kunnen benutten, dan moet dat ook gelden voor bliksemenergie, had een deelnemer bedacht. "Met de elektriciteit van een blikseminslag kun je dertig huishoudens van stroom voorzien. Maar dat zal vast wel eerder bedacht zijn...”

Heb jij ook last van te veel ideeën? Dan kun jij ook je voordeel doen met de tips die hoogbegaafden op deze bijeenkomst met elkaar deelden.

1. Te veel ideeën

Hoogbegaafden hebben vaak last van enorme drukte in hun hoofd. Dat uit zich soms in slapeloosheid of erger. “Soms ben ik zo aan het denken dat ik er misselijk van word", zei een deelnemer. "Ik ga regelmatig in een verduisterde kamer zitten om mijn hoofd tot stilte te brengen. Naar het strand gaan helpt niet, want dan zit ik alweer na te denken over de manier waarop golven over elkaar heen lopen.”

Oplossing:
Sommigen hebben baat bij yoga of een wandeling in de natuur om de ideeënstroom tot stilstand te brengen. Anderen noteren hun invallen meteen en organiseren zo rust in het hoofd. “De smartphone vind ik geweldig, want die heb ik altijd bij de hand”, zei een deelneemster.

2. De ideeën zijn moeilijk te verwoorden

Hoogbegaafden denken vaak sterk associatief of ze zien hun idee als een groot beeld voor zich. Ze vinden het lastig om er woorden aan te geven en zo hun idee voor het voetlicht te brengen. “Ik praat heel snel, vaak van de hak op de tak”, vertelde een deelnemer. “Als ik mijn idee langzamer moet uitleggen, raak ik volledig de draad kwijt."

Oplossing:
Schakel een andere persoon in als tolk, die jouw ideeën vertaalt voor anderen. Zo’n persoon is open, eerlijk en nieuwsgierig. Het is gemakkelijker om ideeën te vertellen aan mensen die doorvragen en niet met het idee vandoor gaan.

3. Ideeën bezorgen de omgeving overkill

De omgeving kan de grote hoeveelheid ideeën vaak niet aan. Collega’s zitten niet te wachten op een ‘cognitieve uitdaging’, verwoordde een deelnemer zijn probleem.

Oplossing:
Het komt erop aan anderen niet te overdonderen met een compleet plan. Dat vergt communicatieve vaardigheden. Vraag  aan anderen of ze het probleem herkennen en er ook ideeën over hebben. Laat anderen meedenken. “Ik ga na een vergadering bij iemand langs en stel vragen", zei een deelneemster. "Dan voeg ik vervolgens iets toe in de richting die ik heb bedacht. Het gaat in kleine stapjes.”

Zoek er woorden bij, evenals een herkenbaar beeld, suggereerden andere deelnemers.  Begin met het probleem duidelijk te maken: waar zit de pijn? Vertel waar het idee vandaan komt. Voor wie is het idee een oplossing?

Kortom: neem anderen mee in je idee. Zet een stap terug terwijl je zelf al ver vooruit bent. “Als je vraagt om positieve of constructieve aanvullingen dan krijg je die ook terug”, aldus Noks Nauta van het IHBV.

4. Je moet je ideeën ook zelf uitvoeren

Veel hoogbegaafden kampten tot slot met nog een ander probleem: wie een idee naar voren brengt, moet het vaak zelf uitvoeren. Velen vinden uitwerken echter saai en zijn daar niet in geïnteresseerd, omdat ze voortdurend nieuwe ideeën krijgen. “Ik wil niet veroordeeld worden om het uit te werken”, aldus een deelnemer, die daarom liever zijn mond houdt.

Oplossing:
Hoogbegaafden met een overvloed aan ideeën floreren op een passende plek in een organisatie, waar ze 'los' mogen gaan. “Er is niets mooiers dan deelname aan een denktank”, aldus een deelnemer. “Ik mocht brainstorms leiden. Eindelijk had ik een uitdaging. Laat ons spuien en maak er gebruik van."

Heb jij ook ervaringen met te veel ideeën? En hoe ga je daarmee om? Schrijf hieronder je reactie!

Verder lezen:

• Interview met Noks Nauta: Als je ergens vastloopt, is er altijd een uitweg 

Lees ook het volgende artikel

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Gebruik citaten om inspiratie op te doen

Citaten van beroemdheden zijn krachtige blikopeners: ze geven je een nieuwe blik op de wereld om je heen. Handig om te gebruiken als je inspiratie nodig hebt.

Citaten van bekende of minder personen die precies van toepassing zijn op een bepaald onderwerp hebben een bijzondere overtuigingskracht. Ze verwoorden een kern, die waarachtiger is dan een gewoon stukje tekst. Ik verwerk citaten dan ook graag op mijn weblog of in mijn boeken. In de levensverhalen die ik schrijf kan een krachtig citaat precies het levensmotto van de hoofdpersoon verwoorden.

Citaten behoren tot gereedschap van iedere verteller

Deze citaten duikel ik op in allerlei boeken en tijdschriften. "Een boek waaruit geen citaten te halen zijn is geen boek, maar een stuk speelgoed", om het met Thomas Love Peacock te zeggen. Ook management- en trainingsboeken bevatten vaak passende citaten. Dat hoeven zeker niet allemaal literaire hoogstandjes te zijn of gewichtige citaten uit de klassieken. Popsongs kunnen ook heel treffend een kern verwoorden of een mooie kwinkslag geven.

"Een beeld spreekt 1000 woorden, een citaat bespaart duizend woorden", zegt trainer/presentator David Bloch. Citaten horen net als anekdotes volgens hem in de gereedschapskist van iedere professionele verkoper te zitten. En van iedere verteller, voeg ik daar zelf aan toe.

Een verbindend citaat voor een artikel of een magazine

In de (bedrijfs-)journalistiek ligt er nog een terrein braak als het om de toepassing van citaten gaat. Waarom niet een aansprekend citaat als verbindend thema door een artikel of zelfs een heel blad? Een oneliner als invalshoek voor een artikel of fotoreportage? De mooiste citaten vanuit een organisatie bij elkaar in een rubriek?

Citaten, spreuken en gezegden bieden ook mooie ingangen om nieuwe ideeën te genereren. Een citaat of gezegde, liefst zo visueel mogelijk, kun je in een brainstormsessie gebruiken als opstapje voor nieuwe ideeën. Lees daarvoor dit stukje van het COCD.

Wil jij ook vaker citaten gebruiken? Kijk om je heen of je passende uitspraken kunt vinden, bijvoorbeeld op gespecialiseerde websites als Citaten.net. Al grasduinend duiken er vanzelf pareltjes op, die een blogstuk of artikel kunnen besluiten. Zoals deze van Gummbah. "Toch jammer dat alles relatief is."

Verder lezen:

• Wat een levensmotto over jou ontsluiert
  

Mis mijn volgende artikel niet!
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Zes noodzakelijke stappen voor goede ideeën

Hoe laat je je ideeën stromen? Hoe zorg je voor een schat aan ideeën waar je uit kunt kiezen? En hoe zorg je ervoor dat jouw idee uitspringt boven de rest?
Om hiermee aan de slag te gaan, is het zinvol je eerst te verdiepen in de onderliggende vraag: hoe ontstaat een idee eigenlijk? Veel mensen denken dat een idee van buiten komt: een geniale ingeving of een plotselinge bezieling. Om die bijzondere gewaarwording te ontvangen, moet je ‘heel creatief’ zijn of over andere bijzondere eigenschappen beschikken.

“Mensen die op inspiratie wachten, zijn de grootste stakkers die er zijn”, zei Simon Vestdijk ooit. Dat klopt, want de waarheid is veel simpeler. Inspiratie komt niet van buiten, maar zit al in onszelf. We hebben twee belangrijke vaardigheden nodig om deze bronnen naar boven te laten komen. De eerste is het vermogen om oude dingen te combineren tot nieuwe dingen. Het leggen van nieuwe verbanden is een mentale gewoonte, die je onder de knie kunt krijgen. Door te leren om soepel te associëren, bijvoorbeeld. De tweede vaardigheid is het vermogen om de tijd te nemen om ideeën te laten rijpen en naar boven te laten komen. Ook dat is een vaardigheid die je gemakkelijk kunt leren.

Hoe kom je nu tot een nieuw idee? Daarvoor doorloop je de volgende stappen:
1. Verzamel ruwe diamanten

• Informatie is het ruwe materiaal waar ideeën uit geboren worden. Die verzamel je door veel lezen, rond te kijken, te praten en op andere manieren een actieve interesse te tonen in de wereld om je heen. Je vult op deze manier als het ware je schatkamer, waar je later ruimhartig uit kunt putten. Daarnaast zoek je ook specifieke informatie over het onderwerp waar jij je mee bezig houdt.

2. Houd je verzameling bij

• Om je informatie- en ideeënverzameling bijeen te brengen, kun je diverse systemen gebruiken. Een notitieblokje is in ieder geval onontbeerlijk. Ook Evernote biedt goede diensten. Zelf gebruik ik ook mijn weblogs als een manier om ideeën te verzamelen en op een gemakkelijke manier terug te vinden.
• Zoek naar je eigen manier om er een systeem in aan te brengen, zodat je onderwerpen gemakkelijk terug kunt vinden. Gebruik bijvoorbeeld trefwoorden, een eigen indexsysteem of kleuren.

3. Rijg je kralensnoer

• Je notities, knipsels en andere verzamelingen vormen je inspiratiebronnen. Maar ook in je geheugen zit een schat aan materiaal opgeslagen: herinneringen, geuren, flarden, associaties en nog veel meer.
• Zoek je ideeën voor een concreet vraagstuk? Werk je gegevens door, draai het om en kijk hoe je het samen kunt brengen. Zoek niet direct naar de betekenis, maar kijk er naar vanuit diverse invalshoeken. Door je materiaal tot je te nemen, ontstaan er waarschijnlijk vanzelf al enkele ‘toevallige verbindingen’. Schrijf alles op, ook als het op het eerste gezicht gekke of vreemde ideeën zijn. Hoe meer je de informatie doorkneedt, hoe beter je het begrijpt, hoe makkelijker het is om verbanden te leggen. En hoe meer ideeën je krijgt.

4. Laat je informatie een tijdje bubbelen

• Om het onderbewuste zijn werk te laten doen, is het goed om afstand te nemen van je materiaal of je vraagstuk. Pas als het ’s nachts helemaal donker is, kun je de sterren zien. Zo is het ook met het onderbewuste: pas als de dominante gedachten uit beeld zijn, komen de onderliggende gedachten bovendrijven.
• Er zijn veel verschillende manieren om in die toestand te komen, maar het is in ieder geval van groot belang om achter je computer vandaan te komen en compleet wat anders te doen. Trakteer je brein op een pauze en neem afstand: ga lezen, luister naar muziek, mediteer of wandel. Doe een computerspelletje.
• Breng tijd door in de natuur en wees je bewust van je omgeving. Door de omgevingsindrukken en de beweging activeer je beide hersenhelften, waardoor er in je hersenen nog meer verbindingen gelegd worden. Of doe net als Archimedes en stap in een warm bad voor je eigen Eurekamoment.

5. Zoek verder

• Als de ideeën komen, lijkt het net alsof ze van nergens komen. Dat is de beroemde AHA-erlebnis: het antwoord schiet je ineens te binnen. "De blokkade breekt ineens in stukken", zei een illustrator deze week tegen me. Als dat niet gebeurt, schrijf de beste ideeën op die wel in je opkomen.Als het nog niet echt goede ideeën zijn, moet je idee nog verder aangescherpt en vormgegeven worden. Zoek in dat geval meer informatie, praat er met anderen over en slaap er nogmaals een nachtje over.
• Of bekijk je vraagstuk met andere ogen. Er bestaat een mooi verhaal over Indianen, die niet meer wisten waar ze moesten jagen. Ze hadden al hun vaste routes al gehad, maar nergens was nog wild te vinden. Vol frustratie keerden ze terug bij hun leider. De leider pakte een gedroogd stuk leer en kreukelde het. Bij het rechtstrijken van het stuk leer bleken de vouwlijnen samen een soort landkaart te vormen. Ga hier zoeken, zei de leider. De jagers gingen weer op weg en vonden nu wel genoeg dieren om op te jagen. Door de ‘landkaart’ die zij meegenomen hadden, zagen ze het landschap met andere ogen.

6. Deel je idee en ontwikkel het verder

• Laat je idee aan anderen zien om te zien wat zij ervan vinden. Zij kunnen dingen toevoegen en beter maken. Dat kan nieuwe ideeën opleveren, zodat het nog beter wordt.
• Wees niet te snel tevreden en borduur voort op je eerste ideeën en inbreng van anderen, zodat je idee uitspringt boven de rest. Wat succesvolle ideeën onderscheidt van gewone ideeën is dat de bedenkers er tijd en doorzettingsvermogen in steken.
• Dwalingen en mislukkingen horen erbij. Wees daar dus niet bang voor, maar doe er je voordeel mee. Samuel Beckett zei: "No matter. Try again. Fail again. Fail better."

Verder lezen:

• Hoe je signalen vanuit je onderbewuste oppikt
• In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je ideeën en oefeningen om je denkvermogen op te rekken, onder meer door omkering of perspectiefwisseling. Het boek is onder meer te koop bij Managementboek.

Woordtreintjes bouwen

Kinderen kunnen eindeloos blokjes of doosjes achter elkaar leggen en zo meterslange treintjes bouwen. Zo kun je ook woordtreintjes vormen, losse woorden die je al associërend aan elkaar klikt.

"Ik ben helemaal niet creatief", hoor ik mensen om mij heen regelmatig zeggen. Ze denken dat creativiteit een bepaald talent is. Daar geloof ik niets van. 'Creativiteit is een keuze, geen gave', zoals de lijfspreuk van ontwerper Bart Knegt luidt. Daar ben ik het van harte mee eens.

Zoals het woord 'keuze' al aangeeft, kun je zelf besluiten of je creatief bent of niet. En als je dit niet gelooft, kun je in ieder geval besluiten om je creativiteit verder te ontwikkelen. Hoe je dat doet, beschrijven we in het boek Lenig denken (zie onderaan dit bericht), waar we op dit moment de laatste hand aan leggen.

Eén van die dingen die je gemakkelijk zelf kunt oefenen is associëren. Nieuwe gedachten zijn het gevolg van nieuwe verbindingen in je brein. Hoe soepeler je die nieuwe verbindingen kunt leggen, hoe gemakkelijker je ideeën krijgt. Als je dus handigheid krijgt in associaties leggen, word je vanzelf creatiever. Simpel!

Iedereen heeft associaties, want ze maken deel uit van ons dagelijks leven. Je ziet bijvoorbeeld je autosleutels liggen. Je denkt: auto - tanken - meteen een bloemetje kopen - verjaardagsfeestje - oppas regelen voor de kinderen. Om creatiever te worden ga je deze handigheid tot associëren verder uitbreiden, bijvoorbeeld door bewust verbanden te leggen tussen woorden die op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken hebben. Deze woordreeksen zou je woordtreintjes kunnen noemen.

Associaties heb je altijd bij de hand. Het is een voorraad vol ideeën waarin je eindeloos kunt graaien en die je zonder beperkingen kunt aanvullen.

1. Pak eens een woordenboek en sla het open op een willekeurige plek. Met het woord waar je oog toevallig op valt, maak je een reeks associaties.

2. Via internet kun je je abonneren op een 'woord van de dag', bijvoorbeeld van Van Dale. Zo krijg je iedere dag een woord aangereikt, waarmee je kunt associëren. Schrijf bijvoorbeeld een klein verhaaltje, waarin dit woord voorkomt.

3. Als je staat te wachten - voor de kassa, in de file, voor een stoplicht - kijk dan eens in het rond naar een opvallend voorwerp. Associeer daarmee verder. Voor je het weet ben je in gedachten heel ergens anders beland.

En nu jij:
Wat is jouw associatie bij het woord creativiteit?

Verder lezen:

• Verras jezelf met iets onverwachts
• Creatief denken kun je leren

Creatief denken kun je leren

Het valt dus toch te leren, creatief denken. Dat je geen hippe vogel met visionaire gedachten en een voorstuwende ideeënstroom hoeft te zijn beschreef ik al eerder. Maar dat je creatief kunt worden door simpelweg te oefenen, te trainen en te doén, is toch wel weer aardig om te ervaren.

Bij een training van Creasense bedachten we vanmiddag meer dan honderd oplossingen om een in het slop geraakte lollyfabriek er bovenop te helpen door een nieuwe hype te ontketenen. Van lolly's met gekleurde stokjes tot lolly's die je je eigen smaak kunt geven, van zelf te ontwerpen wikkels tot supergezonde liksnoepjes.

De ideeën ontstonden zo razendsnel, dat we ons afvroegen waarom dit soort vondsten niet al veel eerder bedacht zijn. Lolly's die je eerst moet oplikken voordat je de knikker kunt gebruiken die in het hart verwerkt zit (en waarvan je steeds meer kleuren ontdekt als je aan het likken bent!), dat zou meteen de opvolger van de Smurfenrage kunnen worden. En het mooiste idee: de stokjes vormen een soort Knexx-systeem dat in elkaar gezet kan worden. Lollylikkers moeten er dus meerdere van sparen om er iets mee te kunnen bouwen. Als dat de verzamelwoede niet aanwakkert!

Dit alles was simpelweg het resultaat van vrij associëren, doordenken op vondsten van anderen en af en toe aangewakkerd door een invalshoek-van-buiten: denk klein, denk groot, een voorwerp dat nieuwe associaties oplevert.

Op internet - uiteraard - zijn hulpmiddelen om je daarbij terzijde te staan. De Ideeëngenerator en de Denkmachine helpen om systematisch nieuwe invalshoeken te kiezen.

Niemand hoeft nog creatief te zijn. Ideeën verzinnen is gewoon een kwestie van hard werken.