Help, ik zit helemaal vast in mijn creatieve project!

Wat doe je als je helemaal vastzit met je idee? Opruiming houden! Vijf manieren om een doorstart te maken met je creatieve project.

Je kunt de mooiste ideeën hebben en de grootste idealen. Maar dat is pas het beginpunt. Uiteindelijk gaat het om de uitvoering.

En dat is waar veel ideeënbedenkers mee kampen, bleek onder meer uit het grote aantal reacties op mijn vorige blogpost Omgaan met teveel ideeën in je hoofd. Veel ideeënbedenkers lopen namelijk vroeg of laat tegen blokkades aan bij die uitvoering.

Daarom deze week enkele manieren om een doorstart te maken als je helemaal vastzit in je creatieve project. Ik noem er hier vijf.

1. Eerste Hulp bij Blokkades (EHbB): gebruik je ideeënlogboek

Schrijf ieder idee op dat in je hoofd op komt, op ieder moment van de dag. Leg jezelf hierbij geen enkele beperking op. Alle ideeën zijn goed, of het nu losse flarden zijn of niet.

Deze notities zijn je Eerste Hulp bij Blokkades. Als je vastzit, blader je gewoon in je logboek en lees je je eerder gemaakte notities terug. Een oud idee kun je misschien gebruiken voor een probleem dat je nu probeert op te lossen. Of je gedachten raken op een andere manier geprikkeld, zodat je weer de draad oppakt van je creatieve project.

2. Houd opruiming in je hoofd

Ga droedelen: maak losse krabbels die je tamelijk gedachteloos op papier zet. Al krabbelend maak je je hoofd leeg, waardoor je gemakkelijk nieuwe inspiratie krijgt.

3. Neem een ideeëndouche

Veel mensen krijgen ideeën als ze in de douche staan. Je raakt ontspannen zodat er gemakkelijk nieuwe gedachten naar boven komen. Je neemt even afstand en het gaat weer stromen. Dus waarom zou je niet een ideeëndouche nemen om jezelf weer op gang te helpen?
Een andere activiteit waarbij je los komt van je denkwerk kan natuurlijk ook. Denk bijvoorbeeld aan hardlopen, zwemmen, fietsen of tuinieren.

4. Doe het tegenovergestelde

Zit je je uiterste best te doen een geweldig ontwerp te maken? En zie je niet meer hoe je verder moet?  Leg je werk opzij en probeer vijf minuten lang het allerslechtste ontwerp te maken dat je kunt bedenken. Uit al je frustraties en maak het zo verschrikkelijk mogelijk.

Wat gebeurt er: door je bedenksels schiet je al snel in de lach. Grote kans dat je dit al over je blokkade heen helpt.

Tegelijkertijd kan het zomaar gebeuren dat er best een goed idee ontstaat uit je 'allerslechtste ontwerp'. Bouw daarop voort zodat je je doel alsnog bereikt.

5. Regel een maatje

Veel mensen zijn creatiever als ze samenwerken met andere mensen. Dus zoek een partner met wie je kunt sparren als je vastzit. Alleen al je idee onder woorden brengen helpt je om te merken waar de zwakke plekken zitten en waar je de draad weer kunt oppakken.

Wat mij altijd goed helpt is het verzetten van de gedachten: met een praatje, een wandeling, tekeningetjes maken of een totaal andere werkzaamheid doen. Bijna altijd kan ik daarna weer verder.

Natuurlijk zijn er nog meer manieren om je blokkades uit de weg te ruimen als je vastzit. Hoe pak jij dat aan?

Ik lees het graag in de reacties!

Excelleren met ideeën

Meer en bétere ideeën vinden om successen te boeken in je werk? Dan is het programma Excelleren met Ideeën iets voor jou. Lees hier meer over dit gloednieuwe programma, waarmee je je inspiratiebronnen ten volle leert gebruiken, je grenzen verlegt en je ontvankelijkheid voor ideeën vergroot.

Lees ook het volgende artikel

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en de toepassing van verhalen in teksten. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Dagdromen als Darwin

Lanterfanteren, mijmeren en dwalen gelden niet als productieve uren. Charles Darwin dacht daar anders over.

"People don’t come to church for the preaching, of course, but to daydream about God”, zei de Amerikaanse schrijver Kurt Vonnegut eens. Als hij het bij het rechte eind had, valt er te vrezen voor de hoeveelheid dagdromen in deze tijd. We brengen in ons land immers veel minder tijd door in kerken dan enkele decennia geleden.

Ook andere natuurlijke momenten om te dagdromen worden steeds schaarser. In de trein staart bijna iedereen naar het beeldschermpje van zijn mobiele telefoon of laptop in plaats van naar het voorbij glijdende landschap. We zijn overal en altijd bereikbaar voor vrienden en bekenden via Facebook, e-mail of Twitter. En als we zelf niet op zoek zijn naar afleiding, dan krijgen we het wel toegeworpen. Wie bijvoorbeeld op Schiphol bij de bagageband staat te wachten op zijn koffer, ziet op een beeldscherm allerlei nieuwsfilmpjes en reclame langs flitsen.

Het lijkt erop dat ieder wachtmoment gevuld wordt met informatie, commerciële boodschappen of vermaak. Dat heeft een keerzijde: met steeds meer afleiding om ons heen is het steeds moeilijker om de gedachten te laten dwalen. En dat is jammer, want uit onderzoek naar hersenactiviteit blijkt dat dagdromen een belangrijke rol speelt bij de organisatie van ons brein en probleemoplossend denken. Dagdromen is bovendien belangrijk om een ontvankelijke geestestoestand te raken voor creatieve invallen.

Een prachtig voorbeeld waar afzondering en stilte toe kunnen leiden geeft Charles Darwin. Hij woonde eerst in Londen midden tussen de andere natuurwetenschappers. Om gezondheidsredenen moest hij echter in september 1842 verhuizen uit de stad. Hij kwam terecht in het afgelegen Engelse dorp Downe, waar hij een zeer teruggetrokken leven leidde.

Afzondering was voor Darwin een zegen

Achteraf gezien was dat een zegen. Zijn slechte gezondheid spaarde hem voor afleidingen van sociale contacten en uitgaan, schreef hij later in zijn autobiografie. Vertraging was een groot voordeel geweest bij het schrijven van zijn wetenschappelijke werk, concludeerde hij.

Was hij ook tot zijn baanbrekende ideeën over natuurlijke selectie gekomen als hij in onze huidige tijd vol afleiding geleefd had? Darwin had mijmeren in ieder geval tot een dagelijkse activiteit verheven. Achter zijn huis was een smal pad – de Sandwalk genoemd – waar hij dagelijks langzaam rondwandelde. Minstens één keer per dag liep hij met zijn hond Polly enkele cirkels over dit rondlopende pad.

Geef je onderbewuste de kans

Wat Darwin kan, kunnen wij ook. Op het eerste gezicht lijkt het niet erg productief als je je werkplek verlaat en misschien zelfs je mobiele telefoon uitzet. Maar dat is schijn: helemaal ‘unplugged’ geef je je onderbewuste de gelegenheid tot nieuwe inzichten te komen. Door simpele bezigheden als afwassen, wandelen, dagdromen of onkruid wieden neemt de activiteit van de linkerhersenhelft af en heeft de rechterhersenhelft min of meer vrij spel.

Mijmermomenten en afzondering kun je zelf inbouwen. Ik hoorde laatst een verhaal van een groep collega’s, die zich ergerde aan hun compleet volgeplande werkdagen. Ze lieten daarom hun secretaresses ‘procrastinatieoverleg’ inboeken. De secretaresse deed braaf wat haar wat opgedragen was, zich niet bewust van het feit dat ‘procrastinatie’ simpelweg uitstelgedrag betekent.

Tijdens het procrastinatieoverleg ging de groep collega’s heerlijk lunchen. En dat leverde ongetwijfeld een paar frisse ideeën op.

Verder lezen:

• Inspiratie nodig? Ga ijsberen
• Koester je wachtmomenten
• Trakteer je brein op een pauze

Leer lenig denken

Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet

Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Smoor je innerlijke criticus

'Ik ben bang om het verkeerd te doen.' 'Ik heb geen tijd.' 'Dit is te moeilijk voor mij.' 

Komen deze zinnen je bekend voor? Dan heb jij ook een innerlijke criticus: een zeurderig stemmetje in je hoofd dat probeert je tegen te houden iets nieuws te bedenken.

Elke keer wanneer jij goede moed hebt verzameld om aan iets te beginnen, duikt hij op. Een innerlijke criticus zegt zinnen als:

• Jij bent helemaal niet creatief.
• Wie denk jij wel dat je bent dat je iets moois kunt maken?
• Waarom zou jij iets bedenken dat beter is dan een ander?

Het zal je duidelijk zijn: als je naar deze lastpak luistert, komt er niks uit je handen. Het resultaat is vaak allerlei uitstelgedrag: je doet allerlei andere klusjes behalve het voorgenomen werk of de uitvoering van je idee. Maar ondertussen blijft het bij jou van binnen knagen dat je niet doet wat je wilt doen.

Gelukkig zijn er enkele manieren om je innerlijke criticus het zwijgen op te leggen. Zo noemt Marelisa Fabréga in het artikel 4 ways to silence your inner critic enkele interessante manieren, waarop onderstaand stuk gebaseerd is.

1. Stel het kritische oordeel uit
Je innerlijke criticus is niet alleen een vervelend wezen, maar ook een stemmetje dat je probeert te behoeden voor miskleunen. Je hoeft hem niet helemaal te verwerpen, want hij kan een waardevolle bijdrage leveren in een latere fase van je project.
Hij kan bijvoorbeeld kijken of de uitvoering van je ideeën soepel loopt of beoordelen of je wel aan alles gedacht hebt. Je wilt alleen voorkomen dat hij bij het begin al met kritische oordelen komt, waardoor je voortijdig de moed verliest.

Behandel hem als je maatje, die het prima met je voor heeft. Dus zeg tegen je innerlijke criticus zinnen als: 'ik maak een beginnetje en daarna laat ik jou ernaar kijken.'

2. Hak je project in stukjes
Je hebt je voorgenomen iets te schrijven of een idee te bedenken, maar je blijft je papieren sorteren, op internet surfen of je wasgoed opruimen. Je innerlijke criticus heeft je waarschijnlijk verteld dat het moeilijk wordt of dat het veel werk is. Dat zijn geen aansporingen om met je voorgenomen werk te beginnen.

De oplossing? Hak je project in kleine onderdelen en voer vervolgens één stukje uit. Zeg tegen je criticus: 'ik doe alleen maar dit kleine onderdeeltje.' Het voelt alsof de taak makkelijker is en beter te hanteren.

Als je bijvoorbeeld een plan moet schrijven, zet je eerst wat losse ideetjes op papier. Daar zoek je vervolgens uitgebreidere informatie bij. Als je eenmaal op gang bent gekomen, komt de muze meestal vanzelf langs. Je hebt vervolgens de natuurlijke neiging om door te gaan, want je hersenen willen succes ervaren en houden van een gevoel van afronding.

Schrijfster Annejet van der Zijl, bekend van succesvolle boeken als Sonny Boy en Anna, past een soortgelijke truc toe. Zij zegt tegen zichzelf dat ze mag mislukken. Ze hoeft geen nieuwe bestseller te schrijven; ze begint alleen aan een nieuw boek omdat ze zichzelf vertelt dat ze dit werk zo leuk vindt. "Als ik op een dood spoor beland, heb ik toch een leuke tijd gehad."

3. Moedig jezelf aan
Houd je van drastischer ingrepen? Pak dan je innerlijke criticus op en gooi hem radicaal uit je gedachten. In zijn plaats zet je een nieuw stemmetje neer die je complimenten geeft en je regelmatig laat zien wat je goed doet.

Om alleen naar dit positieve stemmetje te luisteren, zijn er enkele trucjes. Bezorg jezelf aanmoedigingen, bijvoorbeeld door briefjes met positieve teksten op te hangen. Maak een lijst van je eerdere successen. Kies een mascotte, die jouw grootste fan vertegenwoordigt.

Of spreek zinnen uit in de tegenwoordige tijd, waarin je op een positieve manier je boodschap aan jezelf verwoordt en vaak herhaalt. Bijvoorbeeld: 'ik heb goede ideeën'. Je gaat er vanzelf in geloven.

Helpt dit jou? Heb jij andere manieren? Ik lees graag je ervaringen!

Meer inspiratie?

Sigrid van Iersel (Verhaallijnen, Den Haag) is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij is auteur van de boeken Lenig Denken en Toverballen voor het Brein en ontwikkelaar van het online trainingsprogramma Excelleren met Ideeën.

Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Aan de slag met je plannen

Het begin van het nieuwe jaar is het moment dat velen van ons massaal goede voornemens maken. Plannen om er een inspirerend jaar met creatieve activiteiten van te maken, bijvoorbeeld. Ik schat in dat het gros van deze mensen deze week hun eerste inzakmomentje beleeft. Tijd voor wat peptalk!

Voornemens kun je je iedere dag opnieuw maken; daar hoeft het geen 1 januari voor te zijn. Als het bij plannen maken blijft, zullen ze immers nooit werken, welk moment het ook is. Dóen is het belangrijkst!

Een open deur? Dat er voor creatief werk noeste arbeid nodig is, wordt nogal eens onderschat. Bij het woord creativiteit denken we vaak allereerst aan vrijheid en regels doorbreken, terwijl discipline en doorzettingsvermogen minstens zo belangrijk zijn. Mozart componeerde in zijn korte leven enorm veel muziekstukken, maar hij werkte daar ook hard voor. Op 28-jarige leeftijd waren zijn handen vervormd door de uren die hij aan musiceren en oefenen had besteed.

Wat kun je doen om je creatieve plannen daadwerkelijk uit te voeren? Niet dralen, gewoon beginnen!

1. Win tijd
Ga na aan welke gewoonte je veel tijd kwijt bent zonder dat het je veel oplevert. Internetten, lezen of computeren? Doe dat komende week eens helemaal niet. Het is vaak uitstelgedrag - ik weet er zelf alles van. Kijk wat het je oplevert.

2. Leg de plannen vast
Plannen die je wilt ondernemen, kun je vastleggen in het Day Zero-project. Hier verzamel je 101 dingen die je wilt doen in 1001 dagen. Wie op deze manier zijn plannen vastlegt, geeft zichzelf een stok achter de deur bij de daadwerkelijke uitvoering van de plannen.

3. Start op een gemakkelijke manier
Als je eenmaal aan de gang bent, krijg je vaak de smaak te pakken. Het is dus handig om het opstapje naar uitvoering van je plan zo laag mogelijk te maken. Als je bijvoorbeeld een plan moet schrijven, begin je eerst wat losse ideetjes op papier te zetten. Daar zoek je vervolgens uitgebreidere informatie bij. Voor je het weet zit je lekker te werken.

"The top 3 things that inhance your creativity: create, create and create. Everything else is trivial."
- Karl Raats

Nog meer lezen over de uitvoering van plannen en ideeën:

• Van Idee naar I Do: hoe je creatieve ideeën uitvoert
• Kom in je creatieve flow
• De makkelijkste start voor een levensverhaal