Ideeënmaker

Zeven onmogelijke vragen aan Femke Vijn

2012-01-30T09:53:00.000+01:00

Femke Vijn is de creatieve duizendpoot achter ALLES Creative Consultancy. "Vraag mij niet om ‘iets leuks’ te verzinnen. Maar als je mij grenzen geeft en kaders schetst – een ‘box’ zeg maar - dan kan ik aan de slag."

Zeven onmogelijke vragen (18)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven'over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze achttiende aflevering is het woord aan Femke Vijn.

In alles wat Femke Vijn aanpakt, richt ze zich op de creatieve en effectieve integratie van inhoud en vorm: dé voorwaarde voor succesvolle communicatie. Daarbij vervult ze rollen als communicatieadviseur, conceptontwikkelaar (bijvoorbeeld voor events) en tekstschrijver. Ook ontwerpt ze sprankelende cv’s voor mensen die durven stelling te nemen in een sollicitatieproces.

Op haar website schreef ze zeven redenen om een creatieve consultant in te schakelen. "Alles (ALLES!) wat ik doe gaat altijd over het vinden van de juiste uitdrukkingsvorm: over de verbinding tussen inhoud en vorm, boodschap en buitenkant, over contact maken en beleving creëren."

1. Wat betekent creativiteit voor jou?

Creativiteit en communicatie zijn samen de basis in de rol die ik voor mezelf ontwikkeld heb. Twee momenten in mijn leven waren koersbepalend voor mijn loopbaan. Zo realiseerde ik mij tijdens mijn studie drama dat ik heel creatief ben, maar geen kunstenaar. Ik voel geen innerlijke noodzaak om mijzelf op kunstzinnige wijze uit te drukken en te verhouden tot de wereld. Bovendien voelde ik in die tijd dat ik – hoewel ik mijn vinger er nog niet op kon leggen – iets anders goed kon. Dat had te maken met mijn praktische, zakelijke blik. Ik besloot daarom een tweede studie te doen: culturele bedrijfsvoering.

Mijn tweede belangrijke inzicht kwam bij mijn overstap naar de zakelijke dienstverlening bij YER, een van de grootste werving- en selectiebureaus van Nederland. Daarvoor had mijn werk in de culturele sector altijd een appèl gedaan op mijn organisatorische en zakelijke kwaliteiten. Ik maakte wel gebruik van mijn creativiteit, maar in een bontgekleurde werkomgeving viel dat nauwelijks op..

Dat gebeurde bij YER juist wel. En niet alleen bij mijn manager en collega’s, ook bij mijzelf! Al snel ontwikkelde ik bijzondere trainingsconcepten en events. Het doel was altijd om een inhoudelijke boodschap zo te brengen dat die niet alleen op cognitief, maar ook op sensitief niveau ervaren en bekrachtigd werd. Na mijn vertrek bij YER lag daarin de basis voor de start van ALLES.

Op mijn site omschrijf ik het zo: “ALLES streeft naar waarachtig contact en optimale verbinding door steeds stil te staan bij hoe de ontvanger de boodschap van de zender beleeft en aandacht te besteden aan alle aspecten die die beleving beïnvloeden. Voor ALLES is creativiteit daarbij ‘the weapon of choice’ in het ver-talen en ver-beelden van de boodschap.”

Daarbij is voor mij persoonlijk creativiteit niet alleen een vaardigheid, maar ook een karaktertrek. Die komt terug in mijn interieur, mijn kookkunsten, mijn omgang met vrienden en mijn hysterisch witte haar ;-)

2. Hoe doe je inspiratie op?

Ik ben wat je noemt 'conceptueel flexibel': vanuit de bijna-paniek van het nulpunt - het lege canvas - ontstaan ideeën door ongecensureerd te brainstormen, te associëren en te dissociëren (afstand nemen en beschouwen). Inspiratie kan komen uit verhalen, metaforen, films, kunst, trends, boeken, materialen, mensen, tijdschriften en ga zo maar door. Laatst inspireerde de leader van ‘Jamie’s 30-minute meals’ me tot een onderscheidend ontwerp voor de cv van een ambitieuze Personal Assistent.

Ik moet wel een beetje in de juiste ‘mood’ zijn om geïnspireerd te raken, om een nieuwe invalshoek te kunnen zien. Als ik me energiek, fris en … nou ja… ‘open’ voel, is inspiratie inderdaad een soort spontaan ingeblazen adem van de geest.

3. Hoe kom jij het gemakkelijkst op ideeën?

Ik heb niet echt routines of rituelen. Wel helpen beelden mij om na te denken en iets ontwikkelen. Met gerichte – of juist willekeurige – zoekopdrachten een half uurtje struinen door Google Images, Flickr of Froot.nl levert mij altijd wel resultaten op. Dat kan soms ook een heel onaf, vaag idee zijn.

Uitstel van oordeel is voor mijn interne proces superbelangrijk. Het is ook niet voor niets een essentiële spelregel tijdens brainstormsessies.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?

Poeh, dat is een hele moeilijke. Ik neig om te kiezen voor een recent project waar ik nog middenin zit, omdat ik daarvan nog helemaal de flow voel: de kick en de energie die dat oplevert. Samen met Anne Kien werk ik aan de vormgeving van een bijzonder event in deVLOER in Almere. Naar aanleiding van Nationale Secretaressedag ontwikkelen we onze eigen kleinschalige, maar exclusieve dag voor support professionals. Niet braaf en verantwoord, maar spicey as hell! Meer daarover binnenkort op de website van deVLOER.

Maar ik ben ook trots op de opvallende cv’s die ik gemaakt heb. Mijn mini-Tarantino-filmscript dat ik ooit schreef in plaats van een gewoon Sinterklaasgedicht. Een teambuildingsconcept op basis van ‘De 3 Voorwaarden voor Vuur’ en mijn brainstormbegeleiding bij KPMG. De gekke vrijgezellenfeestjes die ik verzonnen heb en de taal die ik bijzondere bedrijven heb mogen geven om hun identiteit te omschrijven.
Ja, zelfs op een supergrappig idee voor een give away waarin pleisters een rol speelden, dat ik ooit presenteerde aan een potentiële klant zonder gevoel voor humor. Oeps… !

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?

Zoals gezegd, ik ben geen kunstenaar. Mijn creatieve werk staat in dienst van anderen en altijd in dienst van communicatie en contact maken. Ik ben een fan van de Golden Circle van Simon Sinek. Laatst twitterde ik: “WHAT it is I do? I make your WHY shine through. HOW? With a smile!” Een creatieve blik is een belangrijk instrument om die WHY (je missie, de kern van je identiteit) te delen met anderen!

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

Tijdens mijn studie heb ik stage gelopen bij de televisie en wat vingeroefeningen gedaan voor het ontwikkelen van formats. Ooit komt er nog eens voor ’t eggie een programmaformat uit mijn vingers that will blow you away! :-)

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

Ik weet niet meer wie het was, maar iemand wees mij er ooit op dat je grenzen nodig hebt om creatief te kunnen zijn. Voor mij is dat een waarheid als een koe. Vraag mij niet om ‘iets leuks’ te verzinnen. Dat kan ik simpelweg niet.

Maar als je mij grenzen geeft en kaders schetst – een ‘box’ zeg maar - dan kan ik aan de slag. En ja, dan is de kans vrij groot dat ik datgene wat ik verzin alsnog buiten die box ligt! ;-)

Meer informatie:
Website: www.omdatalleskan.nl
LinkedIn: Femke Vijn
Facebook: Alles CC
Twitter: @ALLES_CC
Telefoon: 06-28821901

Eerdere afleveringen in deze serie:
6.   Anja de Crom
7.   Yoeke Nagel
8.   Joris van Ooijen
9.   Marcel van Driel
10. Marieke van Dam
11. Ward van Os
12. Lidion Zierikzee
13. Peter te Riele
14. Huub Koch
15. David van der Kooij
16. Gert Veenhoven
17. Marjolein Oosterheerd

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Gebruik citaten om inspiratie op te doen

2012-01-26T15:49:00.000+01:00

Citaten van beroemdheden zijn krachtige blikopeners: ze geven je een nieuwe blik op de wereld om je heen. Handig om te gebruiken als je inspiratie nodig hebt.

Citaten van bekende of minder personen die precies van toepassing zijn op een bepaald onderwerp hebben een bijzondere overtuigingskracht. Ze verwoorden een kern, die waarachtiger is dan een gewoon stukje tekst. Ik verwerk citaten dan ook graag op mijn weblog of in mijn boeken. In de levensverhalen die ik schrijf kan een krachtig citaat precies het levensmotto van de hoofdpersoon verwoorden.

Citaten behoren tot gereedschap van iedere verteller

Deze citaten duikel ik op in allerlei boeken en tijdschriften. "Een boek waaruit geen citaten te halen zijn is geen boek, maar een stuk speelgoed", om het met Thomas Love Peacock te zeggen. Ook management- en trainingsboeken bevatten vaak passende citaten. Dat hoeven zeker niet allemaal literaire hoogstandjes te zijn of gewichtige citaten uit de klassieken. Popsongs kunnen ook heel treffend een kern verwoorden of een mooie kwinkslag geven.

"Een beeld spreekt 1000 woorden, een citaat bespaart duizend woorden", zegt trainer/presentator David Bloch. Citaten horen net als anekdotes volgens hem in de gereedschapskist van iedere professionele verkoper te zitten. En van iedere verteller, voeg ik daar zelf aan toe.

Een verbindend citaat voor een artikel of een magazine

In de (bedrijfs-)journalistiek ligt er nog een terrein braak als het om de toepassing van citaten gaat. Waarom niet een aansprekend citaat als verbindend thema door een artikel of zelfs een heel blad? Een oneliner als invalshoek voor een artikel of fotoreportage? De mooiste citaten vanuit een organisatie bij elkaar in een rubriek?

Citaten, spreuken en gezegden bieden ook mooie ingangen om nieuwe ideeën te genereren. Een citaat of gezegde, liefst zo visueel mogelijk, kun je in een brainstormsessie gebruiken als opstapje voor nieuwe ideeën. Lees daarvoor dit stukje van het COCD.

Wil jij ook vaker citaten gebruiken? Kijk om je heen of je passende uitspraken kunt vinden, bijvoorbeeld op gespecialiseerde websites als Citaten.net. Al grasduinend duiken er vanzelf pareltjes op, die een blogstuk of artikel kunnen besluiten. Zoals deze van Gummbah. "Toch jammer dat alles relatief is."

Verder lezen:

Wat een levensmotto over jou ontsluiert

Verhaallijntjes
Onder de naam Verhaallijntjes heb ik een e-book samengesteld, waarin bijna 150 citaten en levensmotto's van bekende en minder bekende persoonlijkheden zijn samengebracht. Deze citaten zijn samengebalde verhalen vol levenservaring. Het e-book is gratis te downloaden als je je inschrijft als nieuwe abonnee voor de Verhalenmail.
Ben je al abonnee? Dan heb je in de Verhalenmail van januari 2012 een link ontvangen, waarmee je het e-book kunt downloaden.

Mis mijn volgende artikel niet!
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Tien manieren om je comfortzone op te rekken

2012-01-19T11:00:00.000+01:00

Foto van Semuthatan via Flickr

Er is moed voor nodig om jezelf uit vaste denkpatronen te knippen. Toch krijg je er plezier in als je vaker onbekende dingen uitprobeert.

Eigenlijk had ik geen zin in een gesprekje met mijn kapster. Maar toen ze vroeg of ik binnenkort nog iets leuks ging doen, liet ik me toch tot een antwoord verleiden. “Ja, ik ga naar een restaurant waar ze een verrassingsdiner serveren.”

In de spiegel zag ik aan haar gezichtsuitdrukking dat dit niet het ideale uitstapje was van mijn kapster. Ze hield helemaal niet van eten, laat staan van een verrassingsmenu. Voordat ze een onbekend hapje in haar mond stak, bekeek en besnuffelde ze het eerst van alle kanten. Liever hield ze het bij de vertrouwde kipsaté, frites of andere snacks.

“Maar er is toch wel iets dat je verschrikkelijk lekker vindt”, hield ik vol. Ja, er was één gerecht dat haar het water in de mond liet lopen. Een zelfbedachte ovenschotel van haar moeder, waarvan ze het recept uit haar hoofd kende. “Eerst doe je stukken kip met bacon in een ovenschaal met crème fraîche en een flinke lading slagroom. En tot slot doe je er een poederpakje voor champignonsoep bij. Maar dan wel zonder de stukjes champignons, want ik haat groente…”

Misschien heeft mijn kapster in de spiegel mijn verbijsterde blik gezien. Voor haar was een verrassingsmenu duidelijk ver buiten haar comfortzone. Net zoals ik me liever niet waagde in haar wereld van voedselvoorkeuren...

Waarom we vastklampen aan het bekende

Een van de grootste obstakels voor een creatiever leven is angst. Bij de confrontatie met risico’s of uitdagingen zijn we geneigd ons vast te klampen aan het bekende. Ieder van ons heeft deze angsten. Niet alleen angst voor flintertjes champignons in je avondeten, maar ook voor het wegvallen van inkomen of spreken in het openbaar. We zijn bang voor onbekenden of juist voor buitensluiting en verlatenheid. Vaste routines geven ons een gevoel van controle.

De eerste keer dat je iets nieuws doet kan inderdaad doodeng zijn. Toch krijg je er plezier in als je vaker onbekende dingen uitprobeert. Dat is niet alleen goed voor je zelfvertrouwen, maar ook voor je omgang met anderen en voor je positie in deze snel veranderende wereld. Vaste handleidingen werken niet of zijn snel achterhaald, want het gaat altijd anders dan verwacht. Dan kun je beter gewend zijn om je regelmatig op onbekend terrein te begeven.

Wie het onbekende opzoekt, vindt bovendien gemakkelijker iets nieuws. Dat is belangrijk om je creativiteit te ontwikkelen. Veel nieuwe ideeën ontstaan immers uit de combinatie van bestaande ideeën. Dan moeten die nieuwe elementen wel op je weg komen!

Probeer daarom wat vaker de gedachte los te laten dat je alles precies moet doen ‘zoals het hoort’. Doorbreek je routines. Dat hoeft niet groots en meeslepend te zijn, want ook met kleine dagelijkse dingen kun je je grenzen oprekken. Als je de eerste stap gezet hebt, blijkt het meestal een leuke ervaring op te leveren. Je ontdekt dat er meer mogelijkheden zijn dan je denkt.

Houd je risicospieren in vorm

"Everyone has a risk muscle", zegt Roger von Oech, schrijver van verschillende boeken over creatief denken. "You keep it in shape by trying new things. If you don't, it atrophies. Make a point of using it at least once a day."

Dat doe je zo:

Doe iets wat je eigenlijk niet durft
Spreek een vreemde aan en begin een gesprekje. Houd een praatje in het openbaar. Ga naar een bijeenkomst waar je niemand kent.
Doorbreek impliciete regels
we doen veel dingen waarvan we vinden dat het zo ‘hoort’. Probeer die regels eens te doorbreken. Draag twee verschillende sokken. Of ga een dagje spijbelen. Doe andere dingen dan die je eigenlijk zou moeten doen en vertel het aan niemand.
Lastig? Houd hiervoor 29 februari 2012 vrij in je agenda.
Bekijk de wereld vanuit een ander perspectief
Huur een rolstoel en laat je door de stad rollen. Of verplaats je vergadering naar een ongebruikelijke omgeving.
Geef het toeval een kans
Maak een dag lang je keuzes met behulp van een dobbelsteen. Of verzin vreemde zoektermen en struin hiermee een uur het internet af.
Doe eens niet sociaal
Prik een weekend waarin je gaat doen wat je zelf leuk vindt, helemaal alleen.
Wees weer kind
Doe iets wat je sinds je jeugd niet meer gedaan hebt en wat je eigenlijk nog steeds leuk vindt. Ga hoelahoepen, bouw een hut, verzin een speurtocht.
Ga van de gebaande paden af
Kies doelbewust een andere plek aan de vergader- of eettafel dan je vaste zitplaats. Volg de hele dag een onbekende en doe wat hij doet. Of wandel minstens twintig minuten zonder voorbedacht plan. Zet je zintuigen wijd open en volg je eigen nieuwsgierigheid.
Vernietig iets
Keri Smith roept in het boek Wreck this Journal haar lezers op tot allerlei subversieve opdrachten met dit boek. Zo geeft ze instructies om het boek te doorboren, te verscheuren, je voeten op af te vegen, te verbranden, et cetera. Deze opdrachten confronteren je met je eigen (vaak onbewuste) regels, zoals de opvatting dat je zuinig hoort te zijn op een boek.
Doe iets ongewoons
Lees een raar boek dat je gewoonlijk nooit zou openslaan. Houd een appeltaartontbijt. Nodig een vreemde op straat bij je thuis uit voor een kop koffie. Ruil met je collega van werkplek.
Houd een Oblomovdagje
Ilja Oblomov is de hoofdfiguur in de gelijknamige roman van de Russische schrijver Ivan Gontsjarov uit 1858. Deze jonge Russische edelman is niet in staat om besluiten te nemen of tot actie over te gaan. De eerste 150 bladzijden van het boek kan hij niet uit zijn bed komen. Probeer het eens uit en breng een hele dag slapend, luierend of dagdromend door.

Hoe ga jij je grenzen oprekken? Ik ben benieuwd naar je ervaringen. Deel deze onder dit blogartikel, zodat anderen zich hierdoor ook kunnen laten inspireren!

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Zeven onmogelijke vragen aan Marjolein Oosterheerd

2012-01-16T11:00:00.000+01:00

Marjolein Oosterheerd was fulltime kunstschilder. Met haar bedrijf Creativity at Work wil ze nu zoveel mogelijk het creatieve denken van mensen wakker schudden en ontwikkelen. "Een kunstschilder is niet knapper of creatiever dan een metselaar, chauffeur of manager van wat dan ook."

Zeven onmogelijke vragen (17)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze zeventiende aflevering is het woord aan Marjolein Oosterheerd.

Marjolein Oosterheerd

1. Wat betekent creativiteit voor jou?

Als kunstschilder wilde ik een andere manier van kijken laten zien, anders dan de dagelijkse praktisch gerichte manier van kijken. Gek genoeg werkte het tentoonstellen van mijn schilderijen paradoxaal. Want de beoogde verwondering werd bewondering voor schilderijen die kijkers zelf in hun ogen nooit konden maken. Het idee is dat je als kunstenaar geboren wordt. Je bent het of je bent het niet. Er zijn kunstenaars en gewone mensen: zo is de mythe nog steeds.

De schilderijen kwamen inderdaad niet zomaar. Ik heb een opleiding gehad en daarna jaren lang ervaring opgebouwd. Je wordt ook niet als chirurg geboren, maar dat wil niet zeggen dat alle andere mensen dat niet zouden kunnen.

Misschien had ik een drive die niet iedereen in eerste instantie voelt. Maar ik ben er van overtuigd dat elk mens gedreven is, maar dat verdwijnt vaak door het opgroeien en de manieren van onderwijs.

Nu heb ik een weg gevonden om samen met mensen te kijken naar mogelijkheden. Te ontdekken dat wat er niet is nog kan komen. Op een manier die antwoord geeft aan het diepste verlangen. In welke vorm dat is, maakt niet uit. Daarin heeft iedereen zijn eigen werk en oefening te doen. Een kunstschilder is in die zin niet knapper of creatiever dan een metselaar, chauffeur of manager van wat dan ook.

Met Creativity at Work kan ik iedereen bereiken om te werken aan ondernemerschap en innovatie. Ik vind het een uitdaging om deze deur voor mensen te openen. Dat gaat niet altijd zomaar. Patronen doorbreken is voor mens en bedrijf zo af en toe een angstige bezigheid. Maar als het lukt, al is het maar een beetje, ontstaat er veel positieve energie en actie!

Creativiteit is voor mij veel gaan betekenen. Toen ik nog schilderde, vond ik het eigenlijk een belediging als mensen zeiden dat ik creatief was. Het begrip had voor mij meer weg van 'knutselen' en 'apart zijn'. Pas na een training 'kunstenaars in brainstorms' ging ik nadenken wat creativiteit kan inhouden. In deze training kwam het begrip creatief denken naar voren. Ik had daar nooit van gehoord!

Sindsdien ben ik dagelijks bezig met creativiteit als menselijke eigenschap. Ik heb er erg veel over gelezen, hou mijn eigen processen in de gaten en die in samenwerking met anderen.

Creativiteit is enerzijds stuurbaar door provocatie, aan de andere kant kan creativiteit juist pas floreren bij voldoende rust en vertrouwen. Deze tegenstelling vind ik erg interessant. Ik hoop dit soort eigenschappen van creativiteit meer inzichtelijk te krijgen om daarmee andere mensen te helpen.

2. Hoe doe je inspiratie op?

Bij mijn activiteiten komt de inspiratie vanzelf. Ik ben erg nieuwsgierig: alle dingen en mensen staan in een context, dus ik ben ik nooit uitgeleerd. Ik raak vaak overprikkeld en heb vaak eerder teveel ideeën dan te weinig.

Om die overvloed aan ideeën te kanaliseren en effectief te zijn, maak ik bewust tijd vrij voor sport, meditatie, een detective op tv, lekker dwalen in Amsterdam of juist onder de hemel van het hoge Noorden. Als ik voor een specifiek doel inspiratie nodig heb, verzamel ik eerst veel informatie over dat onderwerp. Dat laat ik wat sudderen voordat ik werkelijk aan de slag ga.

Inspiratie voor mogelijke schilderijen had ik ook altijd teveel. Ik hoop ooit achter een doek te kunnen zitten zonder enig idee.

3. Gebruik je routines of rituelen om ideeën op te doen?

Voordat ik kan beginnen aan een nieuwe opdracht, moeten mijn huis en zeker mijn werkplek schoon en opgeruimd zijn. Hiermee wil ik zoveel mogelijk rust en focus creëren voor het onderwerp. Ook tussendoor houd ik mijn werkplek zo geordend mogelijk. Alle gedachten en nieuwe halve ideeën van mijn vaak drukke geest die niets met het actuele onderwerp te maken hebben, schrijf ik op papier, post-its en zo. Die maken mij bureau weer rommelig.

Bomen groot 3 - Marjolein Oosterheerd

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?

Het meest favoriete werk dat ik als schilder ooit gemaakt heb is 'Bomen groot 3'. Niet zozeer vanwege een creativiteitsgehalte, want die zit er nauwelijks in. Maar meer vanwege de subtiliteit. Doordat ik er veel uren in gestoken heb, is het een krachtig schilderij geworden. Een simpel idee dat echt tijd en aandacht krijgt, heeft op die manier veel waarde.

Mijn favoriete moment was de ochtend na het geven van mijn eerste brainstorm. Ik was vlak daarna erg onzeker. Ik kon niet slapen en vroeg me af of ik het wel goed gedaan had. Of de mensen wel gekregen hadden waarvoor ze zich hadden ingeschreven.

De ochtend daarna mailde een van de deelnemers dat ze die nacht twee ideeën gekregen, waarvan ze één die dag concreet zou gaan aanpakken. Dat de brainstorm iemand in beweging had gebracht vond ik geweldig om te horen. Als ik twijfel over wat ik doe met Creativity at Work, is dit een van de momenten die me helpt door te zetten.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?

Met mijn antwoorden op bovenstaande vragen heb ik al veel gezegd wat ik met mijn werk tot uitdrukking wil brengen. Ik ga voor de liefde die elk mens in zich heeft en uit wil dragen.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

In mijn grootste droom woon ik samen met mijn lief op een grote verbouwde boerderij met flink wat land. Ik kan me hier terugtrekken voor autonoom schilder- of schrijfwerk. Daar zijn veel gezamenlijke ruimtes, waaronder een bijzonder ruimte voor creatieve trainingen en brainstorms en een werkplaats met veel machines. Er kan gewerkt worden, ook door kinderen (onder begeleiding). Er zijn dieren en er is een weiland waar mensen hutten kunnen bouwen.

Ondertussen heb ik mooie en ook grote innovatieopdrachten in mijn portfolio. En een expositie van 'schilderijen zonder idee' is op stapel in Amsterdam. Zoiets.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

Met de training 'kunstenaars in brainstorms' kwam ik dus voor het eerst in aanraking met het begrip creatief denken en daarmee ook met de begrippen divergeren en convergeren. Het idee om een creatief proces op te delen in twee fases waarmee je het zo dodelijke veroordelen tijdelijk buiten de deur zet, was voor mij een mega-eyeopener.

Vervolgens was ik natuurlijk verbaasd waarom ik hier op de kunstacademie nooit over gehoord had. Zoals overigens over nog veel meer zaken, die met het creatieve proces te maken hebben.

Een andere gedachte die voor mij cruciaal is, komt uit Het grote boek van de creativiteit van George Parker. Wat je wilt, is iets anders dan wat je moet, mag of kunt. Je een persoonlijk speelplaats verbeelden waarin alles mogelijk is. Dat is het vertrek voor wat je echt graag wil. Dat gaat buiten alle kaders die vaak valkuilen vormen voor de werkelijke verandering die je zou willen. Dat wat nog niet is, ga je namelijk mogelijk maken!

Meer informatie:
Website: www.creativityatwork.nl
Website: www.marjoleinoosterheerd.nl
Linkedin: Marjolein Oosterheerd
Twitter: @MOosterheerd
Blog: Creatomo
Telefoon: 050-3643077 en 0612187913

Eerdere afleveringen in deze serie:
6.   Anja de Crom
7.   Yoeke Nagel
8.   Joris van Ooijen
9.   Marcel van Driel
10. Marieke van Dam
11. Ward van Os
12. Lidion Zierikzee
13. Peter te Riele
14. Huub Koch
15. David van der Kooij
16. Gert Veenhoven

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Geef niet je hele verhaal weg

2012-01-12T13:09:00.000+01:00

Foto van Travis S. via Flickr

Een goed verhaal is als een puzzel: lezers willen de ontbrekende stukjes vinden. Zo lang ze het verhaal compleet willen maken, blijven ze gretig doorlezen. Geef daarom niet alles weg.

Veel mensen houden van puzzelen, onvoltooide vraagstukken die om een oplossing vragen. We denken urenlang na over dat ene woord in een cryptogram of proberen een ingewikkelde legpuzzel te completeren.

Een goed verhaal bevat ook vaak een onbeantwoorde vraag, die ons prikkelt om door te lezen. Schrijvers van filmscripts of romans zijn zeer bedreven om ons op dat spoor te houden. Ze weten precies hoe onze nieuwsgierigheid moeten opwekken en laten ons voortdurend in spanning zitten over de afloop. Ondanks de verleidingen van computerspelletjes en televisie wist J.K. Rowling zo wereldwijd miljoenen kinderen geboeid te houden met zeven dikke boeken over Harry Potter.

Hoe doet een fictieschrijver dat? Hij wekt verwachtingen, die lezer vervolgens 'ingelost' wil zien. Hij creëert bijvoorbeeld een mysterie: een treurig afgelopen jeugdliefde, een obsessie of een geheim, dat de hoofdpersoon al jarenlang met zich meedraagt. Zolang de schrijver hierover vraagtekens plaatst in het hoofd van de lezer, zit hij goed. De lezer wil niets liever dan het raadsel stap voor stap ontsluieren. Hoe meer dwaalsporen op zijn weg, hoe liever.

Journalisten en tekstschrijvers maken bij informatieve teksten weinig gebruik van technieken om raadsels op te roepen. Natuurlijk, we bedenken een prikkelende kop en we denken na over spannende fotografie. We weten ook dat we een aantrekkelijke intro moeten schrijven en pakkende tussenkoppen.

Maar verder? Meestal schrijven we rechttoe rechtaan ons verhaal, waarin we álle informatie weggeven die we hebben. We willen het liefst zo compleet mogelijk zijn. Dat is de grote drang van de schrijver: die wil alles delen wat hij te bieden heeft.

Fout, als je het vanuit de verteltechniek bekijkt. Een goede verhaalschrijver geeft zijn plot nooit meteen weg. Misschien preludeert hij in het begin van het verhaal op een mogelijke uitkomst. Maar vervolgens haalt hij alles uit de kast om te zorgen dat lezers nieuwsgierig blijven. Verschillende verhaallijnen, vooruit- en terugblikken, een extra dosis mysterie of onverwachte wendingen. Bijna alles mag en kan, zolang het voor de lezer maar geloofwaardig blijft.

Schrijf je zelf een informatieve tekst? Daag je lezer uit tot spoorzoeken.

1. Stel een vraag.

Dat is een effectieve manier om de lezer te prikkelen en nieuwsgierig te maken. Een vraag wijst de lezer namelijk fijntjes op een kennistekort. En een mens zit zo in elkaar dat hij zich daar onprettig bij voelt en dat hij graag bereid is om door te lezen om dat tekort op te heffen. Dat geldt ook voor luisteraars. Presentator Humberto Tan vroeg deze week op de radio: 'Wat gaat de bekendste ladykiller van Nederland vandaag zeggen?' Daarna volgden de reclameboodschappen.

2. Overweeg of je het als vervolgverhaal kunt schrijven.

Schrijf bijvoorbeeld het verhaal van de reorganisatie waarin de wederwaardigheden van vijf hoofdpersonen in verschillende afleveringen gevolgd worden. De bedrijfsgeschiedenis als een spannend vervolgverhaal. Of de lange weg die een idee aflegt van bedenker tot uitvoerder, met alle obstakels die overwonnen moesten worden.

3. Geef hints over ontwikkelingen in de toekomst.

Laat doorschemeren hoe je verhaal zich in de toekomst ontwikkelt en maak je verhaal dus niet af. Door je lezer aan het denken te zetten over de mogelijke afloop, blijft hij of zij in gedachten langer met het verhaal bezig. In een volgend artikel kun je natuurlijk wel vertellen hoe het verder ging met het verhaal.Probeer het eens uit. Hoe maak jij je lezer nieuwsgierig?

NB: De ladykiller waar Humberto Tan op doelde was Joran van der Sloot.

Hoe gebruik je verhalen in informatieve teksten?

Verhalen maken je nieuwsgierig en sporen aan om door te lezen. Ideale 'vervoermiddelen' dus om je boodschap over te brengen. Het e-book Toverballen voor het brein doet uit de doeken hoe je deze verhaalkracht en andere technieken op het gebied van storytelling kunt toepassen in informatieve teksten, zoals journalistieke artikelen, websites, brochures en andere teksten. Laagje voor laagje ontsluiert het boek de geheimen van verhalen en vertelt wat je er in teksten mee kunt doen.

Meer informatie over Toverballen voor het brein.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Als oprichter van Verhaallijnen helpt zij bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Ze blogt wekelijks over creatief denken en ideeën vinden. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Kopieer zoveel mogelijk

2012-01-04T21:00:00.000+01:00

Onze jongste zoon en zijn klasgenoten in groep 8 van de basisschool moeten nog één maand alle letters schrijven volgens de voorgeschreven regels. Na de Citotoets in februari verandert dat: dan krijgen de kinderen gelegenheid om hun eigen handschrift te ontwikkelen.

De meeste ouders vinden dit een logische werkwijze. Over de timing wanneer je de schoolse schrijfregels loslaat, kun je nog van gedachte wisselen, maar het oefenen zèlf staat niet ter discussie. Eerst leren alle kinderen de letters keurig aan elkaar schrijven, precies volgens het voorbeeld in het boek. Als je je die manier helemaal hebt eigen gemaakt, stop je je eigen persoonlijkheid erin en ontwikkel je je eigen handschrift.

Na-apen is een volkomen natuurlijke manier om iets nieuws te leren. Kinderen imiteren elkaar continu en leren daardoor spelenderwijs alles om te groeien en de wereld te verkennen: praten, fietsen en voor zichzelf opkomen. Als we ouder worden, redeneren we vaak compleet anders. Iemand imiteren is verdacht, zeker als het gaat om creatieve activiteiten als schilderen of schrijven. Je dient volkomen origineel en uniek te zijn en niet de kloon van een ander, dus iedere vorm van navolging is taboe.

Toch is dat vreemd. Eeuwenlang bestudeerden kunstenaars het werk van andere kunstenaars. Het was een gangbare methode om een eigen beeldtaal, muzikaal idioom of werkwijze te ontwikkelen.Schrijvers deden hetzelfde Shakespeare bedacht zelf geen enkele plot, maar gebruikte bestaande verhalen. Door diverse elementen samen te voegen creëerde hij iets nieuws.

Veel creatieve activiteiten zijn vaardigheden die je je in hoge mate eigen kunt maken door het veel te doen. Daarvoor heb je voorbeelden nodig. Het voordeel van volwassenheid is dat je die voorbeelden zelf kunt kiezen. Niet om klakkeloos te kopiëren - dit is geen pleidooi voor plagiaat - maar om je te laten inspireren.Of zoals de Spaanse schilder Salvador Dali zei: "Originaliteit is overwonnen imitatie."

Kijk af bij kunstenaars, schrijvers, ontwerpers of andere creatievelingen die je bewondert. Probeer uit wat werkt en wat niet werkt. Oefen heel veel. Combineer en voeg samen. Neem over wat bij je past en geef er je eigen draai aan.

“It’s not where you take things from - it’s where you take them to.”
- Jean-Luc Godard

Verder lezen:

Spieken voor verse inspiratie

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Creatief jaarverslag 2011

2011-12-29T10:30:00.000+01:00

Planten hebben zuurstof, water, zonlicht en voedingsstoffen nodig om te kunnen groeien en bloeien. Mensen hebben behoefte aan een rijke verzameling brandstoffen om tot iets nieuws te komen.

Aan het eind van het jaar is het boeiend om na te gaan waar je je inspiratie hebt opgedaan en wat dat heeft opgeleverd. Hierbij geef ik je mijn persoonlijke overzicht, voorzien van de harde cijfers:

Inspiratiebronnen
100-en beelden
De meest fascinerende tentoonstelling van dit jaar vond ik Allemensen! in het museum Beelden aan Zee in Scheveningen (nog te zien tot en met 22 januari 2012!).
In deze tentoonstelling zijn de allermooiste beelden te zien uit de collectie van het verzamelaarsechtpaar Theo en Lida Scholten. Op dit moment omvat die collectie bijna 1000 beelden, dus de samenstellers moesten zich inhouden bij het kiezen van de meest bijzondere exemplaren.
De mens – het mensbeeld – is het leidmotief in de collectie van Beelden aan Zee, maar de tentoonstelling laat een enorme hoeveelheid invalshoeken zien. Grote en kleine beelden, gruwelijk of lieflijk, gemaakt door bekende en onbekende beeldhouwers, afkomstig uit de hele wereld en uitgevoerd in de meest uiteenlopende materialen. De Scholtens hadden een zeer brede smaak en wisten met hun verzameldrang diverse kunstenaars te stimuleren. Prachtig om zo'n rol te spelen!

Skippyballen op de Amsterdamse Zuidas.

15 minuten speelkwartier
Het meest speelse evenement was voor mij de Playmob op 5 september op de Amsterdamse Zuidas. Op initiatief van Marieke van Dam verrasten we argeloze voorbijgangers op een maandagmorgen met een vrolijk speelkwartiertje. Mannen in pak gingen samen knikkeren, een 'zakenvrouw' pakte de hoelahoep en twee anderen hielden werkoverleg op skippyballen. Dames legden hun tassen aan de kant om te hinkelen, volwassen mannen speelden met autootjes. Iedereen genoot!
Ikzelf kleurde vrolijke stoepkrijttekeningen op het trottoir en de zitbanken met het motto 'Never stop playing!'

Deelnemer bekijkt het resultaat van de schilderworkshop.

2 uur verf kliederen met bejaarden
Mijn meest verrassende evenement was een bijeenkomst met hoogbejaarden in Warmond, waarbij we samen gingen schilderen. De ouderen toonden onverwachts veel lef om buiten de lijntjes te kliederen. Letterlijk, bedoel ik! Het hele verhaal lees je hier.

4 dagen onderdompelen in Italië
Cursussen, trainingen en workshops zijn altijd goede manieren om jezelf van nieuwe inzichten en ideeën te voorzien. Ik hou ervan om uit een grote vijver te vissen: afgelopen jaar bekwaamde ik me in storytelling, interviewtechnieken, schilderen, Argentijnse tango en wijn proeven.
De meeste inspiratie deed ik op in Sestri Levante aan de Italiaanse Rivièra: dik vier dagen workshops en bijzondere ontmoetingen met creatieve personen uit Europa en daarbuiten. Eén van de leerervaringen waarmee ik terugkeerde in Nederland: de ideeënbedenker kan het niet alleen.

1 workshop mindmappen
Mindmapping is een handige techniek om breinvriendelijk te ordenen en nieuwe ideeën te krijgen. Maar hoe kom je nou echt tot het maken van mindmaps? Jet Sebus gaf een inspirerende workshop met allerlei praktische tips en mooie voorbeelden. Vooral bij het maken van tekeningetjes voor je mindmap kom je vanzelf op nog meer ideeën, ontdekte ik. Het artikel ‘Mindmappen in de praktijk’ werd het meest gelezen blogstuk van dit jaar.

Leonard navigeert volledig op zijn hond en zijn oren.

4 resterende zintuigen
Als je blind bent, wat neem je dan waar van je dagelijkse omgeving? In november wandelde ik met Leonard door Leiden om te horen hoe hij deze stad beleeft. Als een rustige omgeving met opvallend veel groen en krijsende meeuwen, liet hij me bij deze ontmoeting ontdekken. Leiden als een knus dorp aan zee!
Gewoonlijk vertrouwen we voornamelijk op onze ogen, maar het is waardevol ook je oren, neus, smaakpapillen en tastzin de kost te geven. Erg inspirerend, zeker als je schrijver bent: hoe zintuiglijker je taal, hoe beter.

112 levensverhalenprofessionals
Samen met Gonnie Jansen van Onder ons.nu richtte ik op LinkedIn de groep Levensverhalen Professionals op. Inmiddels telt het netwerk 112 mensen die voor hun werk op uiteenlopende manieren levensverhalen vastleggen of gebruiken. Diverse deelnemers van deze groep heb ik afgelopen jaar persoonlijk ontmoet. Een rijk netwerk, dat me veel inspiratie oplevert.

Mijn bijdrage aan de collectie 'je mooiste moment' van Janne Willems.

10-tallen mooie ontmoetingen
Afgelopen jaar heb ik vele bijzondere mensen ontmoet, die hun eigen initiatieven nemen om de wereld mooier, beter of vrolijker te maken. Een van hen is Janne Willems, die mensen uitnodigt om hun mooiste moment vast te leggen op een kaart in ansichtformaat. Hierboven mijn bijdrage aan haar collectie.

Creatieve opbrengsten

Creatieve producten in allerlei vormen zijn de baten in dit jaarverslag. Wat waren jouw opbrengsten? Hierbij mijn persoonlijke overzicht:

7 Days of Inspiration
Niet met geld, maar met inzet, enthousiasme en krachtige netwerken: bij 7 Days of Inspiration lieten enkele honderden mensen zien hoe je een bijdrage kunt leveren aan een beter en mooier Nederland. Niet door eindeloos te praten en te overleggen, maar door te doen. Allerlei ideeën en projecten op het gebied van van onderwijs, zorg, werk, duurzaamheid, versimpeling en voeding kregen daarbij gestalte.
Zelf leverde ik een bijdrage aan het 7 Di Magazine, het landelijke blad om de ideeën en initiatieven van deze bijzondere week verder te verspreiden. Ik interviewde daarvoor Hans Eenhoorn (voormalig lid van de Millenium Taskforce on Hunger) over de internationale voedselcrisis: waarom is dit zo’n belangrijk probleem en wat kunnen we er zelf aan doen?
Later dit jaar verscheen een nieuwe versie van dit interview ook in QPQ Magazine voor sociaal en duurzaam ondernemen.

Reiskaart van het innovatieproject GGD Next.

5 stappen van de innovatiereis
Bezuinigingen of slechte economische perspectieven? Innovatie is dé manier om uit die omstandigheden krachtiger naar voren te komen. De GGD West-Brabant koos daarom voor de vlucht naar voren met de start van het innovatieproject GGD Next.
Het enthousiasme bij het innovatieteam over de bedachte producten en diensten was zo groot dat ik gevraagd werd om de ideeën en ervaringen vast te leggen in een boekwerkje. Dit werk kreeg de titel ‘Aangestoken’ mee en doet in vijf stappen verslag van deze reis. Het boek bleek nog meer organisaties tot soortgelijke innovatieprojecten te inspireren!

6 jaar ideeën maken
Dit jaar vierde ik de zesde verjaardag van mijn weblog Ideeënmaker. Dit weblog trok wederom meer bezoekers dan het jaar daarvoor en leverde veel leuke reacties op. Op 20 juni 2011 startte mijn eerste e-cursus POP je creativiteit op in 5 weken. Lezers konden daarbij in vijf stappen hun creatieve denkvermogens verder oprekken.

6500 inspiratiemomenten
Veel plezier beleefde ik aan de uitbouw van de lijst 100+ inspiratiebronnen, die dit jaar uitgroeide tot verreweg de best gelezen pagina van mijn weblog: meer dan 6500 keer. Ook diverse andere bloggers en schrijvers van schoolboeken namen (delen) van deze lijst over.

15 hospicejaren
Als schrijver en eindredacteur maak ik een of twee keer per jaar samen met andere vrijwilligers een magazine voor medewerkers en relaties van het Jacobshospice in Den Haag: het Jacobsjournaal. Omdat het hospice dit jaar zijn vijftiende verjaardag vierde, maakten we een uitgebreide jubileumeditie van het magazine. Daarvoor interviewde ik enkele mensen voor wie het Jacobshospice een grote rol speelt in hun leven. Dat waren bijzondere gesprekken over verloren geliefden en de ommekeer die dat voor de betrokkenen teweeg had gebracht.

De belofte
Freek (80) zorgde in 1999 dag en nacht voor zijn ernstig zieke vrouw. Dat viel hem ongelooflijk zwaar. Waarom breng je haar niet naar een hospice, zei iemand tegen hem. Freek aarzelde, want hij had zijn vrouw beloofd dat hij haar nooit zou verlaten.
De zorg voor zijn vrouw hield hij nauwelijks langer meer vol. Hij besloot toch een praatje te maken bij het hospice. Daar voelde hij zich met open armen ontvangen. Hij kon daar ook zelf blijven slapen als hij dat graag wilde. Tenminste, als hij zijn eigen bed zou meebrengen. Dat deed hij.
In het hospice voelde hij zich overweldigd door de aandacht waarmee zijn vrouw omringd werd. Dat vrijwilligers, die hij helemaal niet kende, zijn vrouw dag en nacht wilden verzorgen, dat raakte hem enorm.

Na haar dood wilde hij iets terugdoen voor de vrijwilligers. Nu doneert hij jaarlijks geld aan het hospice om de vrijwilligers te ondersteunen. In zijn piepkleine woonkamer van zijn arbeiderswoninkje staat prominent de urn met de as van zijn overleden vrouw. Hij zet er iedere dag een kaarsje bij. Hij heeft immers beloofd haar nooit te verlaten.

2042 piek voor Serious Request
Samen met dertig andere creatieve ondernemers van Unit-2 in Leiden organiseerden we op 22 december de Feest Factory: swingen in onze gezamenlijke werkplek in Nieuwe Energie ten bate van Serious Request. De veiling, verzoeknummers, balboekjes en andere inzamelacties leverden 2042 euro op voor het goede doel: moeders in oorlogsgebieden!

12 Hemeltaarten
Mensen bijeen brengen om samen te dansen, te feesten, te kletsen en te smikkelen, dat vind ik een van de mooiste dingen die er zijn. Dat gold ook voor de Hemeltaartdag, die ik op Hemelvaartsdag organiseerde. Dat leverde 12 heerlijke hemeltaarten op en een prachtige dag in het park!

Enkele toverballen, die Marieke van Gils tekende

11 laagjes van toverballen
Mijn persoonlijke hoogtepunt was het e-book Toverballen voor het brein, waarin ik elf verschillende krachten van verhalen beschrijf en hoe je die krachten kunt toepassen in teksten. Het schrijven van dit e-book hield me vier maanden volkomen in de greep. Zozeer zelfs dat ik het buitengewoon moeilijk vond om er een punt achter te zetten. Meer over mijn schrijfervaringen lees je hier. Marieke van Gils maakte er elf kleurrijke illustraties bij.
Daarnaast rondde ik dit jaar twee levensverhalen af, schreef ik diverse journalistieke verhalen en artikelen en verzorgde een weblog over begeleiding van mensen met grote afstand tot de arbeidsmarkt.

16 antwoorden op onmogelijke vragen
Hoe je op ideeën komt, is een lastige vraag om te beantwoorden, ook als je veel met creativiteit bezig bent. Zestien creatieve personen, variërend van kunstenaars tot ontwerpers, bedrijfskundigen en clowns, belichtten hun inspiratiebronnen en creativiteit in deze serie Zeven onmogelijke vragen. Ik genoot van de mooie antwoorden. Voor 2012 staan nieuwe afleveringen op stapel!

Vissen
"Als je in je eigen vijver blijft vissen, vang je altijd vissen die je kent, totdat er geen één meer over is. Creativiteit ontstaat voor mij daar waar je buiten die vijver je hengel durft uit te gooien. Wie weet wat je straks aan je haak zult hebben?"
Lidion Zierikzee in haar antwoorden op 7 onmogelijke vragen

Verder lezen:

Creatief jaarverslag 2010

De vonk van Michelangelo

2011-12-22T11:00:00.000+01:00

Tussen de uitgestrekte vinger van Adam en God springt een denkbeeldig vonkje over, waarmee Adam zijn levenskracht krijgt. Oog in oog met dit immense schilderij 'De schepping van Adam' van Michelangelo sprong er in mij ook een vonkje over.

Ik heb geen plannen om een autobiografische roman schrijven. Maar zo ja, zou ik dit tafereel erin verwerken als een sleutelmoment.

Is mijn interesse voor kunst precies bij deze fresco van Michelangelo tot leven gewekt? Eerlijk gezegd weet ik dat achteraf niet meer. Wel is in de beroemde Sixtijnse kapel in Vaticaanstad iets gebeurd, waardoor ik schilderijen en beeldhouwwerken met andere ogen ging bekijken.

Wonderlijk genoeg kwam vooral door onze lerares handvaardigheid. Haar lessen vond ik niks, haar opdrachten voor figuurzaagwerkjes totaal niet inspirerend. Dat zij een van de begeleidsters was op onze schoolreis van 5 VWO naar Rome, wekte bij mij dan ook geen vreugde op.

In de Eeuwige Stad ontpopte onze lerares zich echter als een gepassioneerde verhalenvertelster. Ze wist met verve voor het voetlicht te brengen waar en hoe en waarom de kunstwerken gemaakt waren. Zo stonden we als 17-jarigen vol bewondering naar de Pièta van Michelangelo te kijken. Dat verwonderde me zelf nog het meest. Eerdere bezoeken aan de Mona Lisa en de Venus van Milo in het Louvre hadden mij totaal niets gedaan, dus waarom raakte ik nu wel geïnteresseerd?

Die vraag houdt me nog steeds bezig. Hoe spreek je leerlingen op zo'n manier aan dat je een vonk overdraagt, net zoals bij mij in Rome gebeurde? Volgens Ken Robinson, schrijver van het boek Het Element, zijn docenten daarvoor cruciaal. Niet zozeer de docenten die goed zijn in het onderwijzen van hun vak, maar in het onderwijzen van leerlingen. Docenten die het hart van hun leerlingen weten te raken. Dat gebeurt vaak met een goed verhaal.

Bij mij had de aanblik van de fresco in ieder geval grote impact. Samen met twee vriendinnen, die op eenzelfde manier geraakt waren door de kunst in Rome, reisde ik een jaar later opnieuw naar Italië om nog veel meer kunstwerken te bekijken. Kijken naar het verhaal van de kunstenaar, daar ben ik sindsdien nooit meer mee opgehouden.

Verder lezen:

Leer lenig denken

Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet!
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Zeven onmogelijke vragen aan Gert Veenhoven

2011-12-19T11:30:00.000+01:00

Gert Veenhoven is bedrijfskundige en heeft diverse creatieve hobbies. "Mijn creatieve werk is een poging om mijn gedachten te delen en een uitnodiging tot dialoog."

Zeven onmogelijke vragen (16)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze zestiende aflevering is het woord aan Gert Veenhoven.

Als bedrijfskundige geeft Gert Veenhoven leiding aan verandering en ontwikkeling. Van systemen, processen en mensen in teams. "Ik stel mensen en hun kwaliteiten centraal en focus op samenwerking." Daarnaast beoefent hij krijgskunst en schrijft blogs. Als autodidact schildert en fotografeert hij. En last but not least houdt hij van zijn vrouw en twee kinderen.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?

Creativiteit is voor mij een proces van creëren. Het begint in gedachten met een soort van verbeelding: soms vage beelden, soms scherpere beelden. Daarna kom ik in een proces van kadering – beelden moeten kunnen 'landen' - en verdere afstemming. Dat gebeurt vaak door te lezen, te surfen op het internet, naar andere mensen te luisteren of in dialoog te gaan. Als laatste probeer ik dan – ongeveer - te realiseren wat ik in mijn hoofd heb. Door te schrijven, te schilderen, te fotograferen of – in een setting van een bedrijf/organisatie – mijn werk te doen.

2. Hoe doe je inspiratie op?

Oef. Moeilijk. Ik denk dat de grootste driver mijn neiging is tot het stellen van vragen. Ook aan mezelf.

3. Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen?

Ik heb niet echt een ritueel. Wel een vorm van routine om op bepaalde momenten bewust met andere brillen naar onderwerpen te kijken. Andere kaders dus. Ook het verbinden van kennis en ervaring uit verschillende aandachtsgebieden geeft mij veel energie.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Het hoogtepunt voor mij is toch wel het groepsschilderij Naked Tracks. Dit schilderij is gemaakt door mijzelf en vijf anderen, die elkaar niet of nauwelijks kenden. Deze groep kwam tot stand door oproepen op Twitter. Een geweldig proces met dito resultaat!
Uiteindelijk konden we het schilderij verkopen via een twitterveiling. Het hangt nu in Seats2Meet in Utrecht. De vergaderzaal waar het schilderij hangt draagt zelfs de naam Naked Tracks.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
Feitelijk is mijn creatieve werk een poging om mijn gedachten te delen en een uitnodiging tot dialoog. Deze dialoog helpt mij om weer nieuwe brillen en kaders te krijgen die ik vervolgens weer integreer. Voor mij een waardevolle manier om verder te leren en te ontwikkelen.
Mijn schilderwerk is het meest abstract. En omdat ik niet exposeer, ook het minst beschikbaar hiervoor.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

Ik zit af en toe te denken om een keer een (korte) film te maken. Een videoclip lijkt me ook heel leuk.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

Een uitspraak die mij erg heeft geraakt is eentje gebaseerd op uitspraken van Albert Einstein. “Ratio brengt je van A naar B maar verbeelding brengt je overal.”

Meer informatie:
Website: Weblog
LinkedIn: Gert Veenhoven
Twitter: @gertveenhoven
Telefoon: 06-11646919

Eerdere afleveringen in deze serie:
6.   Anja de Crom
7.   Yoeke Nagel
8.   Joris van Ooijen
9.   Marcel van Driel
10. Marieke van Dam
11. Ward van Os
12. Lidion Zierikzee
13. Peter te Riele
14. Huub Koch
15. David van der Kooij

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Van hemelbestormer naar ideeënuitvoerder: de innovatiebrouwerij

2011-12-14T13:05:00.004+01:00

Manieren om nieuwe ideeën te verzinnen zijn er genoeg, maar hoe krijg je die ideeën omgezet in daden? Het boek ‘De innovatiebrouwerij’ van Noks Nauta en Jelle Kok helpt ideeënbedenkers op weg bij de bereiding tot een smakelijk resultaat.

Je wilt een woonvorm voor ouderen waar ze alle zorg en aandacht krijgen die ze nodig hebben. Je hebt een idee om geluidswallen te benutten voor zonnecollectoren. Of je wilt een plan uitvoeren om tot inventieve kostenbesparingen te komen in je bedrijf. Veel mensen lopen rond met ideeën die halverwege stranden of nooit ten uitvoer komen. Soms beginnen ze wel, maar ze lopen tegen allerlei blokkades aan. Of ze zien hoe anderen met hun idee vandoor gaan en er iets heel anders van maken. Dat is zeer frustrerend.

Hoe voorkom je dat je een hemelbestormer blijft? Daarvoor moet je in ieder geval weten welke stappen je allemaal moet ondernemen, betogen Noks Nauta en Jelle Kok in hun boek De Innovatiebrouwerij. De titel slaat dan ook op een proces van bereiding: een idee is niet af. Het is een ruwe diamant die keer op keer geslepen moet worden voordat de waarde zichtbaar is.

Een idee uitvoeren betekent vaak dat je een gerichte strategie nodig hebt. Benader je eerst persoon A of eerst persoon B? Wanneer zoek je naar financiering? Hoeveel mensen vertel je over je plan? Een compleet actieplan dus. Om een verandering voor elkaar te krijgen, moet je verschillende verandermanieren tegelijkertijd inzetten, schrijven ze zelfs.

Als ideeënbedenker heb je de neiging om dat allemaal als ballast te zien. Je vindt de inhoud van je idee zo geweldig of zinvol, dat je niet snapt dat andere mensen het idee niet meteen volledig omarmen. De praktijk is echter weerbarstig, want als bedenker moet je vaak door veel weerstanden heenbreken. ‘Dat past hier niet’,‘dat is al eens gedaan’ of ‘dat lukt toch niet’: bekende uitspraken die vernieuwers op hun weg tegenkomen en die zij moeten zien te tackelen.

Daar is vaak veel inzet en uithoudingsvermogen voor nodig. De auteurs geven concrete tips hoe je daarmee om kunt gaan. Daarbij trekken ze een grote gereedschapskist open met inzichten uit onder meer de sociale psychologie. Hoe je het beste kunt communiceren over je idee bijvoorbeeld. Soms dien je je te verplaatsen in de belangen van de ander om iemand enthousiast te krijgen. Op een ander moment is het handiger om sleutelfiguren in een organisatie te vinden, die je gericht ondersteunen.

Daarnaast geven ze veel praktische tips over allerlei andere zaken die bij de uitvoering komen kijken, zoals de juridische bescherming van je idee en manieren om je idee te financieren. Daarmee bevat het boek in compacte vorm erg veel informatie. Wie nog meer wil weten, vindt in het boek veel verwijzingen naar nog meer boeken en websites.Een schat aan praktijkverhalen van ideeënbedenkers maakt het boek levendig.

Enkele tips uit het boek:
1. Streef naar een win-winsituatie.
Niemand vind het prettig om steeds iets voor anderen te doen zonder zelf iets terug te krijgen. Bedenk dus van tevoren hoe je de ander iets kunt ‘geven’. Echte aandacht vindt iedereen prettig. En bedenk wat het delen van jouw idee de ander kan opleveren.
2. Wees voorbereid
Zorg dat je altijd je visitekaartjes bij je hebt en eventueel ander materiaal over je idee. Draag altijd papier en pen bij je om snel notities te kunnen maken. Zorg dat je al van te voren iets weet over belangrijke mensen die je tegen kunt komen en die jou verder kunnen helpen met je idee. Bedenk ook alvast wat zo iemand voor jou idee kan betekenen. Als deze persoon concreet vraagt wat je van hem of haar verwacht, heb je een antwoord paraat.
3. Houd je contacten bij
Houd een lijstje bij van mensen die je hebt ontmoet en mogelijk interesse hebben in jouw idee. Vermeld op welke manier ze een rol kunnen spelen om je plan te realiseren.

De term innovatie in de titel is naar mijn idee te beperkt, want dat roept vooral beelden op over het bedenken en ontwikkelen van producten en diensten bij bedrijven of organisaties. De schrijvers hebben zeker ook allerlei maatschappelijke vernieuwingen op het oog, die jij en ik bedenken om de wereld om ons heen mooier of beter te maken.

Natuurlijk zijn hun tips ook bruikbaar in de zakelijke sfeer, maar vooral individuele ideeënbedenkers kunnen veel aan dit boek hebben. Het gaat er niet om hoe groot of klein je idee is, maar het gaat erom dat je in het diepe gesprongen bent door iets met je idee te gaan doen.

Boek: De Innovatiebrouwerij: Van idee naar vernieuwing (2010) door Noks Nauta en Jelle Kok. Uitgave Pearson in Amsterdam. ISBN 978 90 265 2233 8. Meer informatie vind je op deze website over de innovatiebrouwerij. Het boek is te koop via managementboek.nl.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Zeven onmogelijke vragen aan David van der Kooij

2011-12-12T11:00:00.000+01:00

David van der Kooij van Denken om een hoekje houdt zich in diverse rollen intensief bezig met creatief denken. "Het heeft me doen beseffen dat je altijd vooruit kan komen, als je er maar een creatieve klap op geeft."

Zeven onmogelijke vragen (15)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze vijftiende aflevering is het woord aan David van der Kooij.

David adviseert als zelfstandig ondernemer bedrijven en geeft van trainingen op maat, met neme op het gebied van creatief denken, teamwerk en verandering. Daarnaast enthousiasmeert hij ‘het’ onderwijs voor creatief denken. En last but not least houdt hij zich bezig met illustreren en ontwerpen. Creativiteit speelt daar altijd een rol in of daar zorgt hij voor. Naast zijn werk heeft hij een passie voor lezen, schrijven, schilderen en gitaarspelen.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?
Ik zie creativiteit vooral als een denkvaardigheid. Daarom heb ik het meestal over creatief denken of vindingrijkheid in plaats van het bredere begrip creativiteit. Voor mij betekent het: verbinden en vertrouwen. Nieuwe, oorspronkelijke ideeën ontstaan door het maken van verbindingen van bestaande gedachten en ideeën. Dat lijkt paradoxaal, alles is er al, maar toch komt er meer.

Dat is wat creativiteit zo prachtig maakt. En dat geeft vanzelf vertrouwen, want het heeft me doen beseffen dat je altijd vooruit kan komen, als je er maar een creatieve klap op geeft. Een oplossing voor een probleem of een verborgen kans, met creatief denken leg je nieuwe mogelijkheden bloot.

2. Hoe doe je inspiratie op?
Door nieuwsgierigheid te tonen en vragen stellen. Voor mij is dat een continue proces. Door telkens te vragen: waarom? Ik zie dingen gebeuren of ik lees iets en vraag me af: waarom is dit zo? Waarom doet hij of zij dat? Waarom vind ik er dit van? De waaromvraag geeft inzicht in vooronderstellingen, en zodra de vooronderstellingen duidelijk worden, gaat de deur open naar nieuwe betekenissen: kan het anders?

Dan komen vanzelf de verbindingen. Ik denk heel associatief. Dat gebeurt vanzelf, maar ik heb me er ook in getraind. Dat vind ik heerlijk, het is een vliegwiel dat zichzelf aanjaagt.

Een concrete bron van inspiratie voor mij is lezen. Lezen is voor mij als ademen en ik doe het diep en langzaam. Vooral romans en boeken over geschiedenis en natuurwetenschappen. Zodra ik iets tegen kom dat me prikkelt, maak ik daar een notitie van. Later kijk ik door deze notities en vraag me af wat ze voor mij kunnen betekenen.

Als ik genoeg heb van al dat actieve denkwerk ga ik schilderen. Dan ben ik alleen nog maar met het doek en de verf bezig. De gedachten herschikken zich ondertussen op hun eigen houtje in mijn hoofd.

3. Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werk uit te voeren?
Misschien niet zo voor de hand liggend voor iemand die pretendeert creatief te zijn of die deze sticker opgeplakt krijgt: rust, orde en regelmaat. Ik heb bijvoorbeeld een hekel aan rommel. Voor ik aan het werk ga moet de plank leeg zijn.

De uitgangspositie voor werken is meestal: de laptop recht voor me, en daarnaast een ongelinieerd notitieblok met een tekenstift. De tekenstift is belangrijk. Dat moet een zwarte papermate fineliner zijn. Ik heb er een la vol van. Weinig creatief, zo’n zwarte stift? De kleuren zitten in mijn hoofd.

Ik doe het denkwerk het liefst ’s ochtends en daarna het doewerk. Aan het eind van de middag volgen huishoudelijke dingen en lezen. ’s Avonds zit ik met mijn laptop op de bank en schrijf bijvoorbeeld lesideeën die ik ‘s ochtends heb verzonnen. Voor het slapen ga ik lezen.

Er zijn ook genoeg dagen dat ik onderweg ben – ik ben gek op autorijden – en luister dan naar hoorcolleges. Routines en rituelen: ze zijn net zo belangrijk als het doorbreken ervan.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Dat is het eiland Kiem, een belevingswereld voor kinderen, waar ze op fantasierijke en avontuurlijke manier kennis maken met creatief denken. Kiem is ergens in het voorjaar van 2007 geboren – ontdekt zeg ik liever – en heeft onder mijn handen vorm gekregen in een weken durende flow.

Kiem is tastbaar gemaakt in lesmaterialen; een landkaart, een reisgids (een soort lesboekje) en een dagboek (notitie en werkboek). In 2007 en 2008 heb ik er projecten mee gedraaid op basisscholen, een onvergetelijke tijd. Op mijn werkkamer hangt de landkaart van Kiem aan de muur, recht voor me. Ik dwaal er in gedachten graag rond. De afgelopen tijd heb ik er helaas niet meer zoveel mee gedaan, maar in de laptop zitten nog een aantal reisgidsen die wachten om afgerond te worden.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
De onmogelijkste vraag, wat mij betreft, en nog twee te gaan! Ik heb er nog eens diep over nagedacht. Wat ik in mijn werk wil uitdrukken is dat iedereen, gegeven zijn mogelijkheden en beperkingen, het beste uit zijn creativiteit kan halen.
Ik kom wel eens bij klanten, die mij aankijken met zo’n gezicht van ‘nou, kom maar op met je creatieve ideeën’. Dan moet ik uitleggen dat het de bedoeling is dat zijzelf met de ideeën komen en dat ik ze ga uitleggen hoe ze dat kunnen doen. En dat ze daar uiteindelijk veel meer aan hebben.

Zodra ze het trucje onder knie hebben, dan kan ik er weer van tussen. ‘Dan kan ik weer leuke dingen gaan doen’, zeg ik dan wel eens gekscherend.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
Mijn schitterend vergezicht is: creatief denken is een integraal onderdeel van het lesprogramma op basisscholen. Daar heb ik op een aantal manieren een aanzet toe gedaan. Al doende en experimenterend komt daar steeds meer focus en richting in.

Sinds een klein half jaar heb ik samen met twee echte onderwijskanjers – wie ze kent, weet wie ik bedoel – een verbond gesloten om daar grote stappen in te gaan maken. En ja, ik wil graag weer eens verder met Kiem.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
Marcel van Driel heeft in een vorige ‘7 onmogelijke vragen’ deze tip gegeven: ‘Houd vol!’. Daar ben ik het 100% mee eens. Ik voeg er aan toe: ‘En maak af!’

Een jaar of wat geleden hoorde ik een praatje van Roger de Bruyn, de oprichter van het COCD – dat is het Centrum voor Ontwikkeling van Creatief Denken – één van mijn grote inspiratoren. Hij vertelde een apocriefe anekdote. Het eerste wat Edmund Hillary gezegd zou hebben, toen hij op de top van de Mount Everest stond was: Hoe komen we weer beneden? En dàt is wat creativiteit rond maakt. Niet alleen de ideeën (de top) maar ook de uitvoering ('expeditie geslaagd').

Ik laat dit altijd in mijn werkzaamheden zien en houd het mijn klanten en mijn kinderen voor. Creatieve ideeën zijn broodnodig, maar je hebt er pas wat aan als ze zijn gerealiseerd. Dan pas kom je verder.

Meer informatie:
Websites: Vindingrijk en Denken Om Een Hoekje
LinkedIn: David van der Kooij
Twitter: @davidvdkooij
Telefoon: 06 2072 1632

Eerdere afleveringen in deze serie:

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Hoe zintuiglijker je taal, hoe beter

2011-12-08T16:00:00.000+01:00

Columniste Renske de Greef verstaat de kunst van zintuiglijk schrijven. Daarmee overtuigt ze me onmiddellijk: ik zie haar belabberde situatie levensecht voor me.

Neem bijvoorbeeld het onderstaande stukje dat ze onlangs schreef voor NRC Next:

“Net voordat ik mijn bedlampje uitknip, begint het. Een doffe, onregelmatige beat, zuigende, elektronische geluidseffecten en een bliepende melodielijn klinken dwars door het Japanse rijstpapier dat mijn plafond heet.”

Veel meer hoeft Renske niet uit te leggen. In enkele zinnen schept ze een sfeer van geluiden, die je als lezer bijna in je eigen oren hoort klinken. Het krokante woord ‘Japanse rijstpapier’ voor haar plafond doet de rest: je ziet voor je hoe Renske een slapeloze nacht tegemoet gaat.

Met zintuiglijke woorden vertel je hoe iets voelt, klinkt, proeft of eruit ziet. Hierdoor kan ik me gemakkelijk in haar verplaatsen. Dat opgeroepen beeld is bovendien zo krachtig, dat ik het ook vrij gemakkelijk kan onthouden en navertellen.

In het dagelijkse leven gaat het meestal anders. Als je over een belevenis vertelt, gebruik je net als ik vermoedelijk vaak woorden als gaaf, leuk, fantastisch of mooi. De luisteraar weet dat je het naar je zin hebt gehad, maar verder? Ziet hij een beeld voor zich van wat jou zo opgetogen maakte? Nee.

Dit woordgebruik leidt bovendien snel tot misverstanden. Iedere luisteraar moet deze woorden namelijk met zijn eigen associaties invullen. Wat de één fantastisch vindt, kan een ander als tamelijk gewoontjes beschouwen.

Niet alleen onze kwalificaties zijn vaag, de rest van ons taalgebruik is zo mogelijk nog abstracter. We strooien kwistig met woorden als crisis, macht, relatie, energie, klimaat, transport en vertrouwen. Allemaal termen die we niet kunnen waarnemen met onze zintuigen en die dus geen beelden oproepen.

Wil je een verhaal vertellen dat beklijft kun je maar beter concreet zijn, zodat je voor de ander het precieze plaatje schildert. Onze hersenen zijn namelijk gek op beelden. Dat geldt ook als je een stuk schrijft. Gebruik liever niet het woord 'klimaat’, maar verzengende hitte of een plensbui. Geen transport, maar een ritje met een rammelende stadsfiets of op een Harley Davidson. Geen relaas over fantastische samenwerking of efficiency, maar concrete voorbeelden: ‘Als je even overlegt met je collega voordat de brief naar je klant de deur uitgaat, voorkom je veel gezeur achteraf.’

Nog concreter maak je je tekst als je een beeld inkleurt met een verhaal. Die bovenbuurman, daar ergerde Renske zich rot aan. Maar in plaats van zich te blijven ergeren, kan ze ook even bij hem aankloppen. Niet om te melden dat ze zijn lawaai 'verschrikkelijk' vindt, maar wel om te vertellen hoe de bonkende dreunen haar ’s nachts uit haar slaap houden. En hoe ze niets liever wil dan haar donzen dekbed over haar heen trekken om weg te sukkelen in een zachte slaap. Morgen wil ze weer fris haar bed uit om een nieuwe column te schrijven. Hij snapt het en draait de geluidsknop een flink stuk lager. Renske haalt hoorbaar adem van opluchting en stommelt de trap af.

Zintuiglijk schrijven dus. Dat doe je zo:

1. Maak een mindmap

Verzamel in een mindmap allerlei associaties. Het woord taal doet je bijvoorbeeld denken aan ballpoint, scheldpartij, poëzie, schooljuffrouw, dictee, et cetera. Deze associaties verwerk je in een tekst.
Wat voor zinnen dat oplevert, laat de Amerikaanse journalist Malcolm Gladwell zien. In zijn boek Uitblinkers verwerkt hij pareltjes: 'Zijn zinnen marcheerden naar buiten, opgepoetst en kordaat als soldaten tijdens een parade.'

2. Vraag details

Als je iemand interviewt, wees er dan alert op dat je zoveel mogelijk concrete informatie verzamelt. Praat iemand in abstracte begrippen, vraag dan door.

U zegt 'fantastisch', maar wat bedoelt u precies?
Kunt u dat illustreren met een voorbeeld?
Hoe moet ik dat voor mij zien?

3. Ondervind het zelf

Als je een stuk schrijft over een bepaalde gebeurtenis of plek, is het natuurlijk het allerbeste om persoonlijk er naar toe te gaan. Ga niet alleen kijken, maar ook ruiken, proeven, luisteren en voelen. Verwerk je eigen zintuiglijke ervaringen in je stuk.

Toverballen voor het brein

Verhalen maken je nieuwsgierig en sporen aan om door te lezen. Het e-book Toverballen voor het brein doet uit de doeken hoe je deze verhaalkracht en andere technieken op het gebied van storytelling kunt toepassen in informatieve teksten, zoals journalistieke artikelen, websites, brochures en andere teksten. Laagje voor laagje ontsluiert het boek de geheimen van verhalen en vertelt wat je er in teksten mee kunt doen.
Lees hier meer informatie over Toverballen voor het brein.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Zeven onmogelijke vragen aan Huub Koch

2011-12-05T11:42:00.000+01:00

Huub Koch is oprichter van Zichtbare Zaken en MarComCouturier, Designfilosoof, Lijnuitzetter, Conceptuele Broedplekbeheerder, Bedrijfsnaamdoper, Beeld-en Taalschaver, Boekbespreker, Grootblogbezitter en Roltrapvlogger. " Ideeën houden er van je in de problemen te brengen, je volledig op te eisen of je te blokkeren."

Zeven onmogelijke vragen (14)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze veertiende aflevering is het woord aan Huub Koch.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?
Creativiteit is voor mij een onuitputtelijk verlangen om nieuwe wegen te vinden. In wat je doet en hoe je iets doet. Het gaat om het voortdurend vinden van nieuwe visies. Een kijk ontwikkelen op wie je bent en waar je voor staat. Jezelf telkens opnieuw heruitvinden. Dit proces kent een weergaloze schoonheid. Daar zijn eigenlijk geen woorden voor, maar het houdt het leven wel fris en opwindend.

2. Hoe doe je inspiratie op?
Voor het opdoen van inspiratie volg ik mijn intuïtie. Ik verdiep mezelf bovendien voor de volle 100% in een onderwerp. Door alles wat ik tegenkom te lezen, te bekijken, te beluisteren, te ondergaan en in me op te nemen. En het vervolgens te transformeren. Daar heb je dan eerst weer stilte voor nodig en incubatietijd. Zo tast je naar de essentie. Het is een gistingsproces.

3. Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werk uit te voeren?
Eén van de belangrijkste rituelen die ik nodig heb is afstand nemen. Als scheppend werk even niet wil lukken kun je dat feit het beste loslaten. Ideeën houden er van je in de problemen te brengen, je volledig op te eisen of je te blokkeren. Het beste wat je dan kunt doen is tegen jezelf zeggen: Ik ga even wat anders doen. Een ommetje maken. Knutselen aan een roltrapfilmpje. Iets koken. Wushu beoefenen.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Of ik nu een artikel schrijf, een foto, een filmpje, een huisstijl, een website of een presentatie maak, het zijn mijn kinderen. Die uiteindelijk een eigen leven moeten gaan leiden. Ik geloof dat het kenmerk van een geslaagd werk hierin zit: het moet op eigen benen kunnen staan. Pas dan is een werkstuk een levend wezen en kan ik het loslaten en weer iets nieuws gaan doen. Als de opdrachtgever zelfstandig verder kan met mijn product is de missie geslaagd. Ook bij strategie.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
Als je werk voor een klant maakt probeer je zo natuurgetrouw mogelijk uitdrukking te geven aan waar die klant voor staat. Dat is de enige boodschap die telt voor mij. Als het om mijn vrije werk gaat laat ik het graag aan het werk zelf over, om uitdrukking te geven aan wat het zelf wil betekenen. In beide gevallen staan zorgzaamheid en toewijding voorop.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
Er is iets merkwaardigs met dromen. De toekomst bestaat niet en toch kun je plotseling beseffen dat je dromen werkelijkheid zijn geworden. Al mijn dromen zijn werkelijkheid geworden en ik heb er nooit bij stilgestaan dat ik ze wilde bereiken. Ze wilden mij bereiken... en jou. Hier en nu. Je moet je dus overgeven aan het avontuur, aan het leven, de ruimte van het niet-weten, de onverbiddelijke creatiespiraal, om je dromen te realiseren. De rest is boetseren en aansturen.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
Teveel om op te noemen, maar dit is wat ìk er van maak: Being an all-round human being is more important than being a designer, but, sometimes, it helps (The Education of a Typographer).

Meer informatie:
Website: Zichtbare Zaken
Website: De Roltrap
Website: Interiors
Website: Creating good vibrations
Website: The Weekly Vlog
LinkedIn: Zichtbare Zaken
Twitter: Huub Koch
Email: huub@zichtbarezaken.nl

Eerdere afleveringen in deze serie:

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Zeven onmogelijke vragen aan Peter te Riele

2011-11-28T11:27:00.000+01:00

Peter te Riele is onderwijsspecialist in uiteenlopende rollen: trainer, begeleider, coach, mediator, auteur, ontwikkelaar en vernieuwer. "Het is belangrijk om de juiste reuzen te kiezen."

Zeven onmogelijke vragen (13)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze dertiende aflevering is het woord aan Peter te Riele.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?
Iedereen verstaat iets onder creativiteit, maar zelden bedoelen we hetzelfde. Het woord kan bovendien verschillende dimensies hebben, afhankelijk van de context. Voor mij is creativiteit een proces van handelen (op gevoel, gedachte, intuïtie en soms juist zonder) om doelgericht of juist toevallig een antwoord te vinden op een vooraf (on)gekende vraag of behoefte.

2. Hoe doe je inspiratie op?
Als onderwijsvernieuwer probeer ik veel ‘in the box’(school) te zijn en ‘out of the box’ te denken. Dat betekent dat ik graag technieken gebruik om afstand te nemen, in te zoomen, nieuwe perspectieven te kiezen, metaforen te herkennen en ongewone bronnen te raadplegen.

3. Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werk uit te voeren?
Ik bouw een inhoudelijk verhaal graag op ‘de schouders van reuzen’. Het is dan belangrijk om de juiste reuzen te kiezen. Zo hoef je niet iets vanaf de grond op te bouwen, maar kun je voortborduren op de kwaliteiten van anderen. Qua gereedschap gebruik ik graag de mindmap (op papier of met iMindmap5) en powerpoint om mijn gedachten vast te leggen en te structureren.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Ik ben als vrijwilliger sterk betrokken bij de Style Foundation, die een onderwijsproject in Kenia uitvoert. Ik mocht op basis van een brainstorm een schoolsysteem ontwerpen zoals een ambachtsschool in Nederland eruit zou kunnen zien. Op dit moment wordt deze school al gebouwd. Ik hoop in de zomervakantie van 2012 de eerste docenten te trainen.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
Ik zou heel graag ons onderwijs een belangrijke koerswijziging laten maken. Eerst via de weg van evolutie, maar ik ben er meer en meer van overtuigd dat er een onderwijsrevolutie nodig is. Daarbij is creativiteit een vereiste.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
Aan mijn creatieve droom ben ik begonnen door het project in Kenia te realiseren. Maar het zou fantastisch zijn als via een Keniaanse bocht het onderwijs in Nederland of in andere landen ermee verbeterd zouden kunnen worden.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
Het zijn niet zozeer adviezen maar de mensen die een voorbeeld zijn voor mij. Dat je op een eigen-wijze manier van denken een beweging kunt starten die tegen de stroom in toch kansrijk blijkt. Creativiteit zit ‘m net als goed onderwijs niet alleen in hoofd maar ook in hart en handen. Je moet het niet alleen denken, maar vooral doen: doordacht en op gevoel.
Een van mijn grootste voorbeelden op onderwijsgebied is Toshiro Kanamori, een Japanse docent. In de RVU-documentaire De Japanse Levensles wordt hij een jaar lang gevolgd. Elke docent zou deze documentaire eens gezien moeten hebben om daar conclusies uit te trekken.
Mijn advies voor creativiteit in het onderwijs: kijk naar deze documentaire of de Engelstalige versie ‘Children Full of Live’. En gebruik de aanmoediging daarbij van Margaret Mead: “Never doubt that a small group of thoughtful, committed, citizens can change the world. Indeed, it is the only thing that ever has.”

Meer informatie:
Website: Advies, Hulp & Actie
Twitter: Peter te Riele
Email: peterteriele@hotmail.com
Telefoon: 06 - 28 88 68 59

Eerdere afleveringen in deze serie:

Creatieve impact begint bij jezelf

2011-11-23T23:25:00.001+01:00

Loslaten en zelf het creatieve voorbeeld geven. Dat waren twee belangrijke thema’s op het congres Creativiteit voor de Overheid, dat deze week bij de gemeente Oss gehouden werd.

Goedmaken wat haar voorgangers verprutst hadden. Zo kenschetste een gemeenteambtenaar op een van de workshops haar activiteiten om de woonwagenterreinen in haar gemeente op orde te krijgen. Dat betekende allereerst een grootscheepse schoonmaakdag om schoon schip te maken op dat terrein.

Na een afspraak met een bewoner zat ze tevergeefs anderhalf uur te wachten. Daarbij zag ze hoe de ‘zooi’ op het terrein voor de bewoners iets heel anders betekende: handel. Vervolgens begreep ze waarom de bewoners haar schoonmaakplan niet juichend ontvangen hadden. “Anderhalf uur wachten was uiterst leerzaam”, vertelde de ambtenaar aan ons. Ze wist nu dat er een heel andere insteek nodig was om met de bewoners in gesprek te raken.

Doe liever even niets

Haar verhaal illustreerde prachtig een van de centrale thema’s tijdens het congres Creativiteit voor de Overheid. Je kunt heel krampachtig naar nieuwe oplossingen zoeken en fanatiek dingen aanpakken. Maar vaak komen de oplossingen zo in onze armen gedreven als je afstand neemt. “De oplossing is misschien heel dichtbij”, zei spreker Igor Byttebier van New Shoes Today en bekend van het handboek Creativiteit Hoe? Zo! "Stel je open. Vanuit die houding werken is veel relaxter. We zijn verslaafd aan handelen, maar nietsdoen is wellicht raadzamer.”

Dik honderd ambtenaren van gemeenten, waterschappen en andere overheidsorganisaties waren in Oss bijeen voor creatieve inspiratie. Deze boodschap over loslaten sprak hen aan, hoorde ik om mij heen. Het sluit helemaal aan bij de nieuwe ideologie in gemeenteland dat iedere inwoner zoveel mogelijk zelfredzaam moet zijn. De overheid is er vooral voor de hulp aan de meest kwetsbaren en mag dus meer afwachten en loslaten. Dat past in de tijdgeest van minder betutteling, maar komt de overheid ook goed uit in een tijd van ingrijpende bezuinigingen. "Vijftig procent wat we doen, is eigenlijk niet meer nodig", schatte Igor Byttebier in. De bezem er doorheen dus.

Gerard Puccio, hoogleraar bij het International Center for Studies in Creativity in Buffalo, sloot daarbij aan. "Never waste a crisis", was zijn motto. Een crisis levert namelijk per definitie beperkingen op. En juist beperkingen zijn de voedingsbodem voor nieuwe kansrijke ideeën.

Hoe laat je de bal verder rollen?

Tegelijkertijd zijn ambtenaren op zoek naar impact en resultaat. Je kunt wel een trap tegen de bal geven in een gemeentelijke organisatie, maar hoe laat je de bal verder rollen? Bedenkers van innovatieve plannen hebben het vaak moeilijk in overheidsorganisaties. Ze moeten veel compromissen sluiten, waardoor alle krullen en slingers al snel verdwijnen. Ze krijgen te maken met protocollen en strakke regelgeving. Ze zien toe hoe hun vernieuwende ideeën versneden raken tot vierkante blokjes, die in de al bekende kaders passen. Het oorspronkelijke idee is een bruingrijze verfklodder geworden, die voor de bedenker niet meer herkenbaar is.

Toch moet je daardoor niet laten ontmoedigen, was de boodschap op het congres. Creativiteit begint vooral klein, bij jezelf of in een klein team. “We kunnen anderen niet helpen als we onszelf niet toestaan om creatief te zijn”, zei Gerard Puccio.

Iedereen kan het verschil maken
Boven alles hield Puccio een pleidooi voor creatief leiderschap: iedereen kan besluiten om het verschil te maken. Leiderschap heeft in dit verband dan ook niets te maken met (managements-)posities, maar met het lef om besluiten te nemen en invloed uit te oefenen. “Als je anderen creativiteit wil leren, moet je het goede voorbeeld geven, net zoals bij de opvoeding van kinderen”, zei hij. “They wil do what you do.”

Zorgen voor impact begint dus bij jezelf. Wacht niet op toestemming, maar begin. Koester je inspiratiebronnen. Draag kleine succesjes verder uit. En zoek de verbinding met anderen: uiteindelijk zijn we sociale dieren, die graag samen pret maken. Als je samen lol hebt, betekent dat in creatief opzicht dat je iets goeds te pakken hebt.

Leer lenig denken

Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel niet!
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Zeven onmogelijke vragen aan Lidion Zierikzee

2011-11-21T11:00:00.000+01:00

Lidion Zierikzee is theatermaker, freelance theaterdocent en clown. "Als je je hart volgt en goed contact maakt, dan heb je alle vrijheid en ontstaat de beste creativiteit."

Zeven onmogelijke vragen (12)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze twaalfde aflevering is het woord aan Lidion Zierikzee.

Lidion geeft workshops en speelt eigen voorstellingen, zoals Bino de Musical in samenwerking met kinderboekenschrijver Marcel van Driel. Ook realiseert en ondersteunt ze samen met haar vader projecten in Bosnië-Herzegovina. Lidion schreef het handboek: De Clown Onderwijst - Hoe kunnen theaterdocenten aan de slag met de rode neus in het onderwijs?

1. Wat betekent creativiteit voor jou?
Creativiteit betekent voor mij vrijheid. Vrijheid in ons denken. Ik las ooit op een kalender:
'creativiteit kan maar één kant op, de onverwachtse'. Daar geloof ik in. Als je in je eigen vijver blijft vissen, vang je altijd vissen die je kent, totdat er geen één meer over is. Creativiteit ontstaat voor mij daar waar je buiten die vijver je hengel durft uit te gooien. Wie weet wat je straks aan je haak zult hebben?

2. Hoe doe je inspiratie op?
Het dagelijks leven, maar vooral kleine kinderen. Zij hebben nog alle vrijheid in zich. Van houten blokken maken zij auto’s, stoelen worden kruiwagens of vliegtuigen. Wij volwassen stoppen er stukje bij beetje normen, waarden, betekenissen en gedragscodes in. ‘Dit is een stoel, die bedoeld is om op te zitten!’ Langzaam verliezen de kinderen zo hun onschuld en vrijheid. Door naar kinderen te kijken, zie ik dat een stoel ook een kruiwagen kan zijn. Er ontstaat een wereld aan mogelijkheden. Die mogelijkheden geven mij vrijheid als maker en speler. Maar ook de beklemmingen en betekenissen van spullen en situaties dagen mij uit om met creatieve, niet alledaagse oplossingen te komen.

3. Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werk uit te voeren?
De inspiratie komt bij mij op het moment dat ik mijn denken uit kan zetten. Ik probeer dus zoveel mogelijk ‘ 'in het moment’ te zijn met mijn spelers tijdens de repetitie of als clown met een gehandicapt kind in een instelling. Dat doe ik door niet (teveel) van te voren te bedenken wat ik ga doen, maar ter plekke - in contact met de ander - een beweging in gang te zetten. Vaak weet ik niet waar het gaat eindigen, heel spannend. Maar ik geloof erin: als jij je hart volgt en goed contact maakt, dan heb je alle vrijheid en ontstaat de beste creativiteit.

Ik vind dat vaak hartstikke lastig in onze huidige samenleving. Er is altijd wel iets wat er voor zorgt dat je weer in je hoofd gaat zitten. Gaat niet je telefoon dan heb je alweer een nieuw mailtje of moet je vanavond wel echt een scène afhebben. Vaak zet ik dan alle apparatuur uit en ga de natuur in. Ik lees een goed kinderboek of wijd me aan mijn favoriete bezigheid: mensen kijken. Jonge spelende kinderen, twee oudjes op een bankje of al het langslopende publiek op het station. Daar ontstaan mijn personages, de verhaallijnen en de problemen waar de personages (net als de clown) altijd mee te maken krijgen. Heerlijk.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Mijn favoriete werk is mijn maskertheatervoorstelling ‘ Koude Koffie’ waar ik onder begeleiding van één van Nederlands grootste maskermakers Frans Krom, mijn eigen maskers mocht maken. Niet nadenken maar doen, met mijn handen in de klei. Wat een rust.

De voorstelling heb ik gemaakt met vier jonge talentvolle spelers. Door hen ook te trainen om in het moment te zijn (d.m.v. energie, clown en maskerlessen) ontstond een magische flow die niet meer te stoppen was. We visten in alle vijvers die we konden vinden, vol creativiteit en dat kon maar één kant op, de onverwachtse. Ik had nooit verwacht dat die voorstelling zo een succes zou zijn, maar ik studeerde af met een 9!

Mijn meest favoriete project is mijn project Clowns on Tour dat ik samen met reisgenoot en vader Hans Zierikzee op dit moment doe in Bosnië-Herzegovina. We spelen als clown in instellingen voor gehandicapten en bejaardentehuizen en geven workshops op scholen uit het dorp. Afgelopen reis en de komende reizen richten wij ons op project NADA, een onderwijsproject voor gehandicapte kinderen in Sanski Most, een dorp in het noorden van Bosnië-Herzegovina. We steunen en doceren de kinderen. Ook kregen we het voor elkaar om een betaald baantje te creëren voor twee jonge dames binnen het project.

In juni 2012 willen we voor de kinderen van NADA en de plaatselijke basisscholen een projectweek organiseren. De clown is vrij, net als een kind. Als ik mijn rode neus opzet, leef ik echt vanuit mijn hart en beleef ik magische momenten met de kinderen. Toen we laatst bij NADA waren, had Sanel, een jongetje van 9 jaar, elke week naar mij gevraagd. Samen hebben we de vorige keer heel veel gezongen. Toen hij me weer zag, herkende hij me eerst niet zonder neus. Hij ging twijfelend aan tafel zitten, maar na een minuut hief hij zijn hoofd op, keek mij recht aan, glimlachte en begon te zingen. Wauw!

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
Theater is voor mij een middel om contact te maken. Contact met jezelf, de ander en je omgeving. Vanuit contact ontstaat beweging. Dan ontstaan er unieke momenten die hopelijk niet vergeten worden en iets bijdragen. Een acteur die meer leert over zichzelf, een publiek dat geraakt wordt, een leerling die nieuwsgierig wordt of een kind dat ontdekt dat hij van zingen houdt. Die beweging wil ik veroorzaken.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
Mijn grootste droom is om meer tijd en mogelijkheden te hebben om datgene te doen wat ik werkelijk wil doen. Condities creëren om inspiratie te krijgen. Nu wordt de tijd vaak opgeslokt door werkzaamheden die moeten, omdat er nou eenmaal brood op de plank moet komen of omdat er geen budget voor is. Ik wil niets liever dan met mijn handen de klei in gaan, een nieuwe voorstelling maken of in de auto af te reizen naar Bosnië-Herzegovina.
De meest creatieve droom? Dat is mijn spannende manier van werken. Ik heb geen idee hoe die droom eruit gaat zien....behalve die rode neus...daar ben ik heel zeker van!

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
Dit advies kwam van clownsdocent Eric de Bont, waarmee ik drie maanden mocht werken op zijn Internationale Clownsschool op Ibiza. ‘Ga uit dat koppie en volg je gevoel, dan komt het allemaal goed’. En tot nu toe, als ik dat werkelijk doe, komt alles goed en zelfs nog beter dan verwacht!

Meer informatie:
Website: Lidionzierikzee en declownonderwijst (voor haar clownsprojecten)
Twitter: @vrolijkliedje
Youtube: Clowns on Tour – Bosnia ‘ A moment of contact’
Email: Lidionzierikzee@gmail.com

Eerdere afleveringen in deze serie:

Zeven onmogelijke vragen aan Ward van Os

2011-11-14T09:18:00.000+01:00

Ward van Os is creativiteitscoach. Inspiratie is de grootste driver in alles wat hij doet. "Ik kan genieten van de dingen die mensen verzinnen in hun zoektocht naar creatieve oplossingen."

Zeven onmogelijke vragen (11)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze elfde aflevering is het woord aan Ward van Os.

Ward startte zijn loopbaan in het jongerenwerk en koos in 1998 voor een carrière bij Amnesty International in Vlaanderen. Eerst als jongerenwerker, later als campagne- en bewegingsverantwoordelijke. Nu staat hij er aan het hoofd van de afdeling fondsenwerving. Als bijbaan startte hij zijn bureau Mindblow. Hij geeft hij trainingen en workshops met als sleutelwoorden: creativiteit, mindmappen, brainstormen, out of the box denken, vertellen, inspireren, faciliteren, presenteren, prezi, pecha-kucha, sociale netwerkcommunicatie, netiquette en nog veel meer.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?
Ik heb lang gedacht helemaal niet creatief te zijn. Ik kan niet tekenen, boetseren is niks voor mij en handwerken... daar heb ik het geduld niet voor. Maar ik hou van creativiteit. Ik heb namelijk een zwak voor ideeëncreativiteit en kan genieten van de dingen die mensen verzinnen in hun zoektocht naar creatieve oplossingen. Creativiteit zit voor mij dus in een briljante versie voor een alledaags gebruiksvoorwerp, een sublieme commercial en heel vaak ook in ‘design’. Creativiteit zit niet enkel in het ontwerp, maar ook de materiaalkeuze, de visuele uitwerking... dingen die bedacht zijn door te denken met een bochtje :-)

2. Hoe doe je inspiratie op?
Ik ben wat men noemt een ‘rechterhelftdenker’ en dus haal ik inspiratie uit de dingen om me heen, hoe meer prikkels hoe beter. Een kamer met vele dingen aan de muur, een stapel ‘Boomerang’ kaartjes, vakantiekiekjes, tijdschriften, muziek op de radio... Voelen, proeven, ruiken en dromen... vooral dromen.

3. Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werk uit te voeren?
Om te brainstormen gebruik ik vaak post-its-notes of mindmaps. En ook inspiratie uit de omgeving. Voor de rest probeer ik om juist niet in routine te vervallen. Het menselijk brein is namelijk een hele goeie patroonmaker, maar bij creatief denken willen we die patronen juist doorbreken. En dat doe je het beste door letterlijk nieuwe paden te bewandelen. Het is een beetje als mijn kookkunsten. Ik kan namelijk geen twee keer hetzelfde gerecht maken en mijn kookboeken staan er voornamelijk ter inspiratie.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Als trainer haal ik steeds veel energie uit mijn werk als de vonk overslaat en men aan de slag gaat met creativiteit. Zo begeleidde ik op vraag van een klant een aantal medewerkers die een workshop in elkaar moesten steken, gebaseerd op de principes van Pecha Kucha (www.pecha-kucha.org). Ze hadden hier geen ervaring in maar het resultaat was excellent.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
Oei, da’s een moeilijke vraag. Ik wil mensen inspireren. Inspireren om ‘out-of-the-box’ te denken. Te denken met een bochtje, te genieten van de creatieve dingen die er al zijn, en die te zien. En ik, ik wil genieten.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
Ik zou het heel erg fijn vinden als het resultaat van een brainstormsessie een product zou zijn dat bijvoorbeeld in ieders huiskamer te vinden is. Iets groots of iets kleins, waarvan ik weet wanneer en hoe het idee ontstaan is.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
De ‘broebelfase’. Ik ben een grote fan van het boek Creativiteit. Hoe? Zo! van Igor Byttebier. Hij beschrijft het creatief proces in drie fasen: één: de startfase, die gaat over ‘het vraagstuk’, twee: divergeren, zoveel mogelijk creatieve antwoorden verzamelen, en drie: convergeren, een oplossing selecteren. Maar soms moet je er een nachtje over kunnen slapen, de ideeën even laten rusten, het even in je hooft laten ‘broebelen’. Ik weet niet meer wie me die tip gaf, maar sindsdien gebruik ik hem en geef ik hem door. ‘De broebelfase’, alsjeblieft.

Meer informatie:
Website: www.mindblow.be
LinkedIn: Ward van Os
Twitter: @_mindblow en @wardvanos
Telefoon: + 32 486 15 44 89

Eerdere afleveringen in deze serie:

Zeven onmogelijke vragen aan Marieke van Dam

2011-11-08T11:38:00.000+01:00

Marieke van Dam is eigenaar van Bureau Play. Ze geeft playshops, bedenkt Speelregels – ontregelende speelse opdrachtjes – en geeft deze als kaartenset uit. Verder schrijft ze een speelboek voor volwassenen. Haar motto: We don't stop playing because we grow old. We grow old because we stop playing.

Zeven onmogelijke vragen (10)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze tiende aflevering is het woord aan Marieke van Dam.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?

Creativiteit betekent voor mij mogelijkheden zien waar ik ze (in eerste instantie) niet verwacht. Creativiteit ontstaat voor mij vaak in de rafelrandjes. Daar waar dingen mis gaan of niet lijken te lukken, komen vaak de beste ideeën en mooiste oplossingen naar voren. Dit geldt zowel bij het maken van dingen maar ook om iets voor elkaar te krijgen. Zo heb ik de Speelregels verzonnen om kopjes koffie te verdienen zodat ik mijn boek in koffietentjes kon schrijven.

2. Hoe doe je inspiratie op?

Dat is heel divers. Ik word vaak ineens overvallen door inspiratie. Dat kan zijn door een film die ik zie, een boek dat ik lees, iets dat ik op straat zie. Ik kan dan ineens echt stuiteren van de inspiratie.

Mijn ideeën delen met anderen is misschien nog wel de allerbelangrijkste inspiratiebron. Niks heerlijker dan samen ideeën te stapelen en zo tot nieuwe inspiratie te komen. Tja, en regelmatig uit mijn routine stappen, dingen voor de eerste keer doen, dat werkt ook echt. En als ik vast zit, helpt het vaak om even iets anders te doen: wandelen, opruimen, de afwas doen, dat soort dingen, heel simpel eigenlijk.

3. Heb je routines of rituelen om je werk uit te voeren?

Het schrijven van mijn boek doe ik in koffietentjes. De geluiden van rustige muziek, het malen van de bonen, het schuimen van de melk, het geroezemoes van pratende mensen, af en toe wat flarden uit gesprekken opvangen. En mijn oog wil ook wat dus ik zoek het liefst tentjes op met een creatieve inrichting waar de spulletjes om me heen nieuwe ideeën prikkelen.

Verder schrijf ik al mijn ideeën (van dwarrelgedachten tot concrete plannen) op in mijn notitieboekje. Ik heb die altijd bij me, net als stiften in alle kleuren, en stickers om de boel nog meer op te vrolijken.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Mijn speelregels. Dat zijn kleine speelse ontregelende opdrachtjes waarmee ik mensen uitdaag om uit hun dagelijkse routine te stappen. Ik begon ze te schrijven in ruil voor een kopje koffie (via mijn website kreeg ik ruim 110 kopjes koffie in ruil voor een speelregel). Al mijn creativiteit is daar in samen gekomen.

In eerste instantie was het een creatieve oplossing om, terwijl ik tijdelijk niet veel geld had, wel in koffietentjes te kunnen werken. Maar nu ik er al bijna honderd heb geschreven, zie ik dat het echt een product is van mij. De positiviteit, de verrassingen, het uit je routine stappen. En ik ben ontzettend trots dat ik ze nu ook ga uitgeven.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?

Zie kadootjes in het alledaagse. Het leven zit vol verrassingen, het is alleen maar kwestie van een andere bril op zetten. Kleur ook eens buiten de lijntjes. Speel!

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

Ik zou graag mezelf meer willen ontwikkelen in het grafisch vormgeven. De speelregels worden nu vormgegeven door een te gekke vormgeefster en voor mijn boek ben ik ook op zoek naar een uitgever die waarde hecht aan mooi beeld. Maar het liefste zou ik dat zelf nog eens gaan doen.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

Niet teveel nadenken. Gewoon ergens beginnen. Dan komt de rest vanzelf.

Meer informatie:
Website: Bureau Play en Speelregels
LinkedIn: Marieke van Dam
Twitter: @mariekevdam en @speelregels

Eerdere afleveringen in deze serie:

Zo zorg je voor verleidelijk lokaas

2011-11-02T04:30:00.000+01:00

Wat hebben verhalenvertellers en vissers met elkaar gemeen? Ze kunnen allebei profiteren van aantrekkelijk lokaas.

Een sportvisser die een karper van twintig kilo aan de haak wil slaan, moet daar veel moeite voor doen. Hij bivakkeert weekeinden lang in een tentje langs de waterkant, waar de opstelling van een speciale hengel verraadt wat hij wil vangen.

Ook steekt hij veel tijd in het maken van aas. Voor het rollen van zijn ‘boillies’ (een soort deegbolletjes) gebruikt hij het liefst zijn eigen receptuur. De bolletjes mogen niet te snel uiteenvallen in het water en moeten bovenal lekker smaken. Voor zover je als visser de smaak van een karper kan inschatten natuurlijk!

Zelf heb ik niets met sportvissen, maar ik zie in deze aanpak een belangrijke overeenkomst met het delen van informatie, of dat nu voor een blog is of een andere soort tekst. Het gebruik van een verhaal is een aanlokkelijke manier om je boodschap voor het voetlicht te brengen of om je lezers bij je onderwerp te betrekken. Maar als je je lezer niet verleidt met het juiste aas, gaat jouw boodschap aan hem voorbij.

Toch is ook voor het gebruik van verhalen een recept te geven. Dat bestaat uit drie eenvoudige stappen:

1. Grijp je lezer bij de kladden

Zorg voor een spannende opening van je verhaal, die onmiddellijk de aandacht van je lezer vangt. Plant bijvoorbeeld een serie onbeantwoorde vragen in het hoofd van je lezer. Je lezer verwacht dat je iedere vraag in het verhaal gaat beantwoorden. Zo verleid je je lezer je verhaal binnen te treden.

2. Voer je lezer nog meer aas

Onderwerpen of ideeën beklijven beter naarmate er meer haakjes aan hangen. Hoe ongewoner iets is, hoe beter we het onthouden. Dat geldt ook voor een verhaal. Leg daarom in je verhaal ongewone verbanden of beschrijf een onverwachte wending. Op deze manier houd je de aandacht vast.

3. Haal de vangst binnen

Je vertelt nooit zomaar een verhaal, want je hebt er een doel mee. Je wilt een inzicht delen, je lezer aanmoedigen of informatie overbrengen.
Aan het slot van je tekst moet het voor je lezer duidelijk zijn waarom je het verhaal hebt verteld. Hij heeft antwoorden gekregen op vragen als:

Wat is de betekenis?
Waarom is het relevant voor mij?
Wat is er veranderd?
Hoe kan ik profiteren van het resultaat?

Grijp bijvoorbeeld terug naar de opening: zorg ervoor dat het probleem uit de start van je verhaal uit de wereld geholpen is. Je lezer zal een gevoel van ‘compleetheid’ ervaren: de belofte aan het begin is ingelost.

Bij toepassing van deze drie stappen zal de impact van je verhaal met sprongen verbeteren. Als je alleen maar een mooi verhaal vertelt zonder aan te geven wat de betekenis is, zaai je verwarring en frustratie bij de lezer. Het heeft evenmin zin om alleen je boodschap aan een hengel te hangen. Neem eerst de tijd om je publiek te verleiden met het juiste lokaas.

Toverballen voor het brein
Verhalen maken je nieuwsgierig en sporen aan om door te lezen. Het e-book Toverballen voor het brein doet uit de doeken hoe je deze verhaalkracht en andere technieken op het gebied van storytelling kunt toepassen in informatieve teksten, zoals journalistieke artikelen, websites, brochures en andere teksten. Laagje voor laagje ontsluiert het boek de geheimen van verhalen en vertelt wat je er in teksten mee kunt doen.
Lees hier meer informatie over Toverballen voor het brein.

Gratis: download hier de eerste twintig bladzijden van Toverballen voor het brein

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Zeven onmogelijke vragen aan Marcel van Driel

2011-10-31T11:17:00.000+01:00

Marcel van Driel noemt zich werelddromer, kinderboekenschrijver, creatief brein, weggever, vader van twee kinderen en echtgenoot van Tanja. Zijn dagen bestaan uit schrijven, school- en bibliotheekbezoeken, workshops geven en ervoor zorgen dat zijn kinderen een fijne jeugd hebben.

Zeven onmogelijke vragen (9)

Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze negende aflevering is het woord aan Marcel van Driel.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?
Creativiteit is voor mij vooral ruimte. Zodra ik ruimte in mijn hoofd heb, wordt deze automatisch opgevuld met verhalen en ideeën. Zodra ik ruimte in mijn agenda creëer, wordt deze gebruikt om de ideeën en verhalen uit te werken en op te schrijven.

2. Hoe doe je inspiratie op?
Inspiratie is als ademen. Dat gaat vanzelf en daar hoef ik niks voor te doen. Maar net zoals het soms handig is om even stil te staan bij het ademhalen, waardoor je meteen anders gaat ademen, is het soms handig om een wandeling te maken of een keer extra lang onder de douche te staan, om mijn pijlen te richten op één specifiek verhaal of idee, om het nog beter te maken.

3. Heb je routines of rituelen om je werk uit te voeren?
Als ik met een boek bezig ben, dan ben ik ’s morgens onder de douche heel specifiek bezig met het hoofdstuk waar ik die dag aan ga schrijven. Daardoor krijg ik vaak een paar extra ideeën (en soms ook zinnen) waardoor het stuk nog rijker wordt of nauwkeuriger aansluit bij de rest van het boek.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Mijn laatste boek, Superhelden.nl, omdat dit het eerste boek is sinds ik tien jaar geleden begon met schrijven, wat het niveau van de boeken van mijn eigen helden benadert.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
In eerste instantie wil ik slechts mijn verhalen vertellen, zonder andere bedoelingen dan te vermaken. Dat is namelijk al lastig genoeg. Dat er in mijn boeken ook mijn inzichten over de wereld zitten, is echter geen bijzaak, ook al is het geen doel op zich.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
Een tv-serie bedenken en co-creëren.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
Geef niet op.

Meer informatie:
Website: www.marcelvandriel.nl en www.superhelden.nl
LinkedIn: Marcelvandriel
Twitter: @Marcelvandriel

Eerdere afleveringen in deze serie:

Zeven onmogelijke vragen aan Joris van Ooijen

2011-10-24T10:30:00.000+02:00

Joris van Ooijen runt samen met zijn broer het bureau Ruimdenken. "Creativiteit doe je er niet even bij, je moet het willen zijn."

Zeven onmogelijke vragen (8)
Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie leg ik zeven vragen voor aan kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze achtste aflevering beantwoordt Joris van Ooijen er zes.

Na een opleiding aan de Sociale academie Amsterdam deed Joris buurthuiswerk, runde een trainingscentrum in Drenthe en kwam in de reclamewereld terecht. Daarna volgde de TV-wereld. Daar bedacht hij veel programma's, zoals Wie ben ik?, All You Need is Love, Now or Never en Get the Picture.
In 2009 liep hij tegen een herseninfarct op: een stevige les. Daarna zette hij met zijn broer Eef Ruimdenken op met trainingen Verbeterdenken, Creatieve Respons en Denkstof-bijeenkomsten. Nu is hij heel tevreden met deze switch.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?
Ongeveer hetzelfde als ademhalen. Creativiteit is voor mij een soort eerste levensbehoefte. Niet alleen omdat ik altijd van mijn creativiteit heb moeten leven met copywriting, scenarioschrijven en tv programma's ontwikkelen. Maar het zit ook in mijn natuur om dingen te willen veranderen en verbeteren. Ik noem dat dan ook 'verbeterdenken'. En geef daar zelfs trainingen in. Van alle creatieve innovaties is 75% een verbetering aan een bestaande dienst of product. Ik wil maar zeggen: creativiteit doe je er niet even bij, je moet het willen zijn.

2. Hoe doe je inspiratie op?
Dat vind ik moeilijk te zeggen. Maar het waarnemen is een belangrijk ding. Simpelweg willen zien. 'To notice', ofwel bewust worden van. Kijk eens goed om je heen, met aandacht. Dan dienen zich allerlei zaken aan waarmee je verder kunt denken. Kijk in een winkelstraat eens omhoog, naar de gevels boven de winkelpuien: je ziet een andere wereld. Zo is er nog veel meer.

3. Heb je routines of rituelen?
Geduld oefenen tot het idee komt, want het komt zeker. Daar vertrouw ik op.

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
De training Verbeterdenken die ik met broer Eef heb ontwikkeld. Hier komt alles samen uit mijn complete loopbaan. Technieken uit formatontwikkeling blijken opeens fantastisch te werken bij het maken van jaarplannen in de zorg en het betrekken van medewerkers daarbij. Dat is toch wel bijzonder.

5. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
Ik ben kookliefhebber. Ik houd van goed en gezond eten. Maar ik ben natuurlijk een amateur. Daar ligt nog wel een uitdaging om tot grotere hoogte te komen.

6. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
Dit is echt een onmogelijke vraag. Ik heb van zoveel mensen zoveel goede adviezen gehad. Van Roland Willaert, van Wibo van de Linde, van John de Mol, van mijn wijnleverancier, van de slager, van de buurman, van mijn dochters. En natuurlijk van mijn vrouw.

Meer informatie:
Website: www.ruim-denken.nl
LinkedIn: jorisvanooijen
Twitter: @ruimdenken en @jorisvanooijen
Telefoon: 0653 222 707

Eerdere afleveringen in deze serie:

Toverballen loslaten

2011-10-20T08:30:00.000+02:00

Er is één ding nog moeilijker dan beginnen: afsluiten. Wanneer is een creatief project klaar? En wie bepaalt dat?

Ik merk het bij het schrijven van mijn e-book Toverballen voor het brein. Zoals ik in mijn vorige artikel al schreef ontstaan er steeds nieuwe ideeën voor mooie voorbeelden of nog duidelijker omschrijvingen. Ook blijf ik zinnen polijsten, zodat ze nog strakker en glanzender worden.

Herschrijven, schaven en schuren totdat het in mijn ogen helemaal perfect is. Ziet iemand straks het verschil? Vermoedelijk niet. Waarom doe ik het dan? Omdat het loslaten zo moeilijk is. Loslaten betekent dat je je werk de wereld instuurt. Daarna heb je er niet langer de controle over, want dan is het de beurt aan de lezer om er iets van te vinden.

Het punt is dat er altijd ruimte is voor verbetering, dus het moment van lancering schuif ik voor me uit. Maar op een zeker moment is ‘goed’ goed genoeg. Vandaag loopt mijn zelfgekozen deadline af: het punt waarop ik het werk los ga laten, ondanks dat knagende gevoel dat er toch nog onvolkomenheden zijn. Het zij zo. Zoals Leonardo da Vinci ooit zei: ‘Kunst is nooit klaar, alleen verlaten’.

Hoogste tijd om de toverballen de wereld in te laten rollen. Daar komen ze!

Toverballen voor het brein
Verhalen maken je nieuwsgierig en sporen aan om door te lezen. Het e-book Toverballen voor het brein doet uit de doeken hoe je deze verhaalkracht en andere technieken op het gebied van storytelling kunt toepassen in informatieve teksten, zoals journalistieke artikelen, websites, brochures en andere teksten. Laagje voor laagje ontsluiert het boek de geheimen van verhalen en vertelt wat je er in teksten mee kunt doen.
Lees hier meer informatie over Toverballen voor het brein.

Mis mijn volgende artikel niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Schrijfervaringen bij mijn eerste e-book

2011-10-10T09:30:00.000+02:00

Een van de toverballen van illustrator Marieke van Gils voor het e-book Toverballen voor het brein

Voor het schrijven van een boek heb je 1001 ideeën nodig. Het waren allemaal toverballen voor mijn brein.

Het eerste idee voor mijn e-book is simpel. Ooit had ik in een blog een lijstje gemaakt met de belangrijkste eigenschappen van verhalen: verhalen zijn concreet, blijven gemakkelijk in je geheugen hangen, roepen betrokkenheid op, etcetera. Deze eigenschappen wil ik koppelen aan de uitvoering. Als ‘concreetheid’ een belangrijk verhaalkenmerk is, hoe ga je daar dan als (tekst)schrijver, blogger of als journalist in de praktijk mee aan de slag?

Bij het ordenen van de verschillende eigenschappen van verhalen kom ik uit op elf kenmerken. Elf is een magisch getal. Mooi, want dat sluit precies aan bij het belangrijkste idee dat ik wilde overbrengen: verhalen hebben bijzondere krachten.

Handige kapstok
Met deze eigenschappen als frame ga ik aan de slag. Handig, zo'n kapstok! Veel informatie heb ik al eerder in blogs beschreven, dus ik hark bestaande informatie bij elkaar. Daarnaast grasduin ik opnieuw in een groot aantal boeken. Niet alleen over schrijven, storytelling en journalistiek, maar ook over marketing, psychologie en beïnvloeding. Elke keer krijg ik nieuwe ingevingen om in het boek te verwerken.

Een werktitel heb ik al: ‘de krachten van verhalen’. Doeltreffend maar ook saai. Bovendien bestaat deze titel al voor andere boeken. Ik zoek daarom naar iets nieuws en spannends. Ik bedenk een reeks alternatieven, maar ik kom er niet uit. Op de fiets krijg ik ineens een ingeving: toverballen voor het brein. Ik voel dat deze titel helemaal klopt.

Deze metafoor geeft opnieuw een belangrijke impuls aan het boek. Toverballen zijn kleurig en laten al sabbelend telkens een nieuw laagje zien. Die beelden kan ik op allerlei plekken in de teksten koppelen aan nieuwe ideeën. Zo leg ik nieuwe verbanden en schrijf ik allerlei nieuwe aanvullingen. Holadijee, de ideeën bubbelen mijn hoofd uit.

'Nu is het boek wel klaar', denk ik. Niet dus. In augustus laat ik het concept lezen aan mijn meeleesgroep, die me vervolgens alweer op een reeks nieuwe ideeën brengt. Soms op microformaat, zoals het woord ‘ontvankelijk’ dat precies het woord blijkt te zijn dat ik ergens in de tekst nodig heb. Soms groter, zoals het idee om het boek uit te breiden met een extra checklist. Al met al breid ik het boek nog met eenderde uit.

Ideeën komen, ideeën sneuvelen
Tijd voor de volgende stap: de vormgeving en het technische deel om er een e-book van te maken. Bij het uittesten van de opmaak op de iPad zie ik opnieuw allerlei details die me eerder niet opgevallen zijn. Ook deze testfase leidt tot een reeks nieuwe ideeën, omdat je ineens scherper ziet wat er ontbreekt en wat er teveel is. Diverse passages sneuvelen - misschien duiken ze op in een volgend boek.

Zo heb ik in circa vier maanden tijd mijn e-book geschreven, vorm gegeven en verder laten groeien. De volgende stap is het uitgeven: op 20 oktober is het boek echt klaar. Loslaten is het allermoeilijkst. Maar daarover in een volgend artikel meer!

Veel schrijvers schrijven in hun dankwoord dat ze hun gezin in de schrijfperiode verwaarloosd hebben. Zo bont heb ik het gelukkig niet gemaakt. Wel heb ik vaak met mijn hoofd in de wolken gezeten, omdat ik telkens ideeën kreeg hoe ik het nóg mooier, leesbaarder of informatiever kon maken.

Achteraf gezien is dit de mooiste ontdekking: ik heb een boek geschreven over verhalen als toverballen voor het brein, maar ondertussen heb ik mijn eigen brein voortdurend gedompeld in gelukshormonen van eigen makelij.

De belangrijkste leerervaringen op een rij:

1. Een boek geeft focus
Op het moment dat je je in een onderwerp verdiept, zie je nieuwe invalshoeken of niet eerder opgemerkte verbanden. Zo krijg je steeds meer ideeën.

2. Een frame geeft houvast
Een duidelijke structuur van het boek – in mijn geval de elf eigenschappen van verhalen – is een kerstboom: je weet precies waar je de ballen op moet hangen.

3. Beeldspraak zorgt voor nieuwe verbanden
Een metafoor die het belangrijkste thema van je tekst verbeeldt, geeft een grote nieuwe impuls, omdat je dankzij deze beeldspraak nieuwe verbanden legt.

4. Laat bubbelen
Verwacht niet dat je meteen de goede ideeën krijgt die je nodig hebt. Geef jezelf de tijd. Op een zeker moment ploppen de goede invallen vanzelf op.

5. Doe het niet alleen
Iedere (mee-)lezer heeft zijn eigen invalshoek, die de teksten verdiepen en rijker maken. Illustrator Marieke van Gils, eindredacteur Maaike Zweers en mijn meeleesgroep gaven me allerlei nieuwe ideeën voor verbeteringen.

6. De testfase is ook een creatieve fase
Op het beeldscherm zie je op een zeker moment niet meer waar je nog aan moet sleutelen. Het lezen van de tekst op een tablet levert ineens een andere leeservaring op, die nieuwe impulsen geeft. Het uitprinten van een tekst geeft hetzelfde effect, net als het gebruik van oblong-formaat (in de breedte) in plaats van staand.

7. Kondig het boek aan
Op het moment dat je het boek aankondigt, bestaat het. Je ontvangt de eerste reacties van nieuwsgierigen die meeleven. Door te formuleren waar je boek over gaat, ontdek je bovendien welke vragen het boek oproept bij je toekomstige lezers en waar de zwakke plekken zitten.

8. De bijvangst
Ik leerde veel over het schrijfproces, de techniek rondom een e-book, de vormgeving, de marketing, etc. Daarnaast schreef ik diverse nieuwe blogs over de krachten van verhalen, die nieuwe inzichten naar boven brachten. Maar vooral leidde het schrijven van het e-book tot een ontdekkingstocht langs allerlei nieuwe vakkennis en verhalen. Ik begon aan het boek met het idee om bestaande stukken te bundelen, maar ondertussen regelde ik mijn eigen leerproces.

Toverballen voor het brein

Het e-book Toverballen voor het brein. Elf magische verhaalkrachten voor tekstschrijvers koppelt inzicht over de werking van verhalen aan praktische uitvoering. Laagje voor laagje ontsluiert het boek de geheimen van verhalen en vertelt wat je er in teksten mee kunt doen. Het boek verschijnt op 20 oktober 2011 bij Verhaallijnen.
Ben je geïnteresseerd in een eigen exemplaar? Lees hier hoe je in het bezit kunt komen van dit e-book.

Zeven onmogelijke vragen aan Yoeke Nagel

2011-10-03T04:30:00.000+02:00

Yoeke Nagel

Yoeke Nagel is journalist, auteurscoach en damestasjeslezer. Voor haarzelf zijn dat min of meer drie dezelfde dingen: het aanleggen van de weg van binnenwereld naar wereld. "Ik zie mijn werk als het verspreiden van zaadjes, niet als het bewonderen van de bloem."

Zeven onmogelijke vragen (7)
Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie beantwoorden kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' zeven vragen over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze zevende aflevering is het woord aan Yoeke Nagel.

Yoeke schrijft eigen teksten, voor tijdschriften en af en toe in een boek (ze publiceerde er inmiddels dertien bij verschillende uitgevers) om informatie door te geven aan een breder publiek. Ze geeft auteurscoaching, lezingen en workshops om anderen te ondersteunen hun gedachten en visie te delen met anderen.

En ze biedt damestasjeslezen en andere magische werkvormen aan om de binnenwereld, ons onbewuste, onze niet-gebruikte kwaliteiten intensief te exploreren en beschikbaar te maken. Daarnaast rolt er af en toe een wonderlijke uitdaging haar hoofd binnen. Zo bereidt ze op dit moment het eerste NK Blufscrabble voor.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?
Creativiteit is het punt waarop de mens het helderste contact kan voelen met het goddelijke. God schiep van alles en nog wat uit Niks. Dat is bereknap. Wij kunnen Haar daarin niet overtreffen. Maar we kunnen wel in respect voor de schepping handig gebruik maken van de materialen die ons gegeven zijn. Daar creëren we weer wat nieuws van. We hebben de beschikking over alle elementen als materiaal, de natuurwetten als begrenzing en onze sprankelende geest om dat allemaal steeds opnieuw te combineren, te veranderen en zo onze eigen scheppinkjes te maken.

2. Hoe doe je inspiratie op?
Meestal bedenk ik iets nieuws omdat het oude op een of andere manier niet voldoet. Zo wilde ik tijdens een workshop Tarotkaarten gebruiken. Maar omdat er een blinde vrouw in de groep zat, werkte dat niet: ze kon de plaatjes natuurlijk niet zien. Zo ontwikkelde ik het Orakel van Pan: een grote soeppan waarin alle aanwezigen interessant aanvoelende kleine voorwerpjes doneerden, waar je ‘blind’ iets uit kon pakken om het te duiden, zoals je een Tarotkaart zou duiden.

Soms bedenk ik een Functionele Toepassing: een vorm, voor iets wat ik gewoon graag doe. Scrabble vind ik leuk. Maar Blufscrabble vind ik nog leuker omdat het ook een beroep op de fantasie doet en een hoop nieuwe creaties veroorzaakt. En soms vind ik een oplossing om mezelf over een blokkade heen te helpen. Ik heb een hekel aan het huishouden. Als ik dus een suf klusje doe in huis, koppel ik daar een magische intentie aan zodat het meer zin krijgt dan alleen een huis poetsen. De geest kan meteen worden mee gepoetst.

3. Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werk uit te voeren?
Ik begin de dag met 20 minuten zitten en stil zijn. Daarmee komen er gevoelsmatig zo’n twee uur effectieve werktijd op een dag bij. Die gebruik ik gulzig. Ik ga zitten achter mijn computer en schrijf, lees, redigeer, tot ik merk dat het niet meer gaat, omdat ik het echt niet meer leuk vind. Dan stop ik. Tegen die tijd is het meestal al donker en laat.

Nieuwe ideeën overvallen me vaak in vrolijke gesprekken met vrienden. Het uitwisselen van gedachten, een beetje spelen met uitdagingen, het toepassen van prachtige vondsten van anderen, dat is het makkelijke gedeelte. Daarna komt nog het lange grindpad waarop het moet worden uitgevoerd…

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
Er zit in al mijn werk wel iets prachtigs én iets waar ik me een beetje voor geneer. Dat stimuleert ook wel: mijn favoriete werk moet lekker nog komen. Toch zit ik er niet zo mee. Ik zie mijn werk eigenlijk als het verspreiden van zaadjes, niet als het bewonderen van de bloem.

Ik ben blij als ik zie dat iemand een boek van mij leest in de sauna, als een dyslectische schrijfcursist me mailt dat haar eerste boek uitgegeven gaat worden, als ik een team collega’s een vrolijke middag damestasjeslezen heb bezorgd en ze zeggen dan ook nog dat ze elkaar veel beter begrijpen, als een nabestaande me vertelt dat mijn boek over de dood van Anneke een stervende heeft geholpen om afscheid te nemen van het leven, of als iemand besloten heeft toch maar eens wat aandacht te geven aan haar jeugdtrauma’s na een Tarot Systeem Opstelling.

Ik verbaas me stiekem dat de dingen die ik verzin niet al bestaan. Misschien is dat wel omdat het voor mij allemaal min of meer natuurlijk ontstaat, zo’n concept groeit net zo lang tot ik het snap en het kan vormgeven. Jonathan Saffran Foer zei dat prachtig in een interview: 'als je voor je werk veel moet reizen zeggen de mensen toch ook niet dat je een geweldige reiziger bent?' Datzelfde geldt voor schrijven. Je doet het omdat het bij je past als weg, het is geen doel op zich.

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
Als ik lang genoeg deze vraag herhaal voor mezelf en opnieuw loslaat op elk antwoord dat ik kan geven, dan kom ik natuurlijk uit op wereldvrede. Ik denk dat mijn aandeel daaraan minuscuul en indirect is: ik voel me een soort vroedvrouw voor de persoonlijke, unieke kwaliteiten die in elk mens zitten. Reflectie op jezelf, reflectie op het geschreven woord, inzichten die begrijpelijk en toepasbaar te maken zijn, dat soort dingen wil ik veroorzaken met teksten, trainingen en magie.

Als iedereen nou gewoon het allerbeste doet waartoe hij of zij in staat is, dan hoeven we daarna alleen nog op een woensdagmiddag de toestand in het Midden-Oosten op te lossen. Klaar.

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
Alles wat ik doe, doe ik uiteindelijk omdat ik het nog niet goed kan en er dus wat mee moet oefenen. Er m’n werk van maken is dan een heel slimme stok achter de deur. Ik wacht rustig af waarvan ik hierna ontdek dat ik me er ook in wil gaan ontwikkelen. Er is geen specifieke hunkering naar een bepaald project. Ik hoop vooral dat ik het zal herkennen als het voor m’n deur staat te roepen om aandacht.

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
Accepteer het als een cadeautje. Creativiteit is een gereedschap, geen einddoel. Creëren op zich is een genot. De creatie op zich voelt vaak zelfs niet meer als ‘eigen’. Dat gaat de wereld in en iedereen is min of meer vrij om daar weer iets nieuws mee te creëren. Je voegt het toe aan het potentieel van anderen. Dat is wel een eervol, maar ook dienstbaar gebaar.

Yoeke Nagel blufscrabbelt

Meer informatie:
Yoeke Nagel schreef onder andere.

99 witte kopjes op een tafel. Stijloefeningen om de werkelijkheid te bekijken en te beschrijven
Damestasjeslezen, het orakel dat je met je meedraagt
De magie van het huishouden – plezierig poetsen en boenen in huis, geest en wereld
Co-ouderschap, het beste van twee ouders

Op 26 november vindt het NK Blufscrabble plaats in Amersfoort, dat door Yoeke georganiseerd wordt. Als auteurscoach werkt Yoeke voor journalisten, beginnende en gevorderde auteurs.
Websites:
www.yoeke.com
www.yoekenagel.nl
www.wittekopjes.nl
www.blufscrabble.nl
www.schatschrijven.nl
Twitter: @tekstenmagie

Eerdere afleveringen in deze serie:

Denk vaker 'in the box'

2011-09-26T14:29:00.003+02:00

Foto Gunjan Karun

Tandenborstels saai? Dat dacht ik aanvankelijk ook, maar al schrijvend deed ik een belangrijke ontdekking.

Bij een cursus creatief schrijven kregen we laatst een lijstje voor onze neus met weinig tot de verbeelding sprekende onderwerpen als gootsteen en tuinharkje. In opdracht van de docent moesten we het meest saaie woord selecteren. Mijn keuze viel op de tandenborstel. Vervolgens kregen we de opdracht om tien minuten lang in alle stilte over dit onderwerp een verhaaltje schrijven.

Grrr, wat kun je nu melden over een tandenborstel? Tot mijn verbazing was dat nog best veel. Dat je het ding kunt gebruiken als kwast en daarmee aparte schilderwerkjes kunt maken bijvoorbeeld. Ik bleek er zelfs geen enkele moeite mee te hebben om er twee pagina's over vol te pennen!

Bij mijn schrijfwerk doe ik gewoonlijk veel aan research. Ik zoek veel informatie bij elkaar, filter het en combineer het tot nieuwe dingen. Bij deze schrijfoefening ontdekte ik dat je eigen brein net zo goed een rijke bron van inspiratie is. In plaats van researchen kun je ook selfsearchen. Dat was voor mij een eyeopener.

Op zoek gaan naar wat er al is - in jezelf of in je eigen organisatie - gaat een beetje in tegen de heersende mode onder innovators. Die pleiten immers om vooral de deuren open te zetten, naar buiten te gaan en buiten de vaste kaders te denken. Natuurlijk zijn dat nuttige activiteiten - ik ben zelfs een groot voorstander van het zoeken naar veel inspiratiebronnen, het ontwikkelen van je nieuwsgierigheid en het leggen van nieuwe verbindingen. Maar het is niet het enige. Behalve out of the box is het een goed idee om vaker een blik in the box te werpen om te gebruiken wat er al in zit.

Tips voor selfsearching:
1. Gebruik freewriting
De bovenbeschreven schrijfoefening over tandenborstels staat bekend als freewriting. Daarvoor ga je zo te werk:

Kies een onderwerp en spreek een tijd met jezelf af. Tien of vijftien minuten is voldoende.
Stel vervolgens een (eierwekker) in met die tijdsduur en begin te schrijven.
Haal je pen niet van het papier, maar blijf schrijven.
Let niet op spelling of grammatica. Oordeel niet, alles is goed.
Lees niet terug wat je geschreven hebt en maak geen correcties. Desnoods schrijf je dat je een betere ingeving hebt gekregen.
Laat je verrassen door de hoeveelheid ingevingen die je op deze manier naar boven haalt!

2. Maak een mindmap
Net als freewriting helpt een mindmap je om al aanwezige informatie inzichtelijk te maken. Hoe je dat aanpakt, lees je hier.

3. Verzamel alles in een doos
Gebruik een notitieboek of een ander opbergsysteem: een extern geheugen van eerder opgedane ervaringen, gedachten of ideeën. Hierin kun je volop bladeren en terugkijken om je eerdere ideeën opnieuw naar de oppervlakte te halen.
Als choreografe Twyla Tharp een nieuwe dans bedenkt, vult ze een doos met al het materiaal dat haar inspiratie geeft. Bij elk project maakt ze een nieuwe doos. In haar boek The creative habit schrijft ze: "The box makes me feel connected to a project. It is my soil."

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek nu bij Managementboek.

'Vanavond eten we chips' en andere beginzinnen

2011-09-21T23:18:00.009+02:00

Foto: Roboppy

Vind jij een goed begin ook lastig om te schrijven? Niet vreemd, want een inleiding stelt hoge eisen, omdat je je lezer meteen bij de kladden moet grijpen.

Schrijvers van artikelen, blogs en andere teksten zitten daarom eindeloos te prutsen op een goed begin van hun tekst, maar gaan toch regelmatig de mist in. Dit zijn de drie meest voorkomende fouten:

Een open deur: Je trapt met een groots gebaar een open deur in. Berucht zijn voorwoorden in boeken en magazines die openen met zinnen als ‘Het is weer bijna herfst‘. Deze zin is al zo vaak gebruikt, dat je één ding zeker weet: je lezer haakt onmiddellijk af.

Je start bij het begin: Dat lijkt logisch, maar deze aanpak zorgt vaak voor een onnodig lange aanloop. Schrap de eerste alinea eens. De kans is groot dat het in de tweede alinea pas echt interessant wordt. Dit betekent soms dat je feiten moet schrappen, die van belang zijn om de rest van het stuk te begrijpen. Als het begin overtuigend en prikkelend is, maakt dat de lezers weinig uit. Ze verwachten dat die gegevens later in het verhaal alsnog aan de orde komen.

Een historisch overzicht: Om uit te leggen waar een kwestie over gaat, doe je eerst omstandig de historische achtergrond uit de doeken. Vaak zit je lezer daar helemaal niet op te wachten. En het levert in ieder geval zelden een pakkend begin van het boek of artikel op.

Hoe moet het dan wel? Een goede inleiding maakt je lezer nieuwsgierig; hij wil meer weten over het onderwerp. Trek dus direct de aandacht van je lezer met een verrassende openingszin.

1. Laat de lezer meedoen
Een vraag breekt op een gemakkelijke manier het ijs. Stel je lezer daarom een prikkelende vraag, die je later in de tekst beantwoordt. Zo maak je je lezer nieuwsgierig en nodig je hem uit in actie te komen, namelijk door verder te lezen om het antwoord te vinden.

2. Geef een haakje
Een haakje is iets onverwachts, dat zich vastzet in het geheugen van je lezer. Begin je stuk met een vooroordeel of een provocerende stelling. Val met de deur in huis en geef meteen een scherpe formulering van de kern van de zaak. Een paar zinnen later kun je dit vooroordeel met argumenten ontkrachten.

3. Zorg voor emotie
Bezorg je lezer een emotionele ervaring, die boosheid, blijdschap of medeleven oproept. Schrijf over een dramatische gebeurtenis of over een belangrijke wending. Een onverwachte boodschap voor je hoofdpersoon bijvoorbeeld. Je lezer kan zich onmiddellijk identificeren en blijft bij de les.

4. Zorg voor herkenbaarheid
Begin met een verhaal over echte mensen. Roep medelijden op of zorg op een andere manier dat je lezer kan meeleven. Benadruk het persoonlijk belang voor jouw lezer en schilder zo duidelijk mogelijk wat er op het spel staat: verlies, een gemiste kans, een onverwacht voordeeltje, etc.

5. Begin met een citaat
Gebruik een pakkende uitspraak of citeer iets uit de krant. Of zoek een intrigerend citaat van een beroemdheid op internet, bijvoorbeeld op citaten.net.

6. Beloof een conflict
Een roman of een film stelt je meestal meteen een conflict in het vooruitzicht: een lastig probleem dat om een oplossing vraagt. Dat kun je in je artikel of je verhaal ook doen. Een conflict roept spanning op én nieuwsgierigheid naar de afloop.

7. Maak het concreet
‘Schat, vanavond eten we chips’, zei topondernemer Annemarie van Gaal tegen haar partner. ‘Is goed schatje.’
Met deze anekdote maakte Van Gaal heel concreet het belang van een partner zichtbaar, die haar door dik en dun steunt. Begin je artikel met een soortgelijke anekdote, een mooi sfeerbeeld of een herkenbaar voorval uit de praktijk. Hoe concreter je beeldgebruik (chips!), hoe beter.

Na de verrassing in de inleiding sla je een brug naar de rest van de tekst, waarbij je een verband legt tussen je anekdote of stelling en je hoofdonderwerp. Je hebt in ieder geval de aandacht van je lezer gevangen. Nu is het nog de kunst om die aandacht vast te houden!

E-book: Toverballen voor het brein
Hoe maak je je teksten concreet en herkenbaar? Hoe krijgt jouw tekst 'haakjes', zodat de boodschap beklijft? Antwoorden hierop en nog veel meer lees je in mijn nieuwe e-book. Lees hier verder hoe je dit boek in het bezit krijgt: Toverballen voor het brein: magische verhaalkrachten voor tekstschrijvers.

Gratis: download hier de eerste twintig bladzijden van Toverballen voor het brein

Zeven onmogelijke vragen aan Anja de Crom

2011-09-13T11:14:00.001+02:00

Anja de Crom wilde altijd het onderwijs in, maar belandde in het bedrijfsleven en werkt sinds 1999 als romanschrijver, journalist, sitebouwer, popquizhost, filmmaker en schrijfcoach. Niet omdat ze niet kan kiezen, maar omdat ze niet wíl kiezen: ze vindt het allemaal leuk.

Anja schreef drie kinderboeken en vijf romans. Je kunt bij haar de meest uiteenlopende schrijfworkshops volgen: van reisverhalen schrijven tot personages creëren en van interviewen tot dialogen schrijven. "Hoppend van het een naar het ander komt er ineens iets moois."

Zeven onmogelijke vragen (6)
Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie beantwoorden kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' zeven vragen over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze zesde aflevering is het woord aan Anja de Crom.

Wat betekent creativiteit voor jou?
"Een eerste levensbehoefte en de reden waarom ik twaalf jaar geleden mijn baan heb opgezegd om voor mezelf te beginnen. Ik was teammanager bij een technisch bedrijf en had twee jaar eerder een huis gekocht.
Ik keek rond in dat huis en voor het eerst viel me op dat het een kakafonie van kleuren was. De muren in de woonkamer waren oranje, de plinten blauw met gestempelde motiefjes erboven, mijn slaapkamer was lila met gouden sterren, mijn badkamer roze en mijn keuken azuurblauw. Iets was er niet in verhouding, en het duurde niet lang voor ik concludeerde dat ik mijn creativiteit in mijn werk blijkbaar niet kwijt kon. In het schrijven wel, dus besloot ik de gok te wagen. Ik heb nog steeds geen spijt van die beslissing."

Hoe doe je inspiratie op?
"Door niet op zoek te gaan. Ik krijg opvallend vaak inspiratie onder de douche. Verder ben ik associatief ingesteld, dus hoppend van het een naar het ander komt er ineens iets moois. En ik verzin graag dingen met andere mensen, van literaire wandelingen tot complete spelshows.
Ik ben ook nogal een waarnemer. Soms hoor of zie ik dingen die ik ergens opsla in mijn hoofd en vervolgens in een boek gebruik. Dat kunnen losse zinnen zijn die ik toevallig hoor, maar ook situaties, mensen die ruzie hebben bijvoorbeeld."

Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werk uit te voeren?
"Bij brainstormen met andere mensen moet gegeten worden. En als ik aan een boek werk en de deadline nadert, maak ik een kapstok van de belangrijkste verhaallijnen en ga ik die invullen; dan schrijf ik elke dag minimaal 1000 woorden voor ik iets anders ga doen. Soms gaat dat snel, soms zit ik om half drie nog in mijn pyjama en ben ik pas bij 500. Ik sla dan volledig door in de discipline, met spreadsheets die gemiddelden uitrekenen en zo. Tamelijk obsessief, maar het motiveert wel."

Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
"Mijn nieuwste boek Onafwendbaar, omdat ik altijd al een detective wilde schrijven en dat nu dus heel goed gelukt is. En ik ben ook trots op de booktrailer van Landen, van Emma Donoghue, omdat dat mijn allereerste animatiefilmpje ooit is. Bekijk dit filmpje maar eens."

Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
"Nou… in een recensie over een van mijn boeken stond: 'met veel liefde voor diversiteit in elkaar gezet'. Dat vond ik kicken, want dat is precies wat ik wilde. Verder heb ik natuurlijk een nog Hoger Doel: het imago van het lesbische boek opvijzelen. Ja, er bestaan dus goed geschreven lesbische boeken waarin homoseksualiteit niet wordt geproblematiseerd, met een spannend verhaal, met vaart en humor en met hartveroverende hoofdpersonen. Ik kan het weten, want ik schrijf ze :-)."

Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
"Een speelfilm maken van mijn Villa Volta-trilogie. Dat kan nog niet, want de trilogie bestaat nu pas uit twee delen (Villa Volta en Halsoverkop), dus ik ga eerst even deel 3 schrijven."

Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
"Dat je niet per se al je ideeën hoeft uit te voeren. Dat was een behoorlijke eye opener."

Meer informatie:
Website: www.anjadecrom.nl
LinkedIn: anjadecrom
Twitter: @anjadecrom

Eerdere afleveringen in deze serie:
Jan Willem van Swigchem
Alieke van der Wijk
Marleen Smit
Frank de Wit
Marian Filarski

Zeven onmogelijke vragen aan Marian Filarski

2011-09-05T14:12:00.011+02:00

Marian Filarski heeft een atelier, waar ze teken- en schilderlessen geeft. Ook heeft ze vijf jaar geleden de Filarski Academie opgericht. De rode draad door alle lessen is de ontwikkeling van de creativiteit en de eigenheid van de cursist.

Zeven onmogelijke vragen (5)
Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie beantwoorden kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' zeven vragen over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze vijfde aflevering is het woord aan Marian Filarski.

Wat betekent creativiteit voor jou?
"Creativiteit is voor mij een levenswijze geworden. Door langere tijd met kunst bezig te zijn word je een ander mens. Je stelt je open voor andere manieren van benadering, je speelt en je vraagt je af: kan het ook anders? Ook word je flexibeler: je stelt je niet zo star meer op, je kunt beter overweg met problemen, niet alleen in de kunst maar ook in je eigen leven.

Als je in je leven niet creatief bent, blijf je hangen in je oude patronen. Er is dan geen vooruitgang meer, maar stilstand. Het is mijn missie geworden om de creativiteit te ontwikkelen van ieder die zich hier aanmeldt."

Hoe doe je inspiratie op?
"Jaren geleden kreeg ik inspiratie uit mijn directe omgeving van de familie. Ik deed veel met alles wat mijn hart raakte, zoals het opgroeien van mijn kinderen, het kwebbelen van mijn dochter, de dood van familieleden, verdriet en plezier. Ik abstraheerde en verbeeldde deze emoties in beelden van papier.

Tegenwoordig daag ik mezelf uit met opdrachten en thema’s waar ik absoluut niet goed in ben, zoals in mijn serie portretten. Het geweldige daarvan was, dat ik opeens toch - door een andere benadering van de inspiratiebron te kiezen - kwam bij het maken van mijn zeer eigen portretten, expressief en kleurrijk.

Ik lees heel veel boeken, niet alleen om mezelf te inspireren, maar ook mijn studenten. Je moet jezelf constant voeden, ook om anderen weer te kunnen inspireren en motiveren. Inspiratie ligt gewoon voor het grijpen: bij je thuis, op straat, in tijdschriften, in boeken, in musea. Alleen moet je wel een manier vinden om die inspiratie te zien en om te zetten in eigen beelden. En dat moet je leren, door er heel veel mee bezig te zijn."

Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werk uit te voeren?
"Uiteindelijk vind ik het procesmatig werken het meest boeiende van het beeldend proces. Het mooiste is om werken te laten ontstaan. Dat betekent dat ik ontzettend veel 'rommel'. Ik begin ergens, soms door mezelf een opdracht te geven. Uit die tekeningen ontstaat iets. Daar voeg ik weer een element aan toe, bijvoorbeeld spontaan tekenen waarbij het niet meer hoeft te lijken.

Als ik zover ben, kijk in rond in mijn atelier. Mijn oog valt op iets, een materiaal of een techniek. Ik combineer dan de tekening die ik al had met het nieuwe. Daarna ontstaat er heel veel rommel, die ik nauwelijks aan iemand durf te laten zien. Maar de beloning komt! Opeens ontstaat een nieuw beeld. Dat nieuwe beeld levert me weer nieuwe informatie op om verder te werken. Zodra ik de kriebels in mijn buik voel, weet ik dat ik hiermee door moet gaan. Dan maak ik een grotere serie."

Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
"Mijn meest favoriete werk tot op dit ogenblik is een portret, gemaakt op de manier zoals ik boven heb beschreven. Een vrij klein portret van 20x30 (verschijnt 22 september ook in een boek). Het is favoriet omdat ik deze techniek zelf heb uitgevonden, door alleen maar te rommelen en te combineren. En dat geeft mij ongelooflijk veel voldoening. Dat is enorm waardevol."

Wat wil je met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?
"Mijn zoektocht is altijd geweest: vrijheid veroveren, mijn eigen vrijheid. Want ieders vrijheid ziet er weer anders uit. Dat wil ik uitdragen en overbrengen aan mijn cursisten. Iedereen mag zichzelf zijn, zeker in de kunst. Ik wil niet voldoen aan de 'plaatjescultuur' en de 'meester-zegt-hoe-het-moet-cultuur'."

Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
"Ik wil mijn lessen bundelen en ik zou er graag een boek over uitgeven. Ik heb tot op heden geen boeken gevonden met lesvormen zoals ik ze geef. Vaak gaan ze over technieken, maar boeken over procesmatig werken, over hoe je werken laat ontstaan, daar heb ik nog niets over kunnen vinden.

Bovendien wil ik mijn Filarski Academie (een 3-jarige opleiding) laten groeien. Ik wil mensen tot hun kern laten komen, hun eigenheid, hun authenticiteit en hun creativiteit weer laten vinden en verder ontwikkelen. Dat zijn woorden die ontzettend belangrijk voor me zijn."

Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
"Lang geleden heb ik een citaat gevonden van Roger Bissière: Alles is geoorloofd, alles is mogelijk, mits er achter het beeld/schilderij een mens zichtbaar wordt, zoals hij is, naakt, als het leven."

Meer informatie:
Voor schilderlessen, tekenlessen en workshops: www.atelierfilarski.nl
Filarski Academie: www.filarskiacademie.nl
Marians eigen werk: www.marianfilarski.nl
Algemeen: www.schilderen-tekenen.com
LinkedIn: MarianFilarski
Twitter: @MarianFilarski
Email: atelierfilarski@hotmail.com
Telefoon: 073-5493745

Eerdere afleveringen in deze serie:

Speeltijd, teamtijd en Googletijd

2011-08-30T10:02:00.003+02:00

Ben je ook heerlijk ontspannen teruggekomen van vakantie, vol inspiratie en nieuwe voornemens? Voor je het weet zit je weer in je dagelijkse routine en is dat geïnspireerde gevoel snel verdwenen. Wat nu?

Op vakantie had je alle tijd om je open te stellen om nieuwe indrukken op te doen, te spelen, boeken te lezen, te mijmeren, rond te dwalen, je grenzen te verleggen met spannende sportactiviteiten of lekker te eten.

Dat kun je in je eigen leef- en werkomgeving ook doen: door er bewust tijd voor in te plannen. Denk eens aan:

Herinnertijd: Leg voorwerpen uit je vakantie op je werkplek: foto's, het boek dat je in je vakantie las, de wandelkaart. Misschien heb je lavendel gekocht in Zuid-Frankrijk of een ander lekker geurtje opgeduikeld. Zet het neer op je werkplek. Deze dingen prikkelen je brein en voeren je daarmee direct terug naar je vakantie, inclusief de ontvankelijke en ontspannen stemming waarin je je bevond.
Teamtijd: Organiseer een after holiday-bijeenkomst met je team, die je aankleedt met passende hapjes en drankjes. Veel mensen gebruiken hun vakantie voor reflectie en het opdoen van nieuwe inspiratie. Wat heb je op je vakantieadres gezien, gehoord, geproefd of ervaren, dat je inspireert? Wat is bruikbaar voor jullie werk?
Speeltijd: Maak komende week tijd vrij om te spelen of iets anders te doen dat je inspireert. Beslis pas kort van te voren wat je gaat doen. Dat is misschien iets dat je sinds je kindertijd niet meer ondernomen hebt en wellicht in je hart nog steeds leuk vindt, zoals vliegeren of skaten. Of doe iets dat je op afgelopen zomer op je vakantieadres ondernomen hebt.
Tijd voor nieuwsgierigheid: Plan een afspraak met jezelf waarin je gaat doen wat je zelf leuk vindt. Ga alleen en vul naar jouw behoefte. Ga bijvoorbeeld minstens twintig minuten wandelen zonder voorbedacht plan. Zet je zintuigen wijd open en volg je eigen nieuwsgierigheid. Besteed aandacht aan wat je tegenkomt.
Googletijd: Plan één middag in de week op je werk voor je eigen plannen of ideeën. Zet je telefoon en computer uit en werk minstens twee uur aan wat jij leuk vindt. Op deze manier volg je de 'Googlemethode' waarbij medewerkers twintig procent van hun werktijd mogen besteden aan hun eigen projecten.
Leertijd: Boek een workshop of conferentie. Denk ook aan het bezoeken van een bijeenkomst buiten je vakgebied. Zo blijf je jezelf nieuwe inspiratie geven.
Kunsttijd: Hang een nieuw kunstwerk aan de wand of verwissel diverse kunstwerken van plaats. Je kijkt op die manier weer met nieuwe ogen naar je werkomgeving.
Eettijd: Organiseer een inspiratiediner of een appeltaartontbijt voor je collega's of je naasten. Gezamenlijk eten zorgt voor een ontspannen sfeer, waar al snel nieuwe ideeën opbloeien.

Wat doe jij om je inspiratie na de vakantie vast te houden? Laat het weten in de reactie.

Nog meer inspiratie?

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek nu bij Managementboek.

Zeven onmogelijke vragen aan Frank de Wit

2011-08-17T21:39:00.004+02:00

Frank de Wit werkt als interactieontwerper bij ANWB. Hij houdt zich bezig met het ontwerpen van functionaliteiten, schermen en flows voor anwb.nl. "Mijn extreem opgeruimde bureau is voor mij de beste manier om een zo’n logisch, gebruiksvriendelijk en functioneel mogelijk ontwerp te maken."

Zeven onmogelijke vragen (4)
Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie beantwoorden kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' zeven vragen over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze vierde aflevering is het woord aan Frank de Wit.

Wat betekent creativiteit voor jou?
"Creativiteit betekent voor mij dat je buiten de begane paden durft te denken, voornamelijk mogelijkheden ziet en jezelf en je omgeving geen beperkingen oplegt."

Hoe doe je inspiratie op?
"Inspiratie kun je overal van krijgen. Daar is geen proces of methode voor. Je moet er voornamelijk voor openstaan."

Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werken uit te voeren?
"Ik heb niet echt routines of rituelen. Net als inspiratie kun je ideeën overal opdoen. Ik heb wel een redelijk vast werkproces. Ik neem de opdracht door, probeer de opdracht te doorgronden en bekijk vergelijkbare opdrachten. Dan maak ik een eerste schets op papier, bespreekt ‘m met collega’s en de klant (tot nu toe kan dit overigens allemaal binnen één gesprek vallen) en werk het ontwerp vervolgens verder uit. Dat doe ik digitaal. Dat ontwerp toets en presenteer ik aan collega’s en de klant. Daar komt wellicht nog een verdere uitwerking van. Ik werk dus het liefst iteratief en spar graag met anderen.
Mijn extreem opgeruimde bureau zou je ook kunnen zien als routine of ritueel. Er ligt niets wat me afleid of om mijn aandacht vraagt. Dat is voor mij de beste manier om een zo’n logisch, gebruiksvriendelijk en functioneel mogelijk ontwerp te maken."

Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?
"Alle projecten en opdrachten kennen plus- en minpunten, dus ik heb geen favoriet. Mijn beste werk is altijd mijn volgende project."

Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen? Zo ja, wat dan?
"Als er al iets is wat ik tot uitdrukking wil brengen is dat software toegankelijk en ondersteunend moet zijn. Het moet de gebruiker helpen zijn taken te volbrengen volgens zijn eigen wensen en eisen. Het moet niet tegenwerken omdat ‘het systeem’ (of dat nou een computersysteem of een intern proces is bij een instelling) nou eenmaal bepaalde eisen stelt."

Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?
"Een ontwerp dat voor iedereen zó logisch en vanzelfsprekend is, dat het nèt lijkt alsof het niet ontworpen is. Omdat het niets anders kàn zijn dan wat het is."

Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?
"Tekenen, daar moet je wat mee doen.’ Het simpele feit dat je ergens redelijk goed in bent, in mijn geval tekenen, en de stimulans door je omgeving (ouders, familie, middelbare school) om daar wat mee te doen hebben mij de juiste beslissingen laten nemen over het volgen van mijn interesses en de keuze van mijn vakkenpakket en studie."

Meer informatie
Meer weten over de functie van interactieontwerper? Dit artikel van Heeftstijl geeft een goed beeld wat een interactieontwerper zoal doet.
Email: frank@infraweb.nl
Twitter: @2bfrank

Eerdere afleveringen in deze serie:
Jan Willem van Swigchem
Alieke van der Wijk
Marleen Smit

Wat is jouw creatieve handtekening?

2011-08-14T09:09:00.011+02:00

Componisten in de vroege renaissance verwerkten vaak vaste kleine thema’s in hun muziekstukken, waaraan de kenners meteen de maker konden herkennen. Het waren hun muzikale handtekeningen.

Schilders verwerkten eveneens hun namen in hun schilderijen. Een voorbeeld daarvan is Pieter de Ring, een 17-eeuwse schilder van stillevens. Hij werd beroemd met zijn pronkstukken vol overdadige hoeveelheden fruit, zeevruchten en muziekinstrumenten. Bij deze overvloedigheden blonk altijd een ring (zie de bovenstaande illustratie).

Hedendaagse kunstenaars en ontwerpers zoeken naar eigen manieren om hun werk te markeren. Architect Pi de Bruijn, die de nieuwbouw van de Tweede Kamer ontwierp, maakte in een van de zijvleugels van de nieuwbouw één rond raam met een gestreepte decoratie. Dit raam wordt ‘het oog van Pi’ genoemd. Ootje Oxenaar, de ontwerper van de vroegere Nederlandse bankbiljetten, verwerkte gegevens uit zijn privéleven. Zo is in het vijfje zijn konijn verwerkt, dat op tafel kon dansen. Ook staat zijn naam 'Ootje' ergens verborgen op het biljet.

Componist Stephen Emmer zet een persoonlijke stempel op zijn werk met geluid. In een interview vertelde hij eens dat hij in iedere tune een grapje of een geluid verwerkt van een alledaags ding in plaats van een 'officieel' instrument. Zo stopte hij eens een hoge frequentie in een tune van een programma, die alleen voor honden waarneembaar was. Honden sloegen aan bij het horen van dat geluid, terwijl hun baasjes niet snapten waarom de hond zo opgewonden raakte.

Koks hebben mogelijkheden om met smaken, geuren en texturen te werken. Of met kleur! Marjolein Wintjes en Eric Meursing van de Culinaire Werkplaats in Amsterdam verwerken in ieder gerecht een zwart ingrediënt, zoals olijven of zwarte linzen. Makers van computerprogramma's, films, games stoppen verborgen boodschappen, grafische grapjes, geluidseffecten of ongebruikelijke veranderingen in hun programmatuur, die onverwachts op het beeldscherm verschijnen. Deze grapjes worden easter eggs genoemd.

Zo zijn er talrijke kunstenaars en ontwerpers in allerlei genres die hun eigen ‘handtekening’ achterlaten in hun werk. Als je zelf creatief werk maakt - in wat voor vorm dan ook - kun je je eigen handtekening creëren of een grapje in je werk verwerken. Het maakt je werk persoonlijk en opmerkelijk.

Woord: Verwerk als schrijver een woordgrapje of woordspeling in je stukken. Een woord waarin je (achter-)naam terugkomt bijvoorbeeld. Of gebruik een vaste formulering. De Romeinse keizer Cato werd onsterfelijk omdat hij zijn redevoeringen – ongeacht het onderwerp – altijd afsloot met de zin “En voor het overige ben ik van mening dat Carthago vernietigd moet worden.”
Smaak: Verwerk als kok een vast ingrediënt in al je gerechten of geef elk gerecht een eigen twist, bijvoorbeeld door een Hollands gerecht steevast te voorzien van een oosterse specerij.
Kleur: Geef een detail van je ontwerp altijd een vaste kleur.
Beeld: Gebruik een vast beeldelement in je ontwerpen. Of verwerk iets persoonlijks in je ontwerp. Ontwerper Huub Koch plaatste zijn eigen jeugdfoto in het ontwerp van deze pagina van mijn website Verhaallijnen.

Er zijn nog veel meer vormen te bedenken om je eigen handtekening te plaatsen. Wat doe jij om je werk te markeren? Ik zie graag je ideeën onderaan deze blog.

Wat jouw fotocamera nog meer kan

2011-08-08T20:21:00.008+02:00

Opmerkelijke opschriften

Ooit was een fotocamera vooral bedoeld om herinneringen vast te leggen. Nu we ons niet meer hoeven te bekommeren om de maximale hoeveelheid foto's op een rolletje, zijn de creatieve gebruiksmogelijkheden eindeloos uitgedijd.

Sinds iedere moderne telefoon uitgerust is met een camera, kunnen we in bijna elke situatie gemakkelijk een foto maken. De combinatie van telefoon met camera leidt tot allerlei nieuwe gebruiksfuncties, die om creatieve toepassingen vragen. Bovendien hoeven we ons niet meer in te houden bij het maken van foto's; de geheugencapaciteit legt ons in ieder geval haast geen beperkingen meer op. Allemaal redenen waarom de digitale fotografie je verleidt tot een totaal ander gebruik van je fotocamera.

Dat een fotocamera veel meer kan dan mooie plaatjes vastleggen, wist je al. Maar denk ook eens aan je camera als...

...stemmingsverbeteraar
TV-presentator Martijn Krabbé is een groot liefhebber van exclusieve kookkunst en reist de hele wereld rond om toprestaurants te bezoeken. Van de gerechten maakt hij foto's. Als hij in het treurige Hilversumse bedrijfsrestaurant zit te eten, kijkt hij graag naar deze foto's om in een betere stemming te komen.
Wat kun jij fotograferen om je stemming à la minute op te fleuren?

...geheugensteun
Staat je auto in een vreemde stad geparkeerd? Fotografeer de straatnaam als geheugensteun. Hetzelfde kun je doen met een lekkere wijn (fotografeer het etiket) of een boek dat je wilt aanschaffen. Andere gebruikstoepassingen: de kilometerstand van je auto, een reclame-aanbieding op straat die je na wilt zoeken, een recept uit het kookboek van je vriend, een overzicht van je verzameling, etc.
Hoe gebruik jij je camera om je geheugen te ontlasten?

...aantekeningenarchief
Schrijf jij de aantekeningen over, die een spreker op een flipboard noteert? Niet nodig: maak er gewoon een foto van (en bewaar in Evernote, zodat je het gemakkelijk terug kunt vinden).
Hoe kun jij informatie met je camera vastleggen?

...spiegel
Zit je haar nog wel goed? Maak met je camera een foto van jezelf en je weet het onmiddellijk.
Hoe spiegel jij jezelf in de camera?

...wegwijzer
Verblijf je in een land waar je de taal niet kunt ontcijferen? Maak een foto van de naam van je hotel (of een ander belangrijk opschrift), zodat je duidelijk kunt maken waar je naar toe wilt.
Hoe maak jij van je camera een wegwijzer?

....hulpstuk voor schilderijen
Op welke hoogte moet het schilderij aan je muur komen te hangen? Terwijl de ene persoon het schilderij op een mogelijke positie houdt, maakt de ander een foto. Daarna kun je de foto's met de diverse mogelijkheden met elkaar vergelijken en een keuze maken.
Hoe benut jij je camera voor praktische toepassingen?

....beeldinformatiedeler
In het ziekenhuis of bij de tandarts krijg je de röntgenfoto niet mee naar huis om nog eens nader te bekijken of om met je huisgenoten deze informatie te delen. Je kunt er natuurlijk wel zelf een foto van maken.
Hoe deel jij je informatie met je camera?

....winkelondersteuning
In een winkel loop je tegen een prachtig meubelstuk aan. Met een foto kun je je vondst eerst delen met het thuisfront voordat je tot aanschaf overgaat. Of je ziet het perfecte cadeautje voor iemand die nog lang niet jarig is. De foto is de ideale geheugensteun bij het shoppen.
Wat zet jij op de foto om met anderen te delen?

...onderzoeksmateriaal
Tijdens je vakantie ben je je trouwring verloren. Gelukkig zijn er veel foto's genomen. Dankzij de foto's kun je achterhalen wanneer de trouwring nog om je vinger zat en wanneer niet meer. En zo vergroot je de kans dat je de ring weer terugvindt. Zeker omdat je kunt inzoomen op de foto...
Hoe gebruik jij je foto's als vergrootglas?

...time lapse
Maak met je camera iedere dag op dezelfde positie een foto, bijvoorbeeld om de verbouwing van je huis in beeld te brengen of de groei van de planten in je tuin. Dat levert een mooi overzicht van alle veranderingen op.
Hoe breng jij dagelijkse veranderingen in beeld?

...smoelenboek
Ronald Plasterk fotografeerde als minister van Onderwijs iedere bezoeker, die hij in zijn ministerskamer ontving. Op deze manier hield hij een beeldblog bij van zijn ambtsperiode. Het deed tegelijkertijd dienst als 'smoelenboek'.
Hoe onthoud jij namen en gezichten?

Wat doe jij nog meer met je camera? Deel je inspiratie met ons via de reactiebutton!

Meer inspiratie? Lees hier verder.

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek nu bij Managementboek.

Zeven onmogelijke vragen aan Marleen Smit

2011-08-01T14:48:00.005+02:00

Marleen Smit wil met haar bedrijf Mooie wereld in een dag de wereld een beetje mooier maken. Dat doet ze met workshops om creativiteit en ontspanning te stimuleren bij mensen en met guerrilla art. Daarnaast schrijft ze een boek over het nut van een hobby. "Ik hou ervan om de àndere weg naar Rome te vinden."

Zeven onmogelijke vragen (3)
Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie beantwoorden kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' zeven vragen over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze derde aflevering is de beurt aan Marleen Smit.

1. Wat betekent creativiteit voor jou?

"Creativiteit is heel belangrijk voor mij. Ik hou ervan om de ándere weg naar Rome te vinden."

2. Hoe doe je inspiratie op?

"Inspiratie is overal. Ik lees veel en ik kijk altijd om me heen. Maar het meest van al overvalt inspiratie mij gewoon. Het is iets waar ik zoveel mogelijk voor open wil staan."

3. Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werken uit te voeren?

"Het is geen specifiek ritueel, maar ik probeer mij heel bewust open te stellen voor inspiratie als ik het echt nodig heb. Dan ga ik er rustig voor zitten en probeer mijn hoofd leeg te maken en de ideeën te vangen. Een andere manier is een ideeënboekje waar ik al mijn ideeën in opschrijf. Als ik een oplossing nodig hebt, staat die vaak al in mijn ideeënboekje."

4. Wat is je favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt? Waarom?

"Er is nog heel veel wat ik wil maken, maar wat ik erg leuk vind om te doen is wensen uitdelen."

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen? Zo ja, wat dan?

"Ik wil graag een glimlach of een goed gevoel geven aan willekeurige mensen op straat. Veel mensen leven zo gehaast en met hun hoofd in de toekomst. Met mijn werk wil ik mensen terugbrengen in het hier en nu. Er is zoveel moois om van te genieten, als je er maar voor open staat."

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

"Ik zou graag een mooie ruimte hebben om mensen hun eigen creativiteit te laten ontdekken. Het liefst ergens waar ik mensen voor een langere tijd kan ontvangen, bijvoorbeeld een kampeerboerderij zodat ik mensen intensief kan begeleiden in de zoektocht naar creativiteit.
Ik geloof dat ieder mens creatief is, soms moet het alleen nog geactiveerd worden."

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

"Dat je je verwachtingen moet loslaten. Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden, en het maakt niet uit hoe je er komt, áls je er maar komt. En je moet vooral aan de slag gaan met je creativiteit; creeër en ga ermee door. Als het resultaat je niet aanstaat, begin je gewoon opnieuw, en weer opnieuw en weer opnieuw. Alle ervaringen die je opdoet, zullen ooit van pas komen."

Meer informatie over de activiteiten van Marleen Smit:
Website: eenmooiewereldineendag
Twitter: @maakjewereld
Telefoon: 06-23090953

Eerdere afleveringen in deze serie:
Jan Willem van Swigchem
Alieke van der Wijk

Zeven onmogelijke vragen aan Alieke van der Wijk

2011-07-25T14:04:00.013+02:00

Alieke van der Wijk beantwoordt zeven onmogelijke vragen over improvisatietheater en creativiteit. "Het is het leukste vak van de wereld!"

Zeven onmogelijke vragen (2)
Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie beantwoorden kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' zeven vragen over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze tweede aflevering is het woord aan Alieke van der Wijk.

Alieke van der Wijk is mede-oprichter van Troje. Met Troje brengt ze de kracht van het improviseren op toneel naar het echte leven. Dit doet ze op veel verschillende manieren, zowel in de profit als in de non-profit sector. Soms met een eenmalige interventie en soms door langere tijd aan een organisatie verbonden te zijn. De programma’s variëren van workshops, tot training en organisatieontwikkeling.

Wat betekent creativiteit voor jou?

"Creativiteit betekent voor mij in het hier en nu, dat wat er is, zonder oordeel met elkaar in verbinding brengen. Vaak betekent dat: look inside the box. Creativiteit zit voor mij dan ook vaak tussen mensen en dingen en niet zo zeer in mijn eigen hoofd."

Hoe doe je inspiratie op?

"Inspiratie kan overal vandaan komen, altijd. Er is al zo veel; je hoeft het alleen maar op te merken."

Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werken uit te voeren?

"Ja en nee. Ik heb in de loop der jaren geleerd mezelf snel in flow te kunnen brengen. De basisregels improviseren op toneel zorgen voor goede skills."

Wat is je favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?

"Voor zo ver je van werk kan spreken bij geïmproviseerde voorstellingen: mijn favoriete voorstellingen/scenes zijn die scenes geweest waarin je met elkaar ter plekke het verhaal als het ware oppakt, waardoor alles en iedereen een niveau hoger wordt getild. Gedachtes achteraf als: waar kwam dat vandaan, ik wist helemaal niet dat ik dat kon. En: hé, hoe wisten we met elkaar wat we moesten doen, die horen hier bij. Het lijkt alsof er dan N+1 ontstaan is."

Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?

"Ik geloof oprecht dat de wereld om ons heen er een beetje mooier uit zal zien als iedereen ‘beter’ in staat was de improvisatieregels te hanteren:
• Zeg Ja, en… in plaats van Ja, maar…
• Blijf in het hier en nu
• Zoek het gevaar op
• Bezorg de ander een goede tijd
• Durf te falen
• Gebruik de kracht van de lach."

Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

"Heb de neiging te denken dat ik creatieve dromen wel waar kan maken in programma’s die we voor opdrachtgevers designen."

Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

"Oordeel niet!"

Meer informatie over de activiteiten van Alieke van der Wijk:
Website: www.troje.nl
Blog: Troje improviseert
LinkedIn: Alieke@troje.nl
Twitter: @Aliekevantroje
Telefoon: 0651097101

Lees ook de boekbespreking Improviseren kun je leren over het boek Boek: Werk in uitvoering. Over de kracht van improviseren op de werkvloer door Alieke van der Wijk en Henk van der Steen.

Eerdere afleveringen in deze serie:

Jan Willem van Swigchem

Zeven onmogelijke vragen aan Jan Willem van Swigchem

2011-07-18T15:29:00.021+02:00

Jan Wilem van Swigchem beantwoordt zeven onmogelijke vragen over zijn kunstwerken en creativiteit. "Mijn inspiratie haal ik uit de onovertroffen natuur in nauwe samenwerking met mijn verbeeldingskracht."

Zeven onmogelijke vragen (1)
Vraag een creatieve persoon nooit waar zijn ideeën precies vandaan komen, want daar is 'onmogelijk antwoord op te geven'. Toch ga ik die uitdaging aan. In deze serie beantwoorden kunstenaars, ontwerpers, ideeënmakers en andere 'creatieven' zeven vragen over hun creativiteit en inspiratiebronnen. In deze eerste aflevering is het woord aan kunstenaar Jan Willem van Swigchem.

Jan Willem van Swigchem maakt diverse soorten kunstwerken. De rode draad in zijn autonome kunst is de creatie van papierreliëfs. In vroeger jaren maakte hij ook glasobjecten en mixed-mediaschilderijen. Ook houdt hij zich bezig met grafisch ontwerp en illustraties met een eigen touch and feel en het ontwerpen van stoffen. Daarnaast speelt hij als muzikant djembé (Afrikaanse trommel), waarin hij ook les geeft.

Wat betekent creativiteit voor jou?

"Ik kan mij niet voorstellen dat ik geen creativiteit zou hebben. Het kijken en zien, het luisteren en horen, het proeven en de smaak. Creativiteit is als mijn adem: het bepaalt alles in mijn leven."

Hoe doe je inspiratie op?

"Mijn inspiratie haal ik uit de onovertroffen natuur in nauwe samenwerking met mijn verbeeldingskracht. Waar ik ook ben, actief of niet, ik ben altijd bezig met de verschijningsvorm, de kleur en de gelaagdheid der dingen en mijn perspectief ten opzichte van het onderwerp."

Heb je routines of rituelen om ideeën op te doen of om je werken uit te voeren?

"Een rondje in onze tuin of een wandeling door de duinen en langs het strand doen wonderen. Verder roept de aard van de papierreliëfs een bepaalde werkwijze op. Deze reliëfs zijn namelijk complex en behoeven grote concentratie. Vanwege de stilte vind ik het heerlijk om in de kleine uurtjes te werken.

Mijn papierreliëfs kun je zien als ritmische composities. Dat komt overeen met een ander aspect van mijn creatieve werk, namelijk het maken van arrangementen met verschillende ritmes met de djembé."

Wat is je meest favoriete kunstwerk dat je ooit gemaakt hebt?

"Ik heb drie favorieten, namelijk een zeer complex gesneden sjabloon met cirkels, een complex papierreliëf dat uit ruim 6000 sneden bestaat en een glasobject van losstaande glasplaatjes. Het bevat twee glasplaatjes die elk het gewicht van meer dan zeven kilo overig glas constant tegenhouden!"

Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

"Een monumentale sculptuur van bijvoorbeeld staal, die geschikt is voor een park of landschap. Een winkel in binnen- of buitenland die mijn exclusieve stoffen verkoopt en/of een couturier die mijn stoffen gebruikt voor zijn/haar exclusieve creaties. En een kinderboek schrijven."

Wil je iets met je kunst tot uitdrukking brengen?

"Het gaat mij om de bewustwording van de manier waarop wij mensen kijken. Zie je de schelp al lopend op het strand als een klein prachtig schilderijtje of beeld je je in piepklein te zijn. Ga je op de schelp staan, terwijl je je voorstelt in een landschap te lopen? Of kijk je als het ware door een microscoop naar de schelp en scan je zo met je ogen de constructie van het oppervlak af?"

Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

"Een galerie-eigenaar zei mij ooit: leg nooit je kunst uit aan derden, al wil men dit nog zo graag. Het valt eenvoudigweg niet uit te leggen. Het is als de tovenaar met z'n hoge hoed: hij schudt een paar keer met zijn hoed en... voilà!"

Meer informatie over het werk van Jan Willem van Swigchem
De kunstwerken van Jan Willem van Swigchem zijn hier te zien:
Papierreliëfs
Grafisch werk en illustraties
Stofontwerp
Djembéles en workshops
Mail naar vsd@telfort.nl voor meer informatie. Ook is er de mogelijkheid het atelier te bezoeken van Jan Willem van Swigchem. Mail voor een afspraak met vsd@telfort.nl of bel 06-15048856.

Volgende week: Zeven onmogelijke vragen aan Alieke van der Wijk.

POP je creativiteit op (5): kies een aandachtspunt

2011-07-17T19:43:00.005+02:00

Volgens jouw Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - ga jij dit jaar werken aan je creatieve vaardigheden. Deze week de derde aflevering van de blogserie: POP je creativiteit op in vijf weken. Deze week het slot.

Week 5: kies een aandachtspunt

Wat gebeurt er als je op één bepaald onderwerp focust? Dan krijg je daar meer van te zien. Dat is namelijk de werking van ons brein. Als je net zwanger bent, zie je op straat ineens veel jonge moeders lopen. Als je net een auto van een bepaald merk gekocht hebt, valt ineens op dat er nog heel veel meer auto's van dat merk in jouw buurt rondrijden.

Focus kan daarom een goed startpunt zijn voor nieuwe ideeën. Geef jezelf een denkopdracht, die je een week lang in je hoofd houdt. Daarbij luister je gericht naar de antwoorden en bekijk je later wat die antwoorden jou opleveren. Dat doe je niet alleen op je werk, maar ook in de trein, in de wachtkamer van het ziekenhuis en op een verjaardagsfeestje.

Wat zijn voorbeelden van zulke ‘focusvragen’? Denk eens aan het volgende:

Wat hoor ik bij de klant dat kan wijzen op een nieuwe behoefte, waarin wij kunnen voorzien?
Als ik zelf gebruiker ben van dit product, wat zou ik er dan van vinden?
Welk gebruikersprobleem zien wij over het hoofd?
Stel dat design het allerbelangrijkste is van ons product. Hoe ziet het er dan uit?

Op welk spoor brengen deze focusvragen je? Hoe kun je ze vertalen naar jouw dagelijkse praktijk? Welke kansen zitten erin?

Als je deze focusvragen toepast, leer je op een andere manier naar je omgeving te kijken. De inzichten die je op deze manier verwerft, kun je vervolgens vertalen naar je werk.
Bedenk dat grote ideedoorbraken bijna altijd tot stand komen na een periode van intensieve focus op een bepaald vraagstuk. De 'focusvraag' is dus een belangrijke creatieve techniek in je gereedschapskist!

Meer weten? Lees hier verder:

Geef jezelf een denkopdracht

Hiermee ben je aan het einde gekomen van de blogserie 'POP je creativiteit op in vijf weken'. In vijf afleveringen heb je kennisgemaakt met enkele creatieve denktechnieken en met het verbeteren van je creatieve omgeving. Daarmee heb je je eerste stappen gezet op weg naar een creatievere manier van denken en doen.
Wat waren je ervaringen met deze blogserie? Wat werkte voor jou en wat niet? Geef hieronder je reactie. Dank alvast!

POP je creativiteit op
Deze blogles is het vijfde en laatste deel van de blogcursus voor mensen die in hun Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - afgesproken hebben om te werken aan hun creatieve vaardigheden.
De eerdere afleveringen kun je hier teruglezen:
Deel 1: Doe iets wat je nog nooit eerder gedaan hebt
Deel 2: Maak je hersenen soepeler
Deel 3: Pas je werkplek aan
Deel 4: Zoek een probleem

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

POP je creativiteit op (4): zoek een probleem

2011-07-11T08:18:00.016+02:00

Volgens jouw Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - ga jij dit jaar werken aan je creatieve vaardigheden. Deze week de vierde aflevering van de blogserie 'POP je creativiteit op in vijf weken': problemen zoeken.

Week 4: zoek een probleem

De oproep om een probleem te zoeken ziet er op het eerste gezicht een beetje vreemd uit. Problemen zijn er vaak al genoeg. Daar willen we meestal zo snel mogelijk vanaf!

Toch is het deze week echt de bedoeling om actief te speuren naar knelpunten, fricties of irritaties. Vaak stappen we om problemen heen, maar zonder problemen ontstaan er geen creatieve oplossingen. Als Steve Jobs zich niet aan de bestaande mobiele telefoons had geërgerd, was er nooit een iPhone gekomen.

Kijk daarom deze week doelbewust om je heen wat in jouw organisatie een probleem is. Wat is al jarenlang een grote ergernis? Waar klagen collega's over in de lift of in de bedrijfskantine? Wat moet nu maar eens aangepakt worden?

Ook ingesleten gewoontes bieden kansen tot vernieuwingen. Iedere organisatie heeft gewoontes die ooit een doel dienden, maar geen functie meer hebben. Welke dingen worden in jouw organisatie als vanzelfsprekend beschouwd? Welke handelingen zijn rituelen geworden, zonder inhoudelijk doel? Kijk rond met de ogen van een buitenstaander. Oordeel niet, neem alleen waar.

Maak vervolgens een lijst met problemen, oude gewoontes of knelpunten. Formuleer aan de hand van ieder onderwerp op je lijst een 'waaromvraag':

Waarom maken we een papieren jaarverslag?
Waarom beginnen we 's ochtends altijd met het lezen van emails?
Waarom doen we aan koude acquisitie?
Waarom lunchen we altijd om 12.30 uur?

Werk deze vragen vervolgens uit tot vragen die beginnen met: hoe kunnen we....? Door deze herformulering voeg je nieuwe details toe. Deze nieuwe formulering leidt vaak tot een andere benadering van het vraagstuk en daarmee tot nieuwe ingevingen.

Hoe kunnen we een jaarverslag maken dat door iedereen gelezen wordt?
Hoe kunnen we jaarlijks ons eigen verhaal vertellen?
Hoe kunnen we laten zien hoe onze organisatie zich jaarlijks ontwikkelt?

Kijk naar deze resultaten. Waarschijnlijk bewandel je op deze manier andere routes dan gebruikelijk, waarmee je een belangrijke stap gedaan hebt in de ontwikkeling van je creativiteit. Welk probleem kun je op deze manier op korte termijn al oplossen? En voor welk knelpunt kun je andere mensen mobiliseren?

Volgende week aflevering 5: Kies een aandachtspunt

Verder lezen:

POP je creativiteit op
Deze blogles is het vierde deel van de blogcursus voor mensen die in hun Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - afgesproken hebben om te werken aan hun creatieve vaardigheden. Iedere week komt één onderdeel aan de orde met oefeningen en tips om je creatieve vaardigheden te vergroten. Uiteraard zijn deze oefeningen ook heel leuk en nuttig als je niet aan POP doet, maar het gewoon belangrijk vindt om je creatieve denkvermogens op te rekken.
Deel 1: Doe iets wat je nog nooit eerder gedaan hebt.
Deel 2: Maak je hersenen soepeler.
Deel 3: Pas je werkplek aan.
Deel 5: Kies een aandachtspunt

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

Hoe wandelen je helpt bij het oplossen van je vraag

2011-07-08T18:14:00.009+02:00

Wandelen is goed voor de creativiteit! Ja, ja dat zal wel. Weer zo’n adept van de beweegbrigade, hoor ik je denken. "Ik ben al creatief genoeg achter mijn bureau, in het atelier. En inspiratie doe ik op via krant, via contact met mensen, kunst of via internet, daar heb je alles."

Gastblog van Karin Boelhouwer (wandelcoach)

Zo is het, zeker. Ontzettend veel inspiratie is te halen uit interactieve ontmoetingen, via internet of in levende lijve. Helemaal mee eens, klopt!

Dat creatieve van wandelen zit hem niet zo in de interactie met mensen, het zit ‘m in de actie, waarbij je de interactie hebt gestopt. Je interacteert NIET. Je beweegt, loopt, zet je ene voet voor de andere, snel of langzaam, je denkt niet!

Wat? Hè, niet denken? Creatief worden door wandelen zonder te denken? Dat is precies waar het over gaat. Je denken is een obstakel voor creativiteit. Het almaar doorratelen van je interne babbelbox belemmert het vrije uitzicht op wat daarbuiten is.

Niet dat denken niet belangrijk of niet nodig is. Natuurlijk is dat wel van belang. Het gaat om het samenspel tussen wat je kan bedenken en wat je in gedachten vàlt. Je kent het wel, je staat onder de douche of je rijdt in de auto en opeens valt je iets in, de oplossing voor een probleem. Waar het vandaan komt weet je niet, maar het is er en het is bruikbaar. Het is heerlijk, want behulpzaam.

Met wandelen is dát wat je nu precies kunt bevorderen en bewerkstelligen. Als je ergens mee zit, een vraag of probleem: breng het in gedachten voor je een stukje lopen start. Zodra je loopt niet meer aan denken! Oei, dat is moeilijk, het komt steeds terug. Dat is wat we 'het witte olifantsyndroom' noemen…

Maar dat is niet erg. Het is behulpzaam, zal later blijken. Trucs om je vraag of probleem te vergeten zijn:

Ga iets harder gaan lopen en let op je ademhaling. Tel je ademhalingen een tijdje.
Luister alleen. Wat hoor ik hier allemaal?
Bekijk de kleuren onderweg.

Inmiddels loop je lekker en geniet je van de beweging. Het probleem ben je volledig kwijt. Dan, zo’n tien minuten voor je terug bent op je bestemming, breng je het bewust in herinnering. En let eens op wat er dan gebeurt. Talloze ideeën vallen je in, de één na de ander. Laat ze komen, niet kritisch worden of al opschrijven, dan verdwijnen ze!

Zorg wel dat je deze invallen thuis of op je werkplek meteen kunt noteren. Dat is vruchten plukken! Daarna neem je de tijd te selecteren, rubriceren, bekritiseren, ach daar hoef ik niets over te vertellen!

Gastblog
Dit is een gastblog van Karin Boelhouwer (wandelcoach). Je kunt haar bereiken via karin@boelhouwercoaching.nl of 0610 912 632. Wil je ook een gastblog schrijven voor Ideeënmaker over creativiteit of inspiratie opdoen? Mail me op Sigrid@verhaallijnen.nl.

POP je creativiteit op (3): Pas je werkplek aan

2011-07-04T08:06:00.024+02:00

Volgens jouw Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - ga jij dit jaar werken aan je creatieve vaardigheden. Deze week de derde aflevering van de blogserie 'POP je creativiteit op in vijf weken': je werkplek.

Week 3: pas je werkplek aan

Er zijn allerlei manieren om je creatieve vaardigheden op te rekken, maar creativiteit heeft ook te maken met je werk- en leefomgeving. Met eenvoudige ingrepen kun je je werkplek inspirerender maken om je creativiteit te verhogen.

Neem daarom deze week welbewust je werkplek onder de loep en kijk hoe je deze anders kunt inrichten. Dat is niet overal even gemakkelijk, dus daar komt zeker ook creativiteit bij te pas!

1. Meer comfort
Een aangename verblijfsruimte is belangrijk om ideeën te kunnen produceren. Zo heeft de temperatuur directe invloed op je productiviteit. Dus als je je werkplek comfortabeler kunt maken, neem dan die kans. Zorg voor een constante temperatuur, verse lucht en aangename kleuren.
Ook planten, bloemen en fruit hebben een positieve invloed op creativiteit. Dus wil je creatieve gedachten stimuleren en je welbevinden vergroten, vul je vertrek dan met groen. Een wandvullende poster van een bos helpt ook! En zorg er zo mogelijk voor dat je ramen uitkijken op bomen en gras en niet op beton en stenen.
Hoe kun jij je werkplek deze week comfortabeler en groener maken?

2. Meer denkruimte
In een kleine ruimte voel je sneller opgesloten. Lage plafonds ontnemen je de lust om je situatie te willen veranderen. Geen omstandigheden om de hersenen lekker aan het werk te zetten.
Kies liever voor een open ruimte met hoge plafonds, die een meer ontspannen gevoel opleveren. Er ontstaat letterlijk meer denkruimte. Is er geen hoog plafond, dan kun je ook het plafond uitlichten met een lamp, zodat je het ruimtegevoel van een vertrek vergroot.
Hetzelfde ruimtegevoel kun je bevorderen met meer uitzicht. Zorg ervoor dat je vanuit je werkplek door het raam naar buiten kunt kijken of zicht hebt op de deur. Dat levert je een gevoel van ‘veilige’ vrijheid op, dat je creativiteit zal stimuleren.
Hoe bezorg jij jezelf deze week meer denkruimte?

3. Meer ontmoetingen
Veel mensen komen op ideeën door met andere mensen te praten. Dat kunnen gerichte gesprekken zijn over bepaalde thema's, maar ook toevalligheden die ter sprake komen. De inrichting van je werkplek kan daaraan een belangrijke bijdrage leveren.
Als je met anderen samenwerkt, zet dan bijvoorbeeld picknicktafels neer in plaats van vergadertafels. Je zit daardoor fysiek dichter bij elkaar, wat tot andere gesprekken leidt, bijvoorbeeld over wat mensen werkelijk willen bereiken.
Een snoeppot of een geweldige fruitmand zoals op de foto hierboven is ook een goed idee. Als collega's regelmatig iets lekkers komen halen bij jouw bureau of in de ontmoetingsruimte, levert dat meteen nieuwe gesprekjes op.
Hoe zorg jij voor meer en interessantere gesprekken op je werkplek?

4. Meer ideeënprikkels
Voorwerpen stimuleren je associatievermogen. Een wisselende tentoonstelling van prikkelende voorwerpen is daarom leuk én zinvol om de creativiteit van jou en je directe collega's te vergroten. Zet bijvoorbeeld een kast met vakjes op een centrale plek, waarin iedereen iets dierbaars zet. En wissel deze collectie regelmatig.
Of maak een groot prikbord waar iedereen zijn knipsels en aantekeningen met kansen en ideeën kwijt kan. Het liefst in de buurt van de koffieautomaat, die vaak een favoriete hangplek blijft.
Hoe voorzie jij je werkplek van meer ideeënprikkels?

5. Meer kunst
Moderne kunst aan de wanden brengt mensen in een creatievere gemoedstoestand, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Waarschijnlijk is dat het gevolg van visuele conditionering: doordat je kunst associeert met creativiteit, kom je in een bepaalde stemming, die tot meer ideeën leidt.
Dus leef je uit met inspirerende schilderijen aan de wand van je werkplek. Laat ieder kwartaal een wisselend groepje een nieuw kunstwerk uitzoeken bij de Kunstuitleen. Doe met je team een gezamenlijke workshop en maak je eigen kunst. Of vraag regelmatig een (amateur-)kunstenaar om te exposeren op jouw kantoor. Dat levert niet alleen regelmatig een nieuw kunstwerk op, maar ook een gesprek over elkaars smaak en voorkeuren.
Hoe zorg jij voor meer kunst op je werkplek?

Nu je toch bezig bent, kun je nog een stap verder gaan. Bedenk suggesties voor de hoofdingang van het gebouw, de vergaderruimte en de kantine, die de creativiteit aanwakkeren. Kan er ergens een verzamelplek voor goede ideeën ingeruimd worden? Kun je op een creatievere manier met elkaar communiceren, zoals via placemats in de bedrijfskantine (zie foto hieronder)?
Zo heb je al snel een mooie lijst ideeën voor jouw eerstvolgende werkoverleg. Bingo!

Wil je nog meer werkplekideeën? Lees dan hier verder:

Volgende week aflevering 4: Zoek een probleem.

POP je creativiteit op
Deze blogles is het derde deel van de blogcursus voor mensen die in hun Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - afgesproken hebben om te werken aan hun creatieve vaardigheden. Iedere week komt één onderdeel aan de orde met oefeningen en tips om je creatieve vaardigheden te vergroten. Uiteraard zijn deze oefeningen ook heel leuk en nuttig als je niet aan POP doet, maar het gewoon belangrijk vindt om je creatieve denkvermogens op te rekken.
Deel 1: Doe iets wat je nog nooit eerder gedaan hebt
Deel 2: Maak je hersenen soepeler
Deel 4: Zoek een probleem
Deel 5: Kies een aandachtspunt

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

Buitenwereld, beweging of beeld: wat is jouw ideeënmotor?

2011-07-01T23:48:00.013+02:00

Strandbeest van Theo Jansen - inspiratie door beweging

Buitenwereld, beweging of beelden: je kunt op diverse manieren getriggerd worden om ideeën te krijgen. Weet jij wat jouw voorkeurstijl is?

Onlangs raakte ik in gesprek met Peter, die meubelstukken ontwerpt en uitvoert. Zijn ontwerpen bouwen voort op een persoonlijke wens van de opdrachtgever. Zo kreeg hij eens de opdracht om een ladenkast te maken, die te maken had met een geliefd stuk strand van de opdrachtgever. Om op ideeën te komen ging hij op deze plek langs de vloedlijn wandelen. Zo ontstond het plan om de laden uit te voeren in verschillende soorten hout, die de branding, het natte zand en het strand symboliseerden. De bovenste lade voerde hij uit in groen verweerd koper, die het helmgras vertegenwoordigt.

Voor Peter zijn wandelingen een ideale manier om op ideeën te komen. Hij struint graag door de stad. Al lopend komt er iets los, zegt hij. “Als mijn kinderen zich vervelen, zeg ik dat ze in beweging moeten komen. Dan gebeurt er iets. Soms struikel je letterlijk over iets en dan denk je: hé!”

Wandelen, fietsen, hardlopen of een andere vorm van beweging zijn voor veel mensen een gerichte manier om ideeën te krijgen. Andere mensen krijgen juist ideeën door te luisteren, te kijken of in de natuur te zijn. Of misschien ben jij altijd met ritmes bezig, die je niet alleen kunt horen, maar ook overal kunt zien.

Deze voorkeuren zijn in verband te brengen met de intelligenties, die de Amerikaanse onderzoeker Howard Gardner in kaart heeft gebracht. Volgens Gardner heeft ieder individu talenten, vaardigheden of capaciteiten waar hij speciaal op gericht of goed in ontwikkeld is. Deze intelligenties hebben te maken met taal, logica/rekenen, muziek, beweging, beelden, geluiden en natuur. Daarnaast zijn er nog mensen met een interpersoonlijke intelligentie: zij zijn erg gericht op het maken van contacten met anderen. Tot slot is er een groep mensen met een interpersoonlijke intelligentie: beschouwelijke types, die graag op zichzelf reflecteren.

Deze intelligenties sluiten precies aan bij de stijlen waarop mensen tot oplossingen komen. En dus ook bij de manier waarop zij ideeën krijgen. Het is handig als je weet welke voorkeur jij zelf hebt, want dan weet je ook wat je moet ondernemen om tot ideeën te komen. Meestal heb je overigens niet één, maar meerdere voorkeuren, die je hiertoe brengen.

1. Taal: verbaal-linguïstisch
Denk je in woorden? Houd je van taalgrapjes en woordspelletjes? Kun je gemakkelijk ideeën onder woorden brengen? Leer je gemakkelijk een andere taal?

2. Beeld: visueel-ruimtelijk
Neem je de werkelijkheid waar via ruimte en kleuren? Maak je graag een schets of ontwerp? Onthoud je vooral beelden?

3. Beweging: lichamelijk-motorisch
Ben je handig? Heb je een sterk gevoel voor het gebruik van je eigen lichaam? Sport of knutsel je graag? Leer je gemakkelijk iets door te na te doen of te spelen?

4. Buitenwereld: interpersoonlijk
Hou je van contacten met anderen? Werk je graag samen? Voel je je prettig in groepen? Bied je snel je hulp aan om een ander te helpen?

5. Binnenwereld: intrapersoonlijk
Leef je in een eigen wereld? Hou je van dagdromen? Schrijf je in een dagboek? Voel je je een waarnemer?

6. Cijfers: logisch-mathematisch
Orden je graag informatie? Speel je graag met cijfers? Houd je van logische redeneringen? Houd je ervan om een spel te ontwerpen?

7. Geluid: muzikaal-ritmisch
Heb je een sterk ritmegevoel? Pik je snel een melodie op? Speel je graag een muziekinstrument? Gebruik je rijmpjes om iets te onthouden?

8. Omgeving: natuurgericht
Houd je je sterk bezig met de natuur? Doe je graag waarnemingen buiten? Ga je graag met dieren om? Ben je sterk gericht op de wisseling van de seizoenen?

Herken je jezelf in een bepaalde voorkeur? Doe daar dan je voordeel mee en zoek de omstandigheden op waarin jouw ideeënmotor vanzelf gaat lopen. Ga lopen, zoals Peter. Of dompel je onder in boeken, bossen of beelden.

Ik kom zelf het meest op ideeën door met andere mensen te praten: de interpersoonlijke intelligentie. Dat komt goed uit, want interviews houden is een belangrijk onderdeel van mijn werk. En het gesprek met Peter was de trigger om dit stuk te schrijven.

Meer lezen?

POP je creativiteit op (2): Maak je hersenen soepeler

2011-06-27T08:45:00.016+02:00

Volgens jouw Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - ga jij dit jaar werken aan je creatieve vaardigheden. Deze week de tweede aflevering van de blogserie 'POP je creativiteit op in vijf weken': associëren en combineren.

Week 2: maak je hersenen soepeler

Hoe leniger je brein, hoe beter je wordt in het bedenken van creatieve oplossingen op allerlei gebied. Zet daarom deze week je hersenen extra aan het werk om ze soepeler te maken. Dat kun je doen met associatieoefeningen, waarbij je verbindingen legt tussen allerlei willekeurige dingen. Handigheid in het leggen van verbindingen, betekent dat je ook sneller nieuwe ideeën kunt bedenken.

Iedereen legt van nature al verbanden. Zie je ergens een pen liggen? Dat brengt je misschien op het idee dat je iemand nog een ansichtkaart wilt sturen. Door het leggen van verbanden bewust te oefenen, kun je daar nóg vaardiger in worden. Die oefeningen kun je op allerlei momenten doen, bijvoorbeeld als je onderweg bent of als je ergens moet wachten. Hoe vaker je oefent, hoe flexibeler je brein wordt.

Hoe pak je dat aan? Probeer de volgende manieren eens uit:

1. Woordenboek
Pak een woordenboek en sla het open op een willekeurige plek. Met het woord waar je oog toevallig op valt, maak je een reeks van vrije associaties. Neem tien minuten de tijd om je associaties op te schrijven. Noteer snel wat in je hoofd opkomt.
Ben je toe aan een associatieoefening met een hogere moeilijkheidsgraad? Leg jezelf dan een extra beperking op: alle associatiewoorden moeten beginnen met dezelfde letter.

2. Woord van de dag
Neem een email-abonnement op een 'woord van de dag', bijvoorbeeld van Van Dale. Zo krijg je iedere dag een woord aangereikt, waarmee je kunt associëren. Maak hiervan een woordreeks, net zoals bij oefening 1.

3. Wachtmoment
Kijk rond naar een opvallend voorwerp als je ergens staat te wachten: voor de kassa, in de file, voor een verkeerslicht. Gebruik het voorwerp als startpunt voor een associatiereeks. Voor je het weet ben je in gedachten heel ergens anders beland.

4. Werkwoorden koppelen aan apparaten
Maak een kolom met een reeks werkwoorden, bijvoorbeeld bouwen, spelen, graven, vastmaken, sluiten... Maak een volgende kolom met een reeks apparaten. Bedenk er zoveel mogelijk.
Leg daarna beide kolommen naast elkaar en maak combinaties. Bouw een kopieermachine. Graaf een antwoordapparaat. Sluit een telefoon.
Wat leidt tot nieuwe associaties?

5. Maak een verhaaltje
Gebruik de woordreeksen om er een kort verhaaltje over te schrijven. Schrijf en kijk waar de associaties je naar toe voeren.

Associaties leveren je al snel een voorraad vol ideeën op, waarin je eindeloos kunt graaien en die je zonder beperkingen kunt aanvullen. Hebben de associatieoefeningen je op nieuwe ideeën gebracht die bruikbaar zijn in je werk? Noteer ze en doe er je voordeel mee!

Volgende week aflevering 3 van deze serie: Pas je werkplek aan.

POP je creativiteit op
Deze blogles is het tweede deel van de blogcursus voor mensen die in hun Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - afgesproken hebben om te werken aan hun creatieve vaardigheden. Iedere week komt één onderdeel aan de orde met oefeningen en tips om je creatieve vaardigheden te vergroten. Uiteraard zijn deze oefeningen ook heel leuk en nuttig als je niet aan POP doet, maar het gewoon belangrijk vindt om je creatieve denkvermogens op te rekken.
Deel 1: Doe iets wat je nog nooit eerder gedaan hebt.
Deel 3: Pas je werkplek aan.
Deel 4: Zoek een probleem.
Deel 5: Kies een aandachtspunt

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

De verborgen kracht van de wonderboom

2011-06-24T13:03:00.010+02:00

Het vaste voorleesboek van mijn zoon was uitgelezen. Omdat hij geen nieuw boek wist, beloofde ik hem zelf een verhaal te vertellen. “Wat dan?”, vroeg hij nieuwsgierig.

“Dat weet ik nog niet, maar ik bedenk vanzelf wel iets”, beloofde ik. “Waarover moet het gaan?” Het leuke is dat hij op dit soort vragen altijd een antwoord weet. “Over de wonderboom”, besloot hij.

Ik bedacht een verhaal over twee kinderen:

Joris en Isabelle maakten een boomhut om te kunnen spelen. Overal sleepten ze stukken hout vandaan voor hun bouwsel. Op het moment dat de hut eindelijk klaar was en ze in de hut zaten, ontdekten ze dat de boom kon praten. Eerst wilden ze het niet geloven, maar het was echt waar. De boom vertelde dat ze drie wensen mochten doen. Daarvoor moesten ze over een tak wrijven, net als bij de Wonderlamp van Aladin.
Isabelle wenste prompt dat ze nooit meer naar school hoefde. Maar die wens weigerde de wonderboom te vervullen. Daar deed hij niet aan. Joris wenste een spelcomputer. Daar kon de wonderboom wel voor zorgen. Joris was er enorm blij mee.

“Hoe gaat het verhaal nu verder?”, vroeg ik aan mijn zoon. Met een scooter, zei hij. Okay, een scooter.

Isabelle wreef nogmaals over de tak en wenste een scooter. Die kreeg ze: floep, daar viel uit de boom een scooter in de hut, met een helm erbij en een bijbehorend rijbewijs. Maar de scooter was veel te zwaar voor de boomhut, dus hij zakte door de vloer. De hut die ze met zoveel moeite in elkaar gezet hadden, was helemaal kapot.
De moeder van Isabelle was niet blij met de scooter, want daar vond ze haar dochter veel te jong voor. Daarom verkocht ze Isabelles geschenk. Als troost kreeg Isabelle ook een spelcomputer.
Joris en Isabelle zaten allebei nu voortaan met hun spelcomputer te spelen. Buiten spelen deden ze bijna nooit meer.

Ik had er een wat droevig einde aan gebreid, wat ik niet voorzien had. Maar mijn zoon moest lachen. Zijn broer had net die dag een spelcomputer aangeschaft. “Dit verhaal lijkt wel over ons te gaan”, zei hij. “Maar wij gaan morgen weer buiten spelen hoor!”

Ik moest ook lachen. Ik had het gevoel dat dit verhaal krachtiger was geweest dan welke andere boodschap dan ook.

Meer inspiratieverhalen lezen?

POP je creativiteit op in vijf weken - blogcursus deel 1

2011-06-20T08:30:00.020+02:00

Meer creativiteit in je persoonlijke bagage.

Volgens jouw Persoonlijk OntwikkelingsPlan - beter bekend als POP - ga jij dit jaar werken aan je creatieve vaardigheden. Hoe? Met deze blogcursus kun jij de komende vijf weken direct aan de slag.

Een van de doelstellingen voor jouw persoonlijke ontwikkeling voor het komende jaar is het ontwikkelen van je creatieve vaardigheden. Dat heb je met je leidinggevende afgesproken bij het jaargesprek (of loopbaangesprek of ontwikkelingsgesprek of loonbaanevaluatiegesprek). Goed voor jou én voor je organisatie, dat creativiteit en innovatievermogen tot zijn kernwaarden rekent.

Natuurlijk wil je best creatiever worden, maar hoe doe je dat dan? Want jouw leidinggevende bedoelt niet dat je 'creatiever met kurk' moet worden of dat je leukere afdelingsuitjes mag bedenken. Het gaat meestal over creatieve oplossingen om beter in te spelen op de wensen en behoeften van de klant, de gebruiker of de organisatie zelf. En het gaat er natuurlijk om het innovatieve vermogen van je organisatie te vergroten.

Dat klinkt allemaal nog behoorlijk abstract. Toch zijn er allerlei concrete manieren te bedenken om creatiever te worden in je werk. De komende weken vind je hier een reeks oefeningen die je daarbij helpen.

Richt je elke week op één onderdeel en doe de bijbehorende opdrachten. Voor je het weet heb je je POP-afspraak helemaal in de vingers. Uiteraard zijn deze oefeningen ook heel leuk en nuttig als je niet aan POP doet, maar het gewoon belangrijk vindt om je creatieve denkvermogens op te rekken. Begin meteen!

Week 1. Doe iets wat je nog nooit eerder gedaan hebt

We gaan meteen van start met één van de leukste onderdelen, want deze week mag je op ontdekkingstocht. Je creatieve vermogens verbeteren betekent namelijk dat je je vaste denkpatronen gaat doorbreken. Om je brein hiertoe te stimuleren, is het belangrijk om regelmatig nieuwe dingen te ondernemen. Daarmee zorg je voor nieuwe prikkels.

Hoe doe je dat? Onderneem deze week een nieuwe activiteit die afwijkt van je routines. Enkele ideeën:

Meld je aan voor het vrijwilligersproject, dat al een poosje op je lijstje staat.
Breng een mysterie-bezoek aan de plek waar consumenten de dienst van jouw organisatie gebruiken.
Verras je klanten met een persoonlijk bezoek (grote kans dat je daar in de zomer meer tijd voor hebt, net als je klanten!).
Vervoer je op een andere manier. Maak bijvoorbeeld gebruik van de OV-fiets (een abonnement is goedkoop!) en fiets door een vreemde stad.
Ruil een dag van werkplek met je collega.
Loop een dag stage op de werkplek van een vriend.

Doe iets anders dan anders en kijk onbekommerd rond in een andere omgeving. Denk daarbij aan het volgende:

Observeer met gretigheid. Wat zie je, wat hoor je, wat proef je, wat ruik je en wat voel je? Hoe praten mensen? Wat doen ze? Wat zegt hun lichaamstaal?
Zorg dat je met veel mensen praat. Mensen vinden het leuk om over zichzelf te vertellen, mee te denken en oplossingen te geven.
Vraag je voortdurend af: wat kan anders?
Blijf kijken zonder er een oordeel aan te verbinden en schrijf je ervaringen op.
En bovenal: geniet ervan!

Volgende week maandag vind je op dit weblog aflevering 2: Maak je hersenen soepeler.

Nog meer weten?

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

Acht tips om je kennis beter te benutten

2011-06-08T12:02:00.013+02:00

Hoe groter de organisatie, hoe meer kennis er beschikbaar zou moeten zijn. Maar helaas, die beschikbare kennis wordt vaak niet benut. Medewerkers hebben vaak geen weet van de informatiebronnen en vinden zelf het wiel weer uit. Niet erg efficiënt in een kenniseconomie.

"Het is niet de bedoeling dat we hier allemaal gaan nadenken", kreeg een medewerker te horen, die ik onlangs sprak. De baas dacht kennelijk dat hij dat wel in zijn eentje af kon. Toch zijn in veel organisaties de medewerkers het belangrijkste 'kapitaal'. Je laat als bedrijfsleiding juist een belangrijke kans liggen als je het enorme potentieel van je medewerkers niet benut, zeker als de organisatie innovatie hoog in het vaandel draagt.

Zo kan het ook:
1. Lang leve de kennisnetwerken
Veel kennis blijft in een grote organisatie vastzitten in een bepaalde afdeling. Een gemiste kans. Om de kruisbestuiving van informatie en ideeën te bevorderen kun je kennisnetwerken oprichten. Dat zijn losse samenwerkingsverbanden van medewerkers, dwars door de hele organisatie heen. Eens in de zoveel tijd komen zij samen om in een informele setting kennis over een bepaald thema uit te wisselen. Voorwaarde daarvoor is dat medewerkers daar echt tijd en gelegenheid voor krijgen.
Doe dat uitwisselen niet alleen intern, maar ook met de buitenwereld. Ga samenwerkingsverbanden aan met universiteiten, andere kennisinstellingen en partnerorganisaties. Wees niet bang om je eigen kennis te delen, maar zie het juist als een kans om elkaar te inspireren en te verrijken.

2. Schakel niet klakkeloos de Tomtom in
Voor medewerkers is het verleidelijk om op intranet te zoeken of een digitale wegwijzer te gebruiken als ze een antwoord zoeken op een bepaalde vraag. Dat kan, maar de kans is groot dat medewerkers steeds dezelfde route bewandelen en daardoor interessante informatie missen.

Zorg daarom niet alleen voor een toegankelijk aanbod en goede ontsluiting van digitale kennis, maar stimuleer ook je medewerkers elkaar te bevragen. Dat betekent dat er een cultuur moet zijn waar vragen stellen gewaardeerd wordt.

3. Zoek de verdieping
Interne vergaderingen gaan vaak over werkdruk, agenda's en procedures, niet over onderwerpen die belangrijk zijn om de organisatie te innoveren. Probeer dit 'ritueel vergaderen' zoveel mogelijk te beperken en wijd je werkoverleg liever aan inhoudelijke thema's.

Vraag medewerkers om een onderwerp inhoudelijk voor te bereiden. Op de vergadering kan elke keer zo'n thema nader uitgediept worden. Bespreek welke nieuwe kansen uit dit onderwerp voortvloeien. Zo staan kennisdelen en innovatie voortdurend op de agenda.

4. Koester je verse (kennis-)aanvoer
Behandel jonge collega's die net van hun opleiding afkomen niet als een 'onbeschreven blad', dat vooral nog veel ervaring moet opdoen, maar als leverancier van actuele kennis.

5. Laat mensen uit de hamstermolen stappen
Zorg voor voldoende ruimte en tijd, zodat mensen geregeld afstand kunnen nemen van de waan van de dag. Die ruimte is niet alleen nodig om nieuwe kennis te verwerven, maar ook om te experimenteren en verworven inzichten toe te passen.

6. Organiseer leeskringen
Interessante kennis en inspirerende ideeën doe je vaak op in vakgebieden die juist niet met het werkterrein van je organisatie te maken hebben. Hoe kun je die ideeën als organisatie op een gemakkelijke manier tot je laten komen?

Richt een leeskring op. Daarbij lezen de deelnemers allemaal een boek dat niets met het eigenlijke werk te maken heeft, maar wel interessante trends of inspirerende inzichten bevat. In de leeskring worden deze boeken gezamenlijk besproken en samengevat. Alle deelnemers nemen de opgedane inzichten mee naar hun eigen afdeling.
De drukbezette topman of - vrouw van de organisatie laat zich eveneens bijpraten en krijgt zo nieuwe voeding voor ideeën aangereikt.

7. Vertel verhalen
Verhalen zijn krachtige middelen om nieuwe inzichten te delen. Veel krachtiger dan powerpointpresentaties of de cijfers in het financiële jaarverslag. De medewerkers luisteren welwillend naar een presentatie, maar ze onthouden feitjes en cijfers niet echt. Laat staan dat ze kunnen navertellen wat de boodschap precies is. Ze lopen er simpelweg niet warm voor.
Een verhaal daarentegen onthouden mensen wel, omdat dit hun verbeelding aan het werk zet. Beelden blijven gemakkelijker hangen en roepen emoties en herkenning op. Maak daarom ruimhartig gebruik van deze onverslaanbare drager van informatie.

8. Leer van fouten
Een welbekende tip, maar ook de moeilijkste. Fouten zijn ontzettend leerzaam, maar je moet die opgedane kennis ook durven te benutten.

Degene die een grote fout maakt waardoor de organisatie veel geld misloopt, wordt daarom niet de laan uitgestuurd. Hij mag juist blijven, want de organisatie heeft immers net veel geld in hem geïnvesteerd!

Verder lezen:

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

De creatieve zegeningen van bezuinigingen

2011-06-05T15:35:00.007+02:00

Blokkade of niet?

Bezuinigingen houden veel organisaties op dit moment in een verlammende houdgreep. Of het is juist een creatieve kans om de boel open te breken, zoals in de organisatie van Monique.

Afbraakbeleid. Die term hoort Monique tegenwoordig vaak bij haar werk als leidinggevende in een overheidsorganisatie, die zich met de uitvoering van natuurbeleid bezighoudt. Het werk van haar organisatie ligt enorm onder vuur, want het kabinet-Rutte wil geen geld meer steken in de aankoop van gronden voor ecologische verbindingszones. Het rijk haalt de meerjarige afspraken helemaal onderuit. Haar afdeling moet daardoor compleet anders gaan werken, vertelde ze me onlangs.

Natuurlijk schreeuwt haar organisatie moord en brand over de aankomende bezuinigingen, net zoals veel andere instellingen in de zorg en andere sectoren hun stem verheffen tegen de snoeiplannen van het kabinet. Dit is hét moment om in het geweer te komen, want nu worden op de departementen de begrotingen voorbereid voor Prinsjesdag. Misschien valt er nog iets van die drastische bezuinigingsvoorstellen terug te draaien, zodat er straks toch nog wat geld te besteden is.

Ondertussen denkt Monique al lang weer verder. Zij en haar collega’s hebben contact gezocht met andere organisaties, die zich ook met de uitvoering van natuurbeleid bezighouden. Tot voor kort zochten ze elkaar niet op, want ze zien elkaar ook als concurrenten: strijdend om dezelfde pot met subsidiegeld, sponsorgeld of donateursbijdragen. Maar met de bezuinigingen in het vizier beseft iedereen dat het slimmer is om te bekijken wat ze samen wél kunnen doen om nieuwe natuurgebieden te realiseren. Monique was verrast hoe welwillend alle deelnemers waren om samen te werken en budgetten in elkaar te schuiven.

Moniques organisatie heeft ‘innovatie’ als een van de speerpunten uitverkoren, samen met ‘excellente uitvoering’ en ‘focus op de gebruikers’ van de organisatie. ‘Denken van buiten naar binnen’, zo wordt dat laatste ook wel genoemd. De organisatie is zeer bedreven in het leveren van goede prestaties, maar ‘van buiten naar binnen denken’ en innovatieve dienstverlening vallen hen erg zwaar. Het waren tot nu toe mooie woorden, waar ze lastig concrete aanknopingspunten voor konden vinden. Zij waren de club van recht-toe-recht-aan: stop er aan de voorkant een probleem in en er rolt aan het einde van de pijplijn een standaardoplossing uit. Lenig denken, dat was voor anderen.

De bezuinigingen hebben ook op dit punt voor een stroomversnelling gezorgd. Een aantal medewerkers was bereid om mee te doen aan sessies creatief denken, die veel hebben losgemaakt. De deelnemers beseffen dat de toekomst van hun organisatie op het spel staat. Er moeten daadwerkelijk nieuwe producten en diensten ontwikkeld worden, want anders bestaat de organisatie over tien jaar misschien wel helemaal niet meer.

Dat betekent veranderen en meebewegen. Ze hebben niet alleen contacten gelegd met de buitenwereld maar ook ontdekt dat partnerorganisaties heel graag willen samenwerken. De blik is daadwerkelijk naar buiten gekeerd en ze staan open voor innovaties.

Als iemand aan Monique vraagt hoe ze de bezuinigingen ervaart voor haar organisatie, glimlacht ze. Haar gesprekspartner verwacht het standaardverhaal over bedreigingen, reorganisaties en treurige gevolgen voor de natuur, maar dat is niet hoe Monique de toekomst ziet. Creativiteit betekent om een bochtje denken. En het mooiste is dat om de hoek een hele wereld open ligt. Niet dat ze het hardop zegt, maar die bezuinigingen hebben eigenlijk al heel wat goeds gebracht.

Verder lezen:

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

Waarom we creativiteit zo waarderen

2011-05-28T22:55:00.010+02:00

Als er één eigenschap is die op dit moment zeer gewaardeerd wordt, dan is het wel creativiteit.

We dienen innovatieve voorstellen te presenteren, originele evenementen te organiseren en onszelf op een authentieke (lees: creatieve) manier te presenteren. Zo niet, dan lopen we het risico voor oubollig en suf te worden versleten. Op de arbeidsmarkt is creativiteit een veelgevraagd artikel. En mocht je dat niet in huis hebben, dan staan er trainingsbureaus klaar om je te helpen je geest open te stellen en je creatieve denkvermogens op te rekken.

Hoe komt het eigenlijk dat creativiteit in zo'n hoog aanzien staat? Ik denk dat dit alles te maken heeft met de grote aandacht voor persoonlijke ontplooiing. De meeste basisbehoeften om onszelf in leven te houden zijn gestild, dus onze persoonlijke ontwikkeling krijgt alle aandacht. Creativiteit is een competentie die veel positiviteit in zich draagt: weinig bedreigend voor anderen, gemakkelijk te ontwikkelen en overal voor toepasbaar.

De laatste jaren weten we bovendien steeds beter hoe creativiteit werkt, mede door de overvloedige wetenschappelijke aandacht voor de werking van de hersenen. Creativiteit en verbeeldingskracht zijn voor iedereen te ontwikkelen, weten we nu. Er is een aantal krachtige ambassadeurs die het belang van creatief denken uitdragen, zoals Sir Ken Robinson in zijn boek Het Element. Dat helpt ook.

De belangrijkste reden is misschien wel de razendsnelle ontwikkeling van computers. We beseffen meer en meer dat computers bijna alles van ons kunnen overnemen. Vaak beter, sneller en nauwkeuriger dan de menselijke geest. Dat is ook bedreigend. Als de computer steeds meer oprukt, wat is onze eigen rol dan nog?

Daarom is het fijn te weten dat de computer ook enkele eigenschappen niet bezit, zoals empathie, verbeeldingskracht en creativiteit. Dat zijn eigenschappen die aan de mensen toebehoren en, voor zover we dat kunnen overzien, dat ook zullen blijven. Wij mensen kunnen inspelen op veranderende behoeften. We kunnen overkoepelend denken, fantaseren en rode draden zien. En we kunnen lenig denken. Juist daarom vinden we creativiteit heel belangrijk.

Verder lezen:

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn. Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen. Bestel het boek nu bij Managementboek

Beter brainstillen

2011-05-21T23:56:00.017+02:00

Ideeën verzinnen doen we vaak onder tijdsdruk. In veel gevallen is daar ook niets mis mee. Een moeder die tien minuten haar kind kwijt is, is de creatiefste persoon op aarde, hoorde ik laatst iemand zeggen. Herkenbaar!

We bedenken vlug een aantal plannen, gaan ermee aan de slag en al gaandeweg ontstaan er nog meer ideeën. Ze buitelen vaak over elkaar heen en er valt vaak genoeg te kiezen. Zo'n snelle ideeënstorm is leuk en geeft energie.

Toch weten we ook dat de meest originele ideeën ontstaan als er meer tijd voor genomen wordt. Ik interviewde deze week een medewerker van een organisatie, die in een groep maar liefst zes uur lang ideeën bedacht had voor nieuwe producten en diensten. Door telkens nieuwe prikkels te krijgen, ontstonden er steeds meer ingevingen. Ze was zeer verbaasd hoe creatief ze met haar team kon zijn. De meest waardevolle ideeën waren in het laatste half uur bedacht, stelde ze terugblikkend vast

Vernieuwende ideeën ontstaan als je langer doorgaat

Er komen meer en betere ideeën als je langer doorgaat. Dat was een eyeopener voor deze medewerker. Al die snelle ideeën zijn wel leuk, maar ze liggen ook vaak voor de hand. Het zijn meestal ideeën die je ergens opgepikt hebt of die al eerder uitgevoerd zijn. Als je langer doorgaat met ideeën bedenken (en daarbij diverse technieken gebruikt), is er een grotere kans dat er iets echt vernieuwends uit de bus komt.

Bij het ideeën bedenken was bovendien bij dit team bewust ruimte ingebouwd voor 'incubatie'. Dat is 'suddertijd' voor je hersenen, zodat je onderbewuste de gelegenheid krijgt om alle informatie en prikkels te verwerken en met nieuwe ingevingen te komen. Wandelen, slapen, een spelletje spelen: het helpt allemaal om afstand te nemen en je onderbewuste aan het werk te zetten.

Het gaat er dus om veel méér tijd te nemen voor het creatieve proces en je minder te laten opjagen door de tijdsdruk. Daar is een mooi woord voor: brainstillen, de tegenhanger van brainstormen. Door afstand te nemen en alles te laten bezinken vergroot je je ideeënkracht en verbeter je daarmee ook het uiteindelijke resultaat. Langzamer, maar uiteindelijk misschien toch sneller. If I’m slowly, it’s because I am in a hurry.

Verder lezen:

Leer lenig denken
Ideeën nodig om je creatieve denkvermogen op te rekken? In het boek Lenig denken, technieken voor creatieve denkkracht lees je een groot aantal ideeën en oefeningen, die je op je werk en in je privéleven van pas komen.
Bestel het boek direct bij Managementboek.

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in creatief denken en storytelling. Zij helpt bij het verzinnen van meer en betere ideeën en laat in verhalen voelen waarom ze belangrijk zijn.
Gemakkelijk op de hoogte blijven van deze artikelen? Vul dan hier je e-mailadres in en ontvang automatisch een mail bij de publicatie van ieder nieuw artikel.

Ideeënmaker

Zeven onmogelijke vragen aan Femke Vijn

Zeven onmogelijke vragen (18)

1. Wat betekent creativiteit voor jou?

2. Hoe doe je inspiratie op?

3. Hoe kom jij het gemakkelijkst op ideeën?

4. Wat is je meest favoriete werk dat je ooit gemaakt hebt?

5. Wil je iets met je creatieve werk tot uitdrukking brengen?

6. Welke creatieve droom wil je nog eens tot uitvoering brengen?

7. Wat is het beste advies dat je ooit gekregen hebt over creativiteit?

Leer lenig denken

Mis mijn volgende artikel niet

Gebruik citaten om inspiratie op te doen

Citaten behoren tot gereedschap van iedere verteller

Een verbindend citaat voor een artikel of een magazine

Tien manieren om je comfortzone op te rekken

Waarom we vastklampen aan het bekende

Houd je risicospieren in vorm

Doe iets wat je eigenlijk niet durft

Doorbreek impliciete regels

Bekijk de wereld vanuit een ander perspectief

Geef het toeval een kans

Doe eens niet sociaal

Wees weer kind

Ga van de gebaande paden af

Vernietig iets

Doe iets ongewoons

Houd een Oblomovdagje

Leer lenig denken

Mis mijn volgende artikel niet

Zeven onmogelijke vragen aan Marjolein Oosterheerd

Geef niet je hele verhaal weg

1. Stel een vraag.

2. Overweeg of je het als vervolgverhaal kunt schrijven.

3. Geef hints over ontwikkelingen in de toekomst.

Hoe gebruik je verhalen in informatieve teksten?

Mis mijn volgende artikel niet

Kopieer zoveel mogelijk

Creatief jaarverslag 2011

De vonk van Michelangelo

Zeven onmogelijke vragen aan Gert Veenhoven

Van hemelbestormer naar ideeënuitvoerder: de innovatiebrouwerij

Zeven onmogelijke vragen aan David van der Kooij

Hoe zintuiglijker je taal, hoe beter

1. Maak een mindmap

2. Vraag details

3. Ondervind het zelf

Zeven onmogelijke vragen aan Huub Koch

Zeven onmogelijke vragen aan Peter te Riele

Creatieve impact begint bij jezelf

Zeven onmogelijke vragen aan Lidion Zierikzee

Zeven onmogelijke vragen aan Ward van Os

Zeven onmogelijke vragen aan Marieke van Dam

Zo zorg je voor verleidelijk lokaas

Zeven onmogelijke vragen aan Marcel van Driel

Zeven onmogelijke vragen aan Joris van Ooijen

Toverballen loslaten

Schrijfervaringen bij mijn eerste e-book

Zeven onmogelijke vragen aan Yoeke Nagel

Denk vaker 'in the box'

'Vanavond eten we chips' en andere beginzinnen

Zeven onmogelijke vragen aan Anja de Crom

Zeven onmogelijke vragen aan Marian Filarski

Speeltijd, teamtijd en Googletijd

Zeven onmogelijke vragen aan Frank de Wit

Wat is jouw creatieve handtekening?

Wat jouw fotocamera nog meer kan

Zeven onmogelijke vragen aan Marleen Smit

Zeven onmogelijke vragen aan Alieke van der Wijk

Zeven onmogelijke vragen aan Jan Willem van Swigchem

POP je creativiteit op (5): kies een aandachtspunt

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet

Leer lenig denken

POP je creativiteit op (4): zoek een probleem

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet

Leer lenig denken

Hoe wandelen je helpt bij het oplossen van je vraag

POP je creativiteit op (3): Pas je werkplek aan

Mis mijn volgende artikel over ideeën niet

Leer lenig denken